ପ୍ରେସର କୁକର: ଏକ ଵୈଜ୍ଞାନିକ, ଐତିହାସିକ ଓ ସାମାଜିକ ଵିଚାର

ଏକ ସାଧାରଣ ଭାରତୀୟ ରୋଷେଇ ଘରର କଥା କଳ୍ପନା କରନ୍ତୁ — ସକାଳର ଵ୍ୟସ୍ତତା, ପିଲାମାନଙ୍କ ସ୍କୁଲ୍ ଯିଵା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି, କାର୍ଯ୍ୟାଳୟକୁ ଯିଵା ପାଇଁ ଧାଆଁ ଧଉଡ଼ ଏଵଂ ତନ୍ମଧ୍ୟରେ ରୋଷେଇର ଦାୟିତ୍ୱ। ଏହି ସବୁ ଭିତରେ ଯେଉଁ ଉପକରଣ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଭରସାଯୋଗ୍ୟ ସାଥୀ ଭାବେ କାମରେ ଆସେ ତାହା ହେଉଛି ପ୍ରେସର କୁକର୍। 

ପୃଥିଵୀର ଅଳ୍ପ କେତୋଟି ଭାଷାରେ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ପାଇଁ କେତେକ ସ୍ଥାନୀୟ ଶବ୍ଦ ଅଛି । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ମାଣ୍ଡାରିନ ଭାଷାରେ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍‌କୁ 

高壓鍋 (gāoyāguō), 壓力鍋 ଓ(yālìguō) କୁହାଯାଏ । Czech ଭାଷାରେ papiňák କୁହାଯାଏ । Danish ଭାଷାରେ trykkoger କୁହାଯାଏ । Dutch ଭାଷାରେ hogedrukpan ଓ snelkookpan କୁହାଯାଏ । Esperanto ଭାଷାରେ premmarmito କୁହାଯାଏ । Finnish ଭାଷାରେ painekattila ତଥା Hungarian ଭାଷାରେ kukta କୁହାଯାଏ । କୋରିଆନ୍ ଭାଷାରେ 압력솥(amnyeoksot) କୁହାଯାଏ ‌ ।ପାର୍ସୀ ଭାଷାରେ زودپز (zudpaz) କୁହାଯାଏ । ରୁଷି ଭାଷାରେ скорова́рка (skorovárka) ଓ ସ୍ପାନିଶ୍ ଭାଷାରେ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍‌କୁ marmita କୁହାଯାଏ । 

ଭାରତରେ pressure cooker ପାଇଁ ସାଧାରଣତଃ ସେଭଳି କୌଣସି କଥିତ ଦେଶୀୟ ଶବ୍ଦ ପ୍ରଚଳିତ ନାହିଁ। ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାଭାଷୀ ଲୋକେ कुकर ଓ ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକେ pressure cookerକୁ ପ୍ରେସର କହିଥାନ୍ତି । ହିନ୍ଦୀଭାଷୀ pressure cooker ପାଇଁ ଵିଜ୍ଞାନ ଲେଖାରେ ଵ୍ୟଵହାର ହେତୁ दाब-पाचक ଭଳି ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟ ଗଢ଼ିଛନ୍ତି। pressure cookerକୁ ବଙ୍ଗାଳୀ ନିଜ ଭାଷାରେ ପ୍ରେସାର କୁକାର ନାମରେ ଵ୍ୟଵହାର କରନ୍ତି । ତାମିଲ ଲୋକେ pressure cookerକୁ ଅଳ଼ୁତ୍ତଚ୍ ଚମୈୟଲ୍ କୁହନ୍ତି ‌। ଆଜିକାଲି ସଂସ୍କୃତ ସମ୍ବାଦ ଓ ପତ୍ରପତ୍ରିକାରେ pressure cookerର ପ୍ରତିଶବ୍ଦ ରୂପେ ବାଷ୍ପସ୍ଥାଳୀ ଓ ବାଷ୍ପପାଚକ ଶବ୍ଦ ଵ୍ୟଵହାର କରାଯାଉଛି। 

କିନ୍ତୁ ଭାରତରେ pressure cooker ପାଇଁ ସ୍ପାନିଶ୍ marmita ଭଳି ଛୋଟ ଓ ମଧୁର ଦେଶୀୟ ଶବ୍ଦ ପ୍ରଚଳିତ ନାହିଁ। ଯେହେତୁ ଏହା ଵୈଦେଶିକ ଦରଵ ଏଵଂ ଭାରତରେ ବହୁତ ପରେ କିଛି ଦଶନ୍ଧୀ ହେଲା ଵ୍ୟଵହୃତ ହେଉଅଛି ତେଣୁ ଅଧିକାଂଶ ଦେଶୀୟ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକରେ ଏଥିପାଇଁ ଦେଶୀୟ ଶବ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରି ନାହିଁ । ତଥାପି ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ pressure cooker ପାଇଁ ବାଷ୍ପସ୍ଥାଳୀ ଶବ୍ଦ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇପାରେ । 

ଭାରତରେ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍‌ର ଵ୍ୟଵହାର ବଢ଼ିଵା ଭିତରେ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଆସିଗଲା । ଆମେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ସବୁ ଜିନିଷକୁ ନେଇ ଭୟ ଓ ଭ୍ରମ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଉଛି, ପ୍ରେସର କୁକର ମଧ୍ୟ ଏହି ଗୁଜବର ଜାଲରେ ଫସିଯାଇଛି। କେହି କହୁଛି — "ଏଥିରୁ କର୍କଟ ରୋଗ ହୁଏ।" କେହି କହୁଛି — "ଏଥିରେ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।" କେହି କହୁଛି — "ଏହାର ଆଲୁମିନିୟମ ଶରୀରରେ ଵିଷ ଭରିଦିଏ।"

ତେବେ ଏସବୁ କ’ଣ ସତ ? କ’ଣ ସତରେ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ଆମ ଶରୀର ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ ? ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ଵିଷୟରେ ଭଲ ଭାବରେ ନଜାଣିଲେ ଏହାର ଉତ୍ତର ବୁଝିଵା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । 

ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍‌ର ଯିଏ ଉଦ୍ଭାଵକ ତାଙ୍କୁ ଜଗତ 

Denis Papin ନାମରେ ଜାଣେ । Papinଙ୍କ ଜନ୍ମ 22 August, 1647 ରେ ଫ୍ରାନ୍ସର Blois ସହରରେ ହୋଇଥିଲା । Denis Papin ଏକ Huguenot ପରିଵାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏଵଂ ତାଙ୍କ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଫ୍ରାନ୍ସରେ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଥିଲେ ତଥା ପ୍ରାୟତଃ ନିର୍ଯାତନାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିଲେ। ହୁଏତ ଏଥିପାଇଁ Papinଙ୍କ ମନରେ ସବୁବେଳେ କିଛି ନୂଆ ଖୋଜିଵାର, କିଛି ଭଲକାମ କରିଵାର, ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ଅସ୍ଥିରତା ଥିଲା।

ସେହି ସମୟ Europeର ଵୈଜ୍ଞାନିକ ଵିପ୍ଳଵର ସମୟ ଥିଲା। Galileoଙ୍କ ଦୂରଵୀକ୍ଷଣ ଆକାଶକୁ ଉନ୍ମୁକ୍ତ କରି ଦେଇଥିଲା। Newton ଲୋକଙ୍କୁ gravity ଵା ମଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଵିଷୟରେ ଜଣାଇଥିଲେ। ଏଵଂ ସେହି ଯୁଗରେ Papin ଭାବୁଥିଲେ — "ବାଷ୍ପର ଶକ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ କାମରେ ଲଗାଯାଇପାରିଵ ନାହିଁ କି?"

ତାଙ୍କ ଆଗରେ ଏକ ସମସ୍ୟା ଥିଲା — ସେହି ଯୁଗରେ ହାଡ଼କୁ ଫୁଟାଇ gelatin ବାହାର କରିଵା ବହୁତ କଷ୍ଟକର ଓ ସମୟସାପେକ୍ଷ କାମ ଥିଲା। ଗରିବ ଲୋକମାନେ ଘଣ୍ଟା ଘଣ୍ଟା ଧରି ହାଡ଼କୁ ପାଣିରେ ଫୁଟାଉଥିଲେ , କିନ୍ତୁ ସେଥିରୁ ପୋଷଣ କମ୍ ମିଳୁଥିଲା ।

Papin ଭାବିଲେ — "ଯଦି ପାତ୍ରକୁ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଏ ତାହେଲେ ପାତ୍ର ମଧ୍ୟସ୍ଥ ବାଷ୍ପ ବାହାରକୁ ଯାଇପାରିଵ ନାହିଁ । ଫଳରେ ଚାପ ବଢ଼ିବଳଵ। ଚାପ ବଢ଼ିଵା ଦ୍ୱାରା ତାପମାତ୍ରା ବଢ଼ିଵ। ଏଵଂ ତାପମାତ୍ରା ବଢ଼ିଵା ଦ୍ୱାରା ହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକ ଶୀଘ୍ର ନରମ ହୋଇଯିଵ।” 

ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ଚିନ୍ତାଧାରା ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହା ପଛରେ ପଦାର୍ଥ ଵିଜ୍ଞାନର ଗଭୀର ନିୟମ ଲୁଚି ରହିଥିଲା।

Papin ଏକ ସିଲିଣ୍ଡର୍ ଆକାରର ପାତ୍ର ତିଆରି କଲେ — ଗରମ ଧାତୁର ସେହି ପାତ୍ରରେ ଏକ ଟାଇଟ୍ ଫିଟିଂ ଢାଙ୍କୁଣୀ ଥିଲା। ସେ ସେଥିରେ ପାଣି ଓ ହାଡ଼ ପକାଇ ନିଆଁ ଉପରେ ରଖିଲେ। ତାପମାତ୍ରା ବଢ଼ିଲା, ବାଷ୍ପ ତିଆରି ହେଲା, ଚାପ ବଢ଼ିଲା। ଏଵଂ ତା’ପରେ — ହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକ ଏତେ ନରମ ହୋଇଗଲା ଯେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ହିଁ ଭାଙ୍ଗି ଯାଉଥିଲା !

Papin ଏହି ଯନ୍ତ୍ରର ନାମ ରଖିଲେ — "Digester" ଵା "Steam Digester"।

କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ ସମସ୍ୟା ଦେଖାଦେଲା । ଚାପ ଅଧିକ ବଢ଼ିଲେ ପାତ୍ରଟି ଫାଟି ଯାଉଥିଲା। ଏହା ଏକ ଗୁରୁତର ଵିପଦ ଥିଲା। Papin ଏଥିପାଇଁ ଏକ ଚମତ୍କାର ସମାଧାନ ବାହାର କଲେ । ସେ ଏକ ଛୋଟ ଗର୍ତ୍ତ କଲେ ଏଵଂ ତା’ ଉପରେ ଏକ ଓଜନିଆ ଲିଵର୍ ରଖିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଚାପ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିଲା, ସେହି ଲିଵରଟି ଉପରକୁ ଉଠୁଥିଲା ଏଵଂ ବାଷ୍ପ ବାହାରକୁ ବାହାରି ଯାଉଥିଲା। ଏହା ଥିଲା ଵିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ safety valve !

Papin ନିଜର Digester ନେଇ Londonର Royal Societyକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ସେ ଏହାର ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ। ସେ ସେହି Digesterରେ ରୋଷେଇ କଲେ ଏଵଂ King Charles II ତଥା Royal Societyର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ଆଗରେ ପରଷିଲେ।

12 ଏପ୍ରିଲ୍, 1682ରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦାର୍ଶନିକ ଓ ଡାଏରୀ ଲେଖକ John Evelyn ତାଙ୍କ ଡାଏରୀରେ ଲେଖିଥିଲେ ଯେ Papinଙ୍କ Digesterରେ ତିଆରି ଖାଦ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଥିଲା ଏଵଂ ହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକ ଏତେ ନରମ ଥିଲା ଯେ ସେଥିରୁ gelatin ସହଜରେ ବାହାରି ଆସିଲା।

1681ରେ Papin ଏକ ଛୋଟ ପୁସ୍ତିକା ପ୍ରକାଶ କଲେ — "A New Digester or Engine for Softening Bones" — ଯହିଁରେ ସେ ଏହି ଯନ୍ତ୍ରର କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀ ଵିଷୟରେ ଵିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବୁଝାଇଥିଲେ।

କିନ୍ତୁ Papinଙ୍କ ଜୀବନ ସୁଖଦ ନଥିଲା। ଧର୍ମ ପାଇଁ ନିର୍ଯାତନା, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ଅଵହେଳା ଇତ୍ୟାଦି ତାଙ୍କ ଜୀଵନର ସହଚର ହୋଇଗଲେ। ତାଙ୍କର Steam Digester ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା, କିନ୍ତୁ ସେ ନିଜେ ଜଗତ ପାଇଁ ଅଜଣା ଅଶୁଣା ହୋଇ ରହିଗଲେ। ଵିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ 1712 ମସିହାର Londonରେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା।

କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଭାବନ ମରିଗଲା ନାହିଁ। ତାଙ୍କର 

safety valveର ଚିନ୍ତାଧାରା ପରଵର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବାଷ୍ପ ଇଞ୍ଜିନକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲା ଯାହା ଶିଳ୍ପ ଵିପ୍ଳଵର ମୂଳଦୁଆ ସ୍ଥାପନ କଲା । Papinଙ୍କର Digester ଆଜି ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ରୋଷେଇ ଘରେ "ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍" ଭାବେ ଜୀଵିତ ଅଛି।

ଅଵଶ୍ୟ Papinଙ୍କ Digesterରୁ ଆଧୁନିକ ପ୍ରେସର କୁକର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାତ୍ରା ବହୁତ ଲମ୍ବା। ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଅନେକ ଉଦ୍ଭାଵକ ଏହି ଚିନ୍ତାଧାରା ଉପରେ କାମ କଲେ। କିନ୍ତୁ ଶିଳ୍ପ ସ୍ତରରେ ପ୍ରେସର କୁକିଂର ଵ୍ୟଵହାର ପ୍ରଥମେ କ୍ୟାନିଂ ଶିଳ୍ପରେ ହେଲା। 1874 ମସିହାରେ A.K. Shriver ପ୍ରଥମ ଵ୍ୟଵସାୟିକ ପ୍ରେସର କ୍ୟାନର୍ ତିଆରି କଲେ।

(ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଆର୍ଚିବାଲ୍ଡ କେନରିକ୍ ଆଣ୍ଡ୍ ସନ୍ସ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ଏକ ଛଅ-କ୍ୱାର୍ଟ ପ୍ରେସର କୁକର, ପ୍ରାୟ ୧୮୯୦ ମସିହାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ।)

ଘରୋଇ ଵ୍ୟଵହାର ପାଇଁ ଆଧୁନିକ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ 1938 ରେ Alfred Vischer ତିଆରି କରିଥିଲେ ଯାହାର ନାମ ଥିଲା "Flex-Seal Speed Cooker"। 1939ରେ New York World's Fairରେ National Presto Industries ନିଜର ଆଲୁମିନିୟମ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା ଯାହା ଆମେରିକୀୟ ଘରଗୁଡ଼ିକରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲୋକପ୍ରିୟ ହେଲା।

(Super cocotte décor SEB, 1973)

ଭାରତରେ ପ୍ରେସର କୁକରର କାହାଣୀ 1959ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଯେତେବେଳେ TTK Prestige ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଘରୋଇ ପ୍ରେସର କୁକର ତିଆରି କରିଥିଲା। ଏହା ଭାରତୀୟ ରୋଷେଇକୁ ବଦଳାଇ ଦେଇଥିଲା। ଡାଲି ଯାହା ପୂର୍ଵରୁ ଘଣ୍ଟା ଘଣ୍ଟା ଧରି ସିଝାଇଵାକୁ ହେଉଥିଲା, ଏବେ ତାହା କିଛି ମିନିଟ୍‌ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଯାଉଛି। ପର୍ଵତ ଉପରେ ରହୁଥିଵା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ବହୁତ ଉପଯୋଗୀ ହୋଇ ପାରିଛି । 

ତେବେ ଏହି ପ୍ରେସ୍ କୁକର୍ କେମିତି କାମ କରେ 

ତାହା ବୁଝିଵା ପାଇଁ ଆମକୁ ପଦାର୍ଥ ଵିଜ୍ଞାନର ଏକ ମୌଳିକ ନିୟମ ଜାଣିଵାକୁ ହେଵ।

ସାଧାରଣ ପରିସ୍ଥିତିରେ, ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନରେ, ପାଣି 100°Cରେ ଫୁଟେ। ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏହା ଜାଣୁ। କିନ୍ତୁ ଏହି ତାପମାତ୍ରା ସ୍ଥିର ନୁହେଁ କାରଣ ଏହା ଵାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ଚାପ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।

ଯେତେବେଳେ ଚାପ ବଢ଼େ, ପାଣିର ସ୍ଫୁଟନାଙ୍କ (Boiling point) ମଧ୍ୟ ବଢ଼େ। ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ଭିତରେ ଯେତେବେଳେ ଢାଙ୍କୁଣୀ ବନ୍ଦ ଥାଏ ଏଵଂ ବାଷ୍ପ ବାହାରକୁ ଯାଇପାରେ ନାହିଁ ସେତେବେଳେ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ଭିତରେ ଚାପ ବଢ଼େ। ସାଧାରଣତଃ ପ୍ରେସର କୁକର ଭିତରେ ଚାପ ପାଖାପାଖି 1.03 bar ଵା 15 psi) ଅତିରିକ୍ତ ଥାଏ ଅର୍ଥାତ୍ ମୋଟ ଚାପ ପାଖାପାଖି 2 atmosphere ହୁଏ ।ଏହି ଵୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଵା ଚାପରେ ପାଣିର ସ୍ଫୁଟଟାଙ୍କ ପାଖାପାଖି 121°C ହୋଇଯାଏ। ଏହି 121°Cର ତାପମାତ୍ରା ଯାହା ସାଧାରଣ ଫୁଟୁଥିଵା ପାଣିରୁ 21 ଡିଗ୍ରୀ ଅଧିକ ତାହା ରୋଷେଇର ଗତିକୁ ନାଟକୀୟ ଭାବେ ବଢ଼ାଇ ଦିଏ।

କେହି କେହି କୁହନ୍ତି ଯେ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ଭିତରେ Maillard Reaction ରାସାୟନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଘଟେ ଯାହା ଖାଦ୍ୟରେ ବାଦାମୀ ରଙ୍ଗ ଓ ଭଜା ସ୍ୱାଦ ଆଣିଥାଏ। ତେବେ ଏହି reaction 140-165°C ରେ ହୁଏ। ପ୍ରେସର କୁକର ଭିତରେ ତାପମାତ୍ରା କେଵଳ 121°C ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚେ, ତେଣୁ Maillard Reaction ହୁଏ ନାହିଁ ଏଵଂ ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରେସର କୁକରର ଖାଦ୍ୟ "ଭଜା" ସ୍ୱାଦ ଦିଏ ନାହିଁ ଵରଂ "ଫୁଟା" ଵା "ବାଷ୍ପରେ ରନ୍ଧା" ସ୍ୱାଦ ଦିଏ।

ମାଂସରେ Collagen protein ଥାଏ ଯାହା ଏହାକୁ ଶକ୍ତ କରିଥାଏ। 70°Cରୁ ଅଧିକ ତାପମାତ୍ରାରେ, Collagen ତତ୍ତ୍ଵ Gelatinରେ ପରିଵର୍ତ୍ତନ ହେଵାକୁ ଲାଗେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଧୀର। ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ଭିତରେ 121°Cରେ ଏହି ପରିଵର୍ତ୍ତନ ବହୁତ ଶୀଘ୍ର ହୁଏ ତେଣୁ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ଭିତରେ କୁକୁଡ଼ା ମାଂସ ଓ ମଟନ ବହୁତ ଶୀଘ୍ର ନରମ ହୋଇଯାଏ।

କିନ୍ତୁ ଆଜିକାଲି ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍‌ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଏତେ ଗୁଜବ ପ୍ରଚାରିତ ହେଉଛି ଯେ ଜଣେ ସାଧାରଣ ଗୃହିଣୀ ଵିଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଯାଉଛନ୍ତି। ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଚାର କରାଯାଉଛି ଯେ "ପ୍ରେସର କୁକର ଭିତରେ ରୋଷେଇ କଲେ ସମସ୍ତ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।" ମାତ୍ର ଏହା ଏକ ବଡ଼ ମିଥ୍ୟା। ସତ୍ୟ ହେଉଛି ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ ନଷ୍ଟ ହେଵାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ — ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧିକ ତାପମାତ୍ରାରେ ରୋଷେଇ କରିଵା ଏଵଂ ଅଧିକ ଜଳର ଵ୍ୟଵହାର। ଜଳରେ ଦ୍ରଵଣୀୟ ଭିଟାମିନ୍ ମିଶି ଧୋଇ ହୋଇଯାଏ।

କିନ୍ତୁ ପ୍ରେସର କୁକର ଉଭୟ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରେ । ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ଭିତରେ ରୋଷେଇ କଲେ ବହୁତ କମ୍ ସମୟ ଵ୍ୟୟ ହୁଏ। ଯେଉଁ ଡାଲି 45 ମିନିଟରେ ସିଝୁଥିଲା, ତାହା ଏବେ 8-10 ମିନିଟରେ ସିଝିଯିଵ। କମ୍ ସମୟ ଯୋଗୁଁ କମ୍ ଉତ୍ତାପ ସଂସ୍ପର୍ଶ ଆସିଵାରୁ ଡାଲିରୁ କମ୍ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ ହ୍ରାସ ହୁଏ।

ପୁଣି ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ଭିତରେ କମ୍ ପାଣି ଦରକାର ହୁଏ। କମ୍ ପାଣି ଵ୍ୟଵହାର ହେଲେ କମ୍ ଲିଚିଂ ଘଟେ ଫଳତଃ ଅଳ୍ପ ଭିଟାମିନ୍ ହ୍ରାସ ହୁଏ । Oxidationରୁ ମଧ୍ୟ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ 

ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ଭିତରେ ଅମ୍ଳଜାନ କମ୍ ଥାଏ ତେଣୁ ବନ୍ଦ ପାତ୍ରରେ oxidation କମ୍ ହୁଏ।

Journal of Food Science ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁଯାୟୀ, broccoli କ୍ଷେତ୍ରରେ 

ସାଧାରଣ Boilingରେ Vitamin C ମାତ୍ର 66% ରହେ,Steamingରେ 78% ରହେ କିନ୍ତୁ Pressure cookingରେ ପାଖାପାଖି 90% ରହେ । Cleveland Clinicର ପୁଷ୍ଟିସାର ଵିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରେସର୍ କୁକିଂ ପନିପରିବାରେ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ ବଜାୟ ରଖିଵାର ସର୍ଵୋତ୍ତମ ଉପାୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଧାନ ଅଟେ।

Thiamine (B1), Riboflavin (B2) ଓ Niacin (B3) ଭଳି B-vitaminଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ତାପ ପ୍ରତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ କିନ୍ତୁ ପାଣିରେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରଵଣୀୟ। ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ଭିତରେ କମ୍ ପାଣି ତଥା କମ୍ ରୋଷେଇ ସମୟ ଯୋଗୁଁ ଏଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ରହିଥାଏ। ଗାଜରରେ ମିଳୁଥିଵା beta-carotene ଏଵଂ ବିଲାତି ବାଇଗଣରେ ଥିଵା lycopene ଭଳି Antioxidants ମଧ୍ୟ 

ପ୍ରେସର କୁକିଂରେ ଅଧିକ bioavailable ହୋଇଯାନ୍ତି, କାରଣ cell walls ଭାଙ୍ଗିଯାଏ ଏଵଂ ଏହାକୁ ଭଲ ଭାବେ ଶୋଷଣ କରାଯାଇପାରେ।

ତେଣୁ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ଵ୍ୟଵହାର କରି ରୋଷେଇ କଲେ ସମସ୍ତ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ ଵରଂ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ଵ ରକ୍ଷାପାଏ ।

ଆଉ ଏକ ଅପପ୍ରଚାରରେ କୁହାଯାଉଛି ଯେ "ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ମଧ୍ୟରେ ରୋଷେଇ କଲେ Acrylamide ତିଆରି ହୁଏ ଯାହା କର୍କଟ ରୋଗର କାରଣ ହୋଇଥାଏ ।" 

ଏହି କଥା ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁଲ୍। Acrylamide ଏକ ରାସାୟନିକ ଯୌଗିକ ଯାହା carbohydrate-rich ଖାଦ୍ୟକୁ ଯେତେବେଳେ ଶୁଖିଲା ଉତ୍ତାପରେ ଏଵଂ 140°Cରୁ ଅଧିକ ତାପମାତ୍ରାରେ ରୋଷେଇ କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ତିଆରି ହୁଏ। ଏହା Maillard Reactionର ଏକ ଉପଜାତ।

180-200°Cରେ Fry ଵା ପରଜିଲେ Acrylamide ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । 200°C+ ତାପମାତ୍ରାରେ Roast କଲେ ଵା ଭଜିଲେ Acrylamide ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । 150-200°C ମଧ୍ୟରେ Bake କଲେ ଵା ଶୁଖିଲା ଉତ୍ତାପରେ ରୋଷେଇ କଲେ ମଧ୍ୟ Acrylamide ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । 150°C+ ତାପମାତ୍ରାରେ Toast କଲେ ଵା ପୋଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ Acrylamide ତିଆରି ହୋଇଥାଏ । 

କିନ୍ତୁ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ଯୋଗୁଁ Acrylamide ତିଆରି ହୁଏ ନାହିଁ । ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ଭିତରେ ତାପମାତ୍ରା ସର୍ଵାଧିକ 121°C ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଥାଏ । Acrylamide ତିଆରି ପାଇଁ ସର୍ଵନିମ୍ନ 140°C ଆଵଶ୍ୟକ। ଏହା ସହିତ, ପ୍ରେସର କୁକର ଭିତରେ ଆର୍ଦ୍ରତାଯୁକ୍ତ ଉତ୍ତାପ ଥାଏ ଏଵଂ ଓଦା ରୋଷେଇ ପରିଵେଶରେ Acrylamide reaction ହୁଏ ନାହିଁ।

European Food Safety Authority (EFSA) ଏଵଂ World Health Organization (WHO) ଅନୁଯାୟୀ, Acrylamideର ସମସ୍ୟା ମୁଖ୍ୟତଃ ଭଜା ଏଵଂ ବେକ୍ ହୋଇଥିଵା ଖାଦ୍ୟରେ ଅଛି, ଫୁଟା ଵା ପ୍ରେସର୍-କୁକର୍ ଦ୍ଵାରା ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟରେ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ଯଦି ଆପଣ ଚିପ୍ସ ଖାଉଛନ୍ତି ତେବେ Acrylamide ଵିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ କାରଣ ସେ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ Acrylamide ଥାଇପାରେ । 

ଆଉ କିଛି ଲୋକ କୁହନ୍ତି ଯେ "ଦୈନନ୍ଦିନ ରୋଷେଇରେ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ଵ୍ୟଵହାର କଲେ ଶରୀରରେ ଅମ୍ଳତା ଵା Acidity ବଢ଼ିଥାଏ।"

ହେଲେ ଏହା ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭ୍ରମଧାରଣା ଯାହା ଭୁଲ ବୁଝାମଣାରୁ ଆସିଛି। ଦୈନନ୍ଦିନ ରୋଷେଇରେ ଆମେ ସୋଡ଼ିୟମଯୁକ୍ତ ମସଲା ଵ୍ୟଵହାର କରିଥାଉ, ଯାହା Acidity ବଢ଼ାଇଥାଏ। ଏହା ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ନୁହେଁ। ସୋଡ଼ିୟମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଆମେ Acidity କମାଇ ପାରିଵା। ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍‌ରେ ରାନ୍ଧିଵା ସମୟରେ କମ୍ ସୋଡ଼ିୟମ ଵା ଲୁଣ ଵ୍ୟଵହାର କରନ୍ତୁ । ରୋଷେଇ ପରେ ସେଥିରେ କାକୁଡ଼ି, ତରଭୁଜ ମିଶାନ୍ତୁ । 

ଆହୁରି କିଛି ଲୋକ କୁହନ୍ତି "ପ୍ରେସର କୁକର ଭିତରେ ରୋଷେଇ କଲେ ଖାଦ୍ୟର ସ୍ୱାଦ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।"

ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁଲ୍। ପ୍ରେସର କୁକର ଭିତରେ ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ସ୍ୱାଦିଷ୍ଟ ଥାଏ ଏଵଂ ଖାଦ୍ୟର ଗୁଣବତ୍ତା ବଜାୟ ରଖେ। ଗାଆଁ ଗଣ୍ଡାରେ ଆଜି ବି ତିଅଣ ଆଦି ଖାଦ୍ୟର ସ୍ବାଦ ଓ ସୁଵାସ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଘୋଡ଼ଣୀଟିଏ ଢାଙ୍କି ରଖାଯାଏ । ପ୍ରାଚୀନ ଲୋକେ ବି ଏକଥା ଜାଣିଥିଲେ ତେଣୁ ପ୍ରାୟ ସବୁ ଦେଶରେ ଘୋଡ଼ଣୀ ଢାଙ୍କି ରୋଷେଇ କରିଵାର ପାରମ୍ପରିକ ଵିଧି ରହିଛି । 

ଖାଦ୍ୟର ସ୍ୱାଦର ବଡ଼ ଅଂଶ ସୁଵାସରୁ ଆସିଥାଏ । ଖାଦ୍ୟ ରନ୍ଧା ସମୟରେ ମସଲା ଓ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ରଵ୍ୟରୁ ବାହାରୁଥିଵା ସୁଵାସ ଅଣୁଗୁଡ଼ିକ ଗରମରେ ସହଜରେ ବାଷ୍ପୀଭୂତ ହୋଇଯାଏ। ଖୋଲା କଢ଼େଇରେ ରାନ୍ଧିଲେ , ସେ ସୁଵାସ ଅଣୁଗୁଡ଼ିକ ଵାଷ୍ପରେ ମିଶି ଉଡ଼ିଯାଏ ତେଣୁ ଖାଦ୍ୟର ସ୍ୱାଦ କମିଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଢାଙ୍କୁଣି ଦିଆଯାଏ କିମ୍ବା ପ୍ରେସର କୁକର ଭିତରେ ରନ୍ଧାଯାଏ ସେତେବେଳେ ବାଷ୍ପ ବାହାରକୁ ଯାଇପାରେନି ଏଵଂ 

ସେହି ସୁଵାସ ପୁଣି ଖାଦ୍ୟରେ ଫେରିଯାଏ ତେଣୁ ସ୍ୱାଦ ଅଧିକ ଗାଢ଼ ଲାଗେ ‌।

ତଥାପି ଢାଙ୍କୁଣି ଘୋଡ଼ାଇ କଡ଼େଇରେ ରାନ୍ଧିଲେ ମଧ୍ୟ ଫାଙ୍କ ବାଟ ଦେଇ ବାଷ୍ପ ସହିତ ସୁଵାସ ଉଡ଼ିଯାଏ କିନ୍ତୁ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଖାଦ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ସିଜେ

ସୁଵାସ ଓ ପୋଷକତତ୍ତ୍ୱ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଧରିରହେ ଏଵଂ ସ୍ୱାଦ ଭଲ ମିଶିଯାଏ ।‌ ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ମାତ୍ର ଦୁଇ ତିନୋଟି ସିଟିରେ ରୋଷେଇ ହୋଇଯାଉଥିଵାରୁ ଅନେକାଂଶରେ ଖାଦ୍ୟର ସୁଵାସ ବଞ୍ଚିଯାଏ ଏଵଂ ତାହା ହିଁ ଖାଦ୍ୟକୁ ସ୍ଵାଦିଷ୍ଟ କରିଦିଏ । 

ଅସ୍ତୁ “ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍‌ରେ ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଅହିତକର।” ଏହି ଧାରଣା କେମିତି ଗଢ଼ିଉଠିଲା? 

ପ୍ରକୃତରେ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ଵିଷୟରେ ଅନେକ ଅପପ୍ରଚାରର ମୂଳ କାରଣ ହେଉଛି ଵିଜ୍ଞାନ ସମ୍ପର୍କରେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନ। ସାଧାରଣତଃ ଲୋକମାନେ ଧାରଣା କରନ୍ତି ଯେ ଅଧିକ ତାପମାତ୍ରା ଓ ଚାପରେ ରନ୍ଧା ହେଲେ ଖାଦ୍ୟର ପୋଷକତତ୍ତ୍ୱ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ଧାରଣା ଆଂଶିକ ଭାବେ ଭୁଲ୍। 

ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍‌ରେ ଖାଦ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ କମ ସମୟରେ ରନ୍ଧା ହୁଏ, ଯାହା ଫଳରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ତାପର ସମ୍ପର୍କରେ ରହେନାହିଁ ଏଵଂ ଅନେକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପୋଷକତତ୍ତ୍ୱ ରକ୍ଷିତ ରହିଥାଏ। 

ପୁଣି ମାନଵ ସ୍ୱଭାଵରେ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଧାରା ଦେଖାଯାଏ—ପୁରୁଣା ପ୍ରଣାଳୀ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଓ ନୂଆ ପ୍ରତି ସନ୍ଦେହ। ପ୍ରାଚୀନ ରନ୍ଧନ ପଦ୍ଧତି, ଯେପରିକି ହାଣ୍ଡି ଵା ମାଟିର ପାତ୍ରରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଖାଦ୍ୟ ରନ୍ଧା, ଏକ “ପ୍ରାକୃତିକ” ଓ “ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର” ପ୍ରକ୍ରିୟା ଭାବେ ଦୃଢ଼ ଧାରଣାରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା। ହେଲେ, ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ଏକ ଯନ୍ତ୍ରନିର୍ଭର ଓ ଦ୍ରୁତ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲା, ଯାହା ପ୍ରତି ସନ୍ଦେହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା ସ୍ୱାଭାଵିକ ଥିଲା। ଅତଃ କିଛି ଲୋକ ଏହି କାରଣରୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ଵିଷୟରେ ଅପପ୍ରଚାର କରିଵାକୁ ପ୍ରେରିତ ହେଲେ । 

ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍‌ର ଭୁଲ୍ ଵ୍ୟଵହାର ଯୋଗୁଁ ବେଳେବେଳେ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଥାଏ, ଵିଶେଷକରି ଯଦି ସୁରକ୍ଷା ନିୟମ ପାଳନ କରାନଯାଏ। ଏପରି ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଲୋକମାନଙ୍କ ମନରେ ଗଭୀର ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ। ମନୋଵୈଜ୍ଞାନିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ମାନଵମନ ନକାରାତ୍ମକ ଘଟଣାକୁ ଅଧିକ ସ୍ମରଣ କରେ ଏଵଂ ତହିଁର ସାଧାରଣ ନିଷ୍କର୍ଷକୁ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦିଏ। ତେଣୁ ଗୋଟିଏ ଦୁଇଟି ଦୁର୍ଘଟଣା ଅନେକଙ୍କ ପାଖରେ ସାମୁହିକ ଭୟର କାରଣ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏଥିଯୋଗୁଁ ମଧ୍ୟ ଅନେକେ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ଵିପକ୍ଷରେ ଅପପ୍ରଚାର କଲେ । 

ମାନଵସମାଜରେ ଏକ ଦୃଢ଼ ଧାରଣା ରହିଛି—“ଯାହା ସ୍ୱାଭାବିକ ତାହା ଭଲ।” ଏହାକୁ “natural is better” ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ଧାରଣା ଅନେକ ସମୟରେ ଵୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରମାଣକୁ ଅଵହେଳା କରିଵାକୁ ମାନଵ ମନକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥାଏ। ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ଦ୍ରୁତ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ହେତୁ ଏହାକୁ “ଅପ୍ରାକୃତିକ” ବୋଲି ଵିଚାର କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଅପପ୍ରଚାରକୁ ଆହୁରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିଥିଲା।

ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ପୂର୍ଵ ଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣା କଥା ଓ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା ବହୁତ ଶୀଘ୍ର ଵ୍ୟାପିଯାଉଥିଲା। “ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍‌ରେ ରାନ୍ଧିଲେ ଖାଦ୍ୟମାନ ଵିଷାକ୍ତ ହୁଏ” ପରି ଅନେକ ଦାବି କୌଣସି ଵୈଜ୍ଞାନିକ ଆଧାର ବିନା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଥିଲା। ସୂଚନା ଯାଞ୍ଚର ଅଭାବ ଏହି ଭ୍ରାନ୍ତ ଧାରଣାକୁ ଆହୁରି ପ୍ରସାରିତ କରିଥିଲା। ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଆସିଵା ପରେ ସେହି ଧାରଣାକୁ ଠିକ୍ ବୋଲି କିଛି ଲୋକ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଵୈଜ୍ଞାନିକ ତଥ୍ୟ ସହିତ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ ଯାହା କ୍ଷୀପ୍ର ଗତିରେ ଵ୍ୟାପିଗଲା । 

ତେଣୁ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ଵିଷୟରେ ହୋଇଥିଵା ଅପପ୍ରଚାର ପ୍ରକୃତରେ ଵିଜ୍ଞାନର ତଥ୍ୟ ତୁଳନାରେ ମାନଵ ମନୋଵୃତ୍ତି, ସାମାଜିକ ଧାରଣା ଓ ସୂଚନାର ଅଭାବର ଫଳ। ଭୟ, ପାରମ୍ପରିକ ପଦ୍ଧତି ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଓ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନ ମିଶି ଏକ ଏମିତି ଧାରଣା ଗଢ଼ିଥିଲା, ଯାହାକୁ ଵିଜ୍ଞାନ ସମର୍ଥନ କରେନାହିଁ।

ସେହିପରି, ଆମେ ଯେତେବେଳେ ନୂଆ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଵା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଆକଳନ କରୁ, ସେତେବେଳେ ଭୟ କିମ୍ବା ଶୁଣାକଥା ନୁହେଁ ଵରଂ ଵୈଜ୍ଞାନିକ ତଥ୍ୟ ଓ ଯୁକ୍ତିକୁ ଆଧାର କରିଵା ଆଵଶ୍ୟକ ଅଟେ।

ସତ କହିଵାକୁ ଗଲେ ପ୍ରେସ୍ କୁକର୍‌ରେ ରୋଷେଇ କରିଵାର ଅନେକ ଲାଭ ରହିଛି । 

ଆଧୁନିକ ଜୀଵନରେ ସମୟ ସବୁଠାରୁ ମୂଲ୍ୟଵାନ ସମ୍ବଳ। ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ଏହି ସମ୍ବଳକୁ ବଞ୍ଚାଇଵାରେ ଅନନ୍ୟ। ସାଧାରଣ ରୋଷେଇରେ ଡାଲି ପ୍ରାୟ 45-60 ମିନିଟ୍‌ରେ ସିଝେ କିନ୍ତୁ ପ୍ରେସର କୁକର୍‌ରେ ଡାଲି 8-12 ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ସିଝିଯାଏ । ଏହି ସମୟର ସଞ୍ଚୟ କେଵଳ ସୁବିଧା ନୁହେଁ — ଏହା ସେହି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମହିଳାମାନଙ୍କ ସମୟ ବଞ୍ଚାଏ ଯେଉଁମାନେ ଅଫିସ୍ ଓ ଘର ଉଭୟ ପରିଚାଳନା କରନ୍ତି।

Gas cylinder କଥା କହିଲେ ଏକ ସାଧାରଣ ଭାରତୀୟ ଘରେ ସାଧାରଣ ରୋଷେଇରେ gas cylinder 45-50 ଦିନ ଚାଲେ କିନ୍ତୁ ପ୍ରେସର କୁକରର ନିୟମିତ ଵ୍ୟଵହାରରେ 75-90 ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିପାରିଵ । ଏହା ପାଖାପାଖି 40-50% ଶକ୍ତି ସଞ୍ଚୟ କରିଥାଏ । Carbon footprint ଦୃଷ୍ଟିରୁ ମଧ୍ୟ କମ୍ gas burning ଯୋଗୁଁ କମ୍ CO2 emission ହୁଏ । ଫଳତଃ 

ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ପରିଵେଶ ଅନୁକୂଳ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇପାରିଵ । ଵିଦ୍ୟୁତ୍‌ର induction cooker ସହିତ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେସର କୁକରର ଦକ୍ଷତା ଅଧିକ।

ପୂର୍ଵରୁ ଆଲୋଚିତ ହୋଇଛି ଯେ,ପ୍ରେସର କୁକର ଭିତରେ Vitamin C ପ୍ରାୟ 90% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁରକ୍ଷିତ ରହେ ଏଵଂ B-vitamins ମଧ୍ୟ କମ୍ ପାଣି ଓ କମ୍ ସମୟର କାରଣରୁ ଅଧିକ ରକ୍ଷିତ ହୁଏ। Antioxidantsଗୁଡ଼ିକର bioavailability ଭଲ ହୁଏ ଏଵଂ Minerals (ଲୌହ, ଦସ୍ତା) ଶୋଷଣ ଉନ୍ନତ ହୁଏ, କାରଣ Phytic acid କମିଯାଏ। ଏଥି ସହିତ Proteinsର ଗୁଣବତ୍ତା ବଜାୟ ରହେ ଓ Fiber ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତ ରହେ। ଏକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁସାରେ ପ୍ରେସର କୁକର୍‌ରେ ରନ୍ଧନ କଲେ ଡାଲି ଜାତୀୟ ଶସ୍ୟରେ resistant starchର ପରିମାଣ ବଢ଼ିଥାଏ, ଯାହା ଅନ୍ତ୍ରର ଉପକାରୀ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ପାଇଁ ବହୁତ ଲାଭଦାୟକ।

ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍‌ରେ ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ଅଧିକ ନରମ ହୁଏ। ଏଥିରେ ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ଵୃଦ୍ଧଵୃଦ୍ଧା ଓ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହଜମ କରିବାକୁ ସହଜ ହୋଇଥାଏ । ଡାଲି, ଚଣା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲେଗ୍ୟୁମ୍ସ ଜାତୀୟ ଶସ୍ୟରେ ଥିଵା ଗ୍ୟାସ୍ ସୃଷ୍ଟିକାରୀ ତତ୍ତ୍ୱ "oligosaccharides" ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍‌ରେ ଚାପ ଯୋଗୁଁ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ ଫଳତଃ ଗ୍ୟାସ୍ ସମସ୍ୟା କମିଯାଏ। 

ଗହମ ଭଳି ଖାଦ୍ୟର ମଧ୍ୟ ପ୍ରେସର କୁକର୍ ମଧ୍ୟରେ ରନ୍ଧନ ଦ୍ୱାରା gluten ଗଠନରେ କିଛି ପରିଵର୍ତ୍ତନ ଘଟେ ଯାହା କିଛି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧିକ ସହନୀୟ ହୋଇପାରେ। ଖାଦ୍ୟ ଚବାଇଵାରେ ଅସୁବିଧା ଭୋଗୁଥିଵା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଧରଣର ନରମ ଖାଦ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପଯୁକ୍ତ।

ପ୍ରେସର କୁକର ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷାକୁ ବଢ଼ାଏ। ପ୍ରାୟ 121°C ତାପମାତ୍ରାରେ ରନ୍ଧା ହେଵାରୁ ଏହା ଅଧିକାଂଶ କ୍ଷତିକାରକ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ଓ ପ୍ୟାଥୋଜେନ୍‌ସ୍‌କୁ ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ। Salmonella, E. coli ଓ Listeria ଭଳି ଜୀଵାଣୁ ସାଧାରଣ ତାପମାତ୍ରାରେ ମରିଯାଆନ୍ତି, ତେଣୁ ପ୍ରେସର କୁକର୍‌ରେ ରନ୍ଧନ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ପଦ୍ଧତି ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏହି କାରଣରୁ କ୍ୟାନିଂ ଶିଳ୍ପରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଵ୍ୟଵହାର ହୁଏ।

ସ୍ୱାଦ ଓ ଗୁଣଗତା (texture) ଦୃଷ୍ଟିରୁ ପ୍ରେସର କୁକର୍‌ରେ ରନ୍ଧନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉନ୍ନତ ଅଟେ। କଠିନ ମାଂସ ଖଣ୍ଡ ନରମ ହୋଇଯାଏ, ଡାଲିରେ creamy texture ଆସେ, ଏଵଂ ମସଲାଦରଵ ଖାଦ୍ୟର ଭିତରକୁ ଭଲ ଭାବରେ ମିଶିଯାଏ। ବିରିୟାନୀ କିମ୍ବା ପୁଲାଉ ଭଳି ଖାଦ୍ୟକୁ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍‌ରେ କଲେ ଏକ ଵିଶେଷ ସ୍ଵାଦ ଆସିଥାଏ।

ପ୍ରେସର କୁକର ଏକ ବହୁମୁଖୀ ଯନ୍ତ୍ର। ଏଥିରେ ଭାତ, ଡାଲି, ମାଂସ ତରକାରୀ,ପରିବା ତିଅଣ, ସୁପ୍, କେକ୍, ପୁଡିଂ, ଇଟିଲି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନେକ ଖାଦ୍ୟ ଦରବ ତିଆରି କରାଯାଇପାରେ। ଆଧୁନିକ electric cookerଗୁଡ଼ିକରେ ତ slow cooker, steamer, sauté pan ଇତ୍ୟାଦି ଏକାଧିକ ଯନ୍ତ୍ରର କାମ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇପାରେ ।

ପ୍ରେସର କୁକର୍ ରୋଷେଇ ଦ୍ଵାରା ଜଳ ଅପଚୟ କମ୍ ହୋଇଥାଏ । ସାଧାରଣ ରନ୍ଧା ପ୍ରଣାଳୀ ତୁଳନାରେ 50-70% କମ୍ ପାଣି ଲାଗେ ଏଵଂ ବନ୍ଦ ପରିଵେଶରେ ବାଷ୍ପ ପୁନଃ ଵ୍ୟଵହୃତ ହୁଏ। ଏହା ଫଳରେ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ ନଷ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ।

ସାମାଜିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ, ପ୍ରେସର କୁକର ଆଧୁନିକ ଭାରତୀୟ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସଶକ୍ତିକରଣର ପ୍ରତୀକ। ଏକ ପକ୍ଷରେ ସେମାନେ ଵୃତ୍ତିଗତ ଜୀଵନରେ ଵ୍ୟସ୍ତ, ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଘରୋଇ ଦାୟିତ୍ୱ ଵହନ କରିଵାକୁ ପଡ଼େ। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଦ୍ରୁତ ଓ ସୁସ୍ଥ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ପ୍ରେସର୍ କୁକରର ଏକ ଭରସାଯୋଗ୍ୟ ସାଥୀ।

ତେବେ ଵିଭିନ୍ନ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ମଧ୍ୟରେ stainless steel ସବୁଠାରୁ ଭଲ ପସନ୍ଦ। Hard-anodized aluminum ମଧ୍ୟ ଭଲ ଵିକଳ୍ପ, କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ତଥାପି aluminumର ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ଵ୍ୟଵହାର କରିଵାକୁ ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି ସେମାନେ stainless steel ଜାତୀୟ ପ୍ରେସର୍‌ କୁକର୍ ଵ୍ୟଵହାର କରିପାରନ୍ତି । ପରିଵାରର ସଦସ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା ଅନୁଯାୟୀ ଆକାର ବାଛିଵା ଦରକାର।

ଯଦିଓ ପ୍ରେସର କୁକର ସୁରକ୍ଷିତ, କିଛି ସତର୍କତା ଆଵଶ୍ୟକ। ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ଭରିଵା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ସବୁବେଳେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପାଣି ରଖିଵା ଦରକାର, ଗ୍ୟାସ୍କେଟ୍ ଓ ଭାଲ୍ଭକୁ ନିୟମିତ ଯାଞ୍ଚ କରିଵା ଉଚିତ୍ ଏଵଂ ଗରମ କୁକର୍‌କୁ ଜୋରକରି ଖୋଲିଵା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ କେଵଳ ଗୋଟିଏ ରୋଷେଇ ଉପକରଣ ନୁହେଁ—ଏହା ଵିଜ୍ଞାନ, ସମୟ ଓ ସମାଜର ଏକ ସୁନ୍ଦର ସମନ୍ୱୟ। Denis Papinଙ୍କ ସରଳ ଧାରଣାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଆଜିର ଆଧୁନିକ ଘରେ ଏହା ଜୀବନକୁ ସହଜ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ଓ ସୁବିଧାଜନକ କରିଛି। ଭୟ ଓ ଗୁଜବ ତୁଳନାରେ ଵୈଜ୍ଞାନିକ ସତ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କହେ—ଠିକ୍ ଭାବରେ ଵ୍ୟଵହାର କଲେ ପ୍ରେସର୍ କୁକର୍ ସୁରକ୍ଷିତ, ପୋଷକତତ୍ତ୍ୱ ସଂରକ୍ଷକ ଓ ପରିଵେଶବନ୍ଧୁ।

ତେଣୁ ରୋଷେଇରେ “ଚାପ” ନୁହେଁ, ଵରଂ “ଚାପରେ ସୁବିଧା”କୁ ଗ୍ରହଣ କରିଵା ହିଁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ନିଷ୍ପତ୍ତି।

ଚାରକୋଳି ଓ ଭଇଁଚକୋଳି ଗୋଟିଏ ଗଛର କୋଳି କି ?

ଓଡ଼ିଆ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ଭ୍ରମ ରହିଛି ଯେ ଚାରକୋଳି ଓ ଭଇଁଚ ଵା ବଇଞ୍ଚକୋଳି ଗୋଟିଏ ଗଛର କୋଳି ଅଟେ । ତେବେ ପ୍ରକୃତରେ ଏ ଉଭୟ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଗଛର କୋଳି ଅଟେ । ପ୍ରାଚୀନ ଶଶିସେଣା ପଦ୍ୟରେ ପ୍ରତାପ ରାୟ ଉଭୟ କୋଳିର ଉଲ୍ଲେଖ କରି ଲେଖିଛନ୍ତି:

“ଦାରାକ୍ଷ ଜେଉଟ ତାଳ ଖଜୁରୀ, 

ଭଇଁଚ ଚାର ଖଇର ସୁନାରୀ ।”

ଭଇଁଚ ଆଉ ଚାର ଅଲଗା ଅଲଗା କୋଳି ହୋଇନଥିଲେ କଵି ପ୍ରତାପ ରାୟ ଉଭୟ ନାଆଁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଲେଖିଥାନ୍ତେ କି ?

ପିୟାଳ ଵା ଚାରକୋଳିର ଵୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ Buchanania lanzan ଅଟେ ଏଵଂ ଏହା ଲଙ୍କାଆମ୍ବ କୁଳ Anacardiaceaeର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଏକ ଜାତୀୟ ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ଵୃକ୍ଷ । ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷରେ ଏହି Buchanania lanzan ଗଛକୁ ପିୟାଳ ଓ ଚାରକୋଳି କୁହାଯାଇଛି । 

ସେହିପରି Flacourtia jangomasକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷରେ ଭଇଁଚ/ବଇଁଚ କୋଳି କୁହାଯାଇଛି । ଏହା Salicaceae କୁଳର ଗଛ । ତେଣୁ ଭଇଁଚ ଓ ଚାର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କୋଳି କିନ୍ତୁ ପାଚିଲେ ଏକ ପ୍ରକାରର ଦେଖାଯାଏ ।

ଗଛର ଗଠନ ଦିଗରୁ ଦେଖିଲେ ଉଭୟ ଗଛ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଭିନ୍ନ। ପିୟାଳ ଵା ଚାରକୋଳି ଗଛ ମଧ୍ୟମ ଆକାରର ଓ ସାଧାରଣତଃ କଣ୍ଟାଵିହୀନ। ଏହାର ଶାଖା-ପ୍ରଶାଖା ସୁସଂଖଳିତ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥିର ଭାବରେ ବଢ଼େ। ଅପରପକ୍ଷରେ ଭଇଁଚ ଗଛର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପରିଚୟ ଏହାର ଶାଖାରେ ଥିଵା ବଡ଼ ବଡ଼ କଣ୍ଟା ଅଟେ । ଏହି ଅଣ୍ଟା ଭଇଁଚ ଗଛକୁ ପଶୁମାନଙ୍କଠାରୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଵାରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ।

ଉଭୟ ଗଛର କୋଳିଫଳ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୂଳ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ। ପିୟାଳ ଵା ଚାରକୋଳିର କୋଳି ସାଧାରଣତଃ ଗୁଚ୍ଛ (cluster) ଭାବରେ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ୟେ ଗଛର ଏକ ଵିଶେଷ ଲକ୍ଷଣ। କିନ୍ତୁ ଭଇଁଚଗଛର କୋଳି ଗୁଚ୍ଛ ଭାବରେ ହୁଏ ନାହିଁ ଵରଂ ଗୋଟିଏ ଦୁଇଟି କିମ୍ବା ଚାରୋଟି ଲେଖାଁଏ ପେନ୍ଥା ପେନ୍ଥା ହୋଇ ଡାଳରେ ଫଳେ। ଅଵଶ୍ୟ ଉଭୟ କୋଳି ଛୋଟ ଓ ଗୋଲାକାର, ଯାହା ଵାହ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ସମାନ ପ୍ରତିଭାତ ହୁଏ ।

କୋଳର ରଙ୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ସାମ୍ୟ ଅଛି। ପିୟାଳ ଵା ଚାରକୋଳି ପାଚିଲେ ଗାଢ଼ ବାଇଗଣୀ କିମ୍ବା କଳା ହୋଇଯାଏ। ଭଇଁଚକୋଳି ପାଚିଲେ ପ୍ରଥମେ ଲାଲ ଓ ପରେ ଗାଢ଼ ବାଇଗଣୀ କିମ୍ବା କଳା ରଙ୍ଗର ହୋଇପାରେ। ଏହି ରଙ୍ଗର ସାମ୍ୟ ଉଭୟ କୋଳିକୁ ଚିହ୍ନିଵାରେ ଦ୍ଵନ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ । 

ସ୍ୱାଦ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଉଭୟ ଗଛର କୋଳି ମଧ୍ୟରେ ମୂଳ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ପିୟାଳ (ଚାର) କୋଳି ସାଧାରଣତଃ ଖଟା-ମିଠା ମିଶ୍ରିତ ସ୍ୱାଦର ହୁଏ, କେବେ କେବେ ହାଲୁକା କଷା ସ୍ଵାଦ ମଧ୍ୟ ଥାଏ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଭଇଁଚକୋଳିର ସ୍ୱାଦ ତାହାର ପକ୍ଵ ଅଵସ୍ଥା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ — କଞ୍ଚା ଅଵସ୍ଥାରେ ଏହା କଷା (astringent) ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ପାଚିଗଲେ ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ମିଠା ହୋଇଯାଏ, କେବେ କେବେ ହାଲୁକା ଖଟା ମିଶା ସ୍ଵାଦ ଅନୁଭଵ ହୁଏ ।

ଉଭୟ କୋଳିର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଗଠନ ମଧ୍ୟ ଦଭିନ୍ନ। ପିୟାଳ ଵା ଚାରକୋଳିର ଫଳର ଭିତରେ ଥିବା ବାଦାମକୁ Cuddapah almond କୁହାଯାଏ ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଷ୍ଟିକର ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ଭାବେ ମୂଲ୍ୟଵାନ। ଏହା ଭାରତର ଵିଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟରେ ଵ୍ୟଵହୃତ ହୁଏ। ଭଇଁଚକୋଳିରେ ମୁଖ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଅଂଶ ହେଉଛି ଫଳର ମାଂସଳ ଅଂଶ ମାତ୍ର ମଞ୍ଜିର ସେପରି କୌଣସି ଅର୍ଥନୈତିକ ମୂଲ୍ୟ ନାହିଁ।

ପିୟାଳ ଵା ଚାରକୋଳିର ପତ୍ର ଚଉଡ଼ା, ମୋଟା ଓ ଚକମକିଆ, ଯାହା ଏହାକୁ ଶୁଷ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଳ ସଞ୍ଚୟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଭଇଁଚକୋଳିର ପତ୍ର ତୁଳନାମୂଳକ ଭାବେ ପତଳା ଓ ଏହାର କଣ୍ଟାଯୁକ୍ତ ଶାଖା ସହିତ ମିଶି ଏକ ସୁରକ୍ଷାତ୍ମକ ଗଠନ ସୃଷ୍ଟି କରେ।

ଉଭୟ ଭଇଁଚ ଓ ଚାରକୋଳିର ଫୁଲ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ସାମ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ଉଭୟ ଗଛର ଫୁଲ ଛୋଟ ଓ ଧଳା କିମ୍ବା ହାଲୁକା ସବୁଜ/ପୀତ ରଙ୍ଗର ହୁଏ। ଉଭୟର ଫୁଲ ସେତେ ବଡ଼ ଆକର୍ଷଣୀୟ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ କୀଟପତଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ପରାଗସଞ୍ଚାର ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ।

ଉଭୟ ଗଛ ଭିନ୍ନ ଉଦ୍ଭିଦକୁଳର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଉଭୟ ଗଛର ଵିଵର୍ତ୍ତନ ଓ ଫୁଲ ତଥା ଫଳ ମଧ୍ୟରେ ଚମତ୍କାର ସମାନତା ଦେଖାଯାଏ ଯାହାକୁ ଉଦ୍ଭିଦଵିଜ୍ଞାନରେ “ସମାନାନ୍ତର ଵିଵର୍ତ୍ତନ” (convergent evolution) କୁହାଯାଏ।

ପୃଥିଵୀରେ ସପୁଷ୍ପକ ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କର ଉଦ୍ଭବ ପ୍ରାୟ ୧୪୦ ମିଲିୟନ ଵର୍ଷ(୧୪ କୋଟି ଵର୍ଷ) ପୂର୍ଵରୁ କ୍ରିଟେସିଅସ୍ ଯୁଗରେ ଘଟିଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ଉଷ୍ଣ ଓ ଆର୍ଦ୍ର ପରିଵେଶ ନୂତନ ଉଦ୍ଭିଦ ଜାତି ଗଠନରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ପରିଵେଶରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କୁଳର ଗଛମାନେ ଆଲଗା ଆଲଗା ଭାବରେ ଵିଵର୍ତ୍ତିତ ହେଲେ। ଏହିପରି ଭାବରେ Anacardiaceae ଓ Salicaceae ଦୁଇଟି କୁଳର ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯହିଁରୁ ପରେ ପିୟାଳ ଓ ଭଇଁଚ ଗଛ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା।

ପ୍ରାୟ ୬୫ ମିଲିୟନ ଵର୍ଷ ପୂର୍ଵେ ଡାଇନୋସରମାନଙ୍କ ଵିଲୁପ୍ତି ହେଵା ପରେ ପୃଥିଵୀର ପରିଵେଶରେ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିଵର୍ତ୍ତନ ଆସିଲା। ଏହା ପରେ ଜଙ୍ଗଲଗୁଡ଼ିକ ଵିସ୍ତାରିତ ହେଲା ଏଵଂ ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ଦ୍ରୁତ ହାରେ ଵିଵର୍ତ୍ତିତ ହେଲେ । ଏହି ସମୟରେ Buchanania lanzan ଓ Flacourtia jangomas ଉଭୟ ଉଦ୍ଭିଦଙ୍କ ପୂର୍ଵଜ ଭିନ୍ନ ପଥରେ ଵିକଶିତ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ଉଭୟ ଉଦ୍ଭିଦର ପରିଵେଶ ଗୋଟିଏ ହିଁ ଥିଲା । ଉଷ୍ଣମଣ୍ଡଳୀୟ ଜଙ୍ଗଲ, ଶୁଷ୍କ ଓ ଅର୍ଦ୍ଧ-ଶୁଷ୍କ ଅଞ୍ଚଳ । ଉଭୟ ଉଦ୍ଭିଦ ତେଣୁ ଏହି ପରିଵେଶ ମଧ୍ୟରେ ଵିଵର୍ତ୍ତିତ ହେଲେ ।

ଏହି ସମାନ ପରିଵେଶଗତ ଚାପ (environmental pressure) ଉଭୟ ଗଛରେ କିଛି ସମାନ ଲକ୍ଷଣ ଉଦ୍ଭଵ କରାଇଲା। ଉଭୟ ଚାରକୋଳି ଓ ବଇଞ୍ଚ କୋଳି ଗଛରେ ଛୋଟ ଗୋଲାକାର କୋଳିଫଳ ହୁଏ, ଯାହା ପାଚିଲେ ଗାଢ଼ ରଙ୍ଗର (ଲାଲ, ବାଇଗଣୀ କିମ୍ବା କଳା) ହୋଇଯାଏ। ଏହି ଫଳ ପକ୍ଷୀ ଓ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ, ଯାହା ଫଳର ବୀଜ ଵିସ୍ତାରକୁ ସହଜ କରେ। ଏହି ସାଧାରଣ ଵୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଦେଖି ଲୋକମାନେ ଚାରକୋଳି ଓ ବଇଞ୍ଚ କୋଳି ଗଛକୁ ଗୋଟିଏ ଧରିନେଇଥାନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଵୈଜ୍ଞାନିକ ଭାବରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଵୃକ୍ଷ।

ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ଜଙ୍ଗଲ କଟା, ଜଳଵାୟୁ ପରିଵର୍ତ୍ତନ ଏଵଂ ମାନଵୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଯୋଗୁଁ ଚାରକୋଳି ଓ ବଇଞ୍ଚ ଵା ଭଇଁଛ କୋଳି ଗଛର ବଂଶ ଵିସ୍ତାର ପ୍ରଭାଵିତ ହୋଇଛି। ଆଜି ପିଜୁଳି,ଆତ,ବଢ଼ିଆଳ, ଅମୃତଭଣ୍ଡା ଭଳି ଵୈଦେଶିକ ଗଛ ଏହି ଦେଶୀୟ ଗଛଗୁଡ଼ିକର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରି ନେଇଛନ୍ତି । 

ଫଳତଃ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଏ ଉଭୟ ଗଛ ଆଉ ସହଜରେ ଦେଖିଵାକୁ ମିଳୁନାହିଁ । ଵର୍ତ୍ତମାନର ପିଢ଼ିରେ ଅନେକେ ଏହି ଦୁଇ ଦେଶୀୟ କୋଳି ଗଛର କୋଳି ହିଁ ଖାଇ ନାହାନ୍ତି ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ ପରିତାପର ଵିଷୟ ଅଟେ । ଅନେକ ମାନଵୀୟ ପ୍ରଭାଵ ସତ୍ତ୍ୱେ ଉଭୟ ଗଛର ଅନୁକଳନ କ୍ଷମତା ଯୋଗୁଁ ଚାରକୋଳି ଓ ବଇଞ୍ଚ କୋଳି ଗଛ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଵିଲୁପ୍ତ ନହୋଇ ବଞ୍ଚି ରଖିଛି।

ଚାରକୋଳି ଓ ବଇଞ୍ଚକୋଳି ଗଛ ଆମ ଦେଶର ଦେଶୀୟ ଗଛ ତେଣୁ ଉଭୟ କୋଳିଗଛର ସୁରକ୍ଷା ଓ ବଂଶ ଵିସ୍ତାର ଆମର ଦାୟିତ୍ବ ହେଵା ଉଚିତ୍ । 

•ହିମାଳୟ ପର୍ଵତମାଳା ଗଠନର ସତ୍ୟ କାହାଣୀ(ଵ୍ୟଙ୍ଗ୍ୟ)•

ଏହି କଥା ଆପଣଙ୍କୁ ଅନ୍ଧଭକ୍ତମାନେ କେବେ କହିବେ ନାହିଁ ଯେ ହିମାଳୟ, ତହିଁରୁ ନିମ୍ନକୁ ବହି ଯାଇଥିଵା ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ଏଵଂ ତିନି ସମୁଦ୍ରର ସୃଷ୍ଟି ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ନିଜେ କରାଇଥିଲେ। ଏହି ସୂଚନା ମୁଁ ଜାତୀୟ ଅଭିଲେଖାଗାରରୁ ପାଇଛି, ଏଵଂ ଏହା ଗୋଦି ମିଡିଆ କେବେ ବି ଆପଣଙ୍କୁ କହିଵ ନାହିଁ।

 ପୂର୍ଵକାଳର ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣାଯାଏ ଯେ ୧୯୪୭ ପୂର୍ଵରୁ ପ୍ରଵଳ ଶୀତ ହେଉଥିଲା ଏଵଂ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେହି ପରିଵେଶ ଅନୁକୂଳ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ସହ ଲଢ଼ୁଥିଵା ନେହେରୁଙ୍କୁ ଏହା ଆଦୌ ଭଲ ଲାଗୁନଥିଲା । ତାଙ୍କ ଦେଶଵାସୀ ଥଣ୍ଡାରେ ମରିଯାଆନ୍ତୁ ବୋଲି ସେ ଆଦୌ ଚାହୁଁ ନଥିଲେ ।

ସ୍ୱାଧୀନତା ମିଳିଵା ପରେ ପଣ୍ଡିତ ନେହେରୁ ମିଶରରୁ ପିରାମିଡ୍ ତିଆରି କରିଥିଵା କାରିଗରମାନଙ୍କୁ ଡକାଇ ହିମାଳୟ ତିଆରି କରିଵା କାମର ଠିକା ଦେଲେ। ତହୁଁ ପ୍ରଥମ ପଞ୍ଚଵର୍ଷୀୟ ଯୋଜନାରେ ଅଫଗାନିସ୍ତାନଠାରୁ ଆରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚ ପର୍ଵତମାନ ଗଢ଼ାଗଲା । ସେହି ପର୍ଵତମାଳାକୁ ଆଜି ଆମ୍ଭେମାନେ ହିମାଳୟ ବୋଲି କୁହୁଅଛୁ। କିନ୍ତୁ ଏହି ସତ୍ୟ ଇତିହାସ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନ୍ଧଭକ୍ତମାନେ କେବେହେଲେ ବି କହିବେ ନାହିଁ।

ହିମାଳୟ ପର୍ଵତମାଳାର ପର୍ଵତଗୁଡ଼ିକୁ ଗଢ଼ିଵା ପାଇଁ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରୁ ମାଟି, ବାଲି ଓ ପଥର ଖୋଳି ଉତ୍ତର ଆଡ଼କୁ ନିଆଯାଇଥିଲା,ଫଳରେ ସେଠାରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗାଡ଼ମାନ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଗଲା।

ହିମାଳୟ ପର୍ଵତମାଳାର ପର୍ଵତଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟଧିକ ଉଚ୍ଚ ହୋଇଯିଵାରୁ ସାଇବେରିଆରୁ ଆସୁଥିବା ଶୀତଳ ପଵନ ଭାରତକୁ ଆଉ ଆସି ପାରିଲା ନାହିଁ ଏଵଂ ୟେ ଦେଶର ଲୋକମାନେ ଥଣ୍ଡାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଲେ। ହିମାଳୟ ଗଢ଼ା ଯିଵାରୁ ଦେଶରେ ଵର୍ଷାର ପରିମାଣ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିଲା । ଏତେ ଫଳମୂଳ ପନିପରିବା ହେଲା ଯେ ଦେଶର ଲୋକେ ପେଟ ଫଟେଇ ଖାଇଲେ ଆଉ ତାପରେ ଗଦେ ଗଦେ ଛୁଆ ବେଇ ପକେଇଲେ । ହଠାତ୍ ସତୁରୀ ଵର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ତେଣୁ ୩୫ କୋଟିରୁ ୧୫୦ କୋଟି ହୋଇଗଲା । ନେହେରୁ ଲୋକଙ୍କ ହିତରେ ହିମାଳୟ ପର୍ଵତମାଳା ଗଢ଼ାଇଥିଲେ କିନ୍ତୁ ବିଜେପି ଓ RRSବାଲା ନିଜର ଵୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ୍ ବଢ଼ାଇଵା ପାଇଁ ଲୋକଙ୍କୁ ଚାରିଟା ପାଞ୍ଚଟା ଲେଖାଏଁ ଛୁଆ ଜନ୍ମ କରିଵାକୁ କହିଲେ । ଫଳତଃ ଗେରୁଆବାଲାଙ୍କ ସେହି ପ୍ରଚାର ଯୋଗୁଁ ଛୁଆଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ହେଲା ତେଣୁ ଆଜି ଦେଶରେ ଏତେ ଅନ୍ଧଭକ୍ତ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି । 

ତେବେ ହିମାଳୟ ପର୍ଵତମାଳା ଗଢ଼ାଯିଵାର ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ଵର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସେଠାକାର ପର୍ଵତଗୁଡ଼ିକରେ ଭାରି ପରିମାଣରେ ବରଫ ଜମିଗଲା ଏଵଂ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳରେ ସେଠାରୁ ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା, ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର, ସିନ୍ଧୁ, ଝେଲମ୍, ଚିନାବ୍, ରାଵି, ସତଲଜ୍ ଇତ୍ୟାଦି ଅନେକ ନଦୀ ତଳ ଆଡ଼କୁ ପ୍ରଵାହିତ ହେଲେ । 

ହିମାଳୟର ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରୁ ନିମ୍ନକୁ ପ୍ରଵାହିତ ସମସ୍ତ ନଦୀ ହିମାଳୟ ତିଆରି ପାଇଁ ଖୋଳାଯାଇଥିଵା ଗାଡ଼ଗୁଡ଼ିକୁ ଜଳରେ ପୂରଣ କରିଦେଲେ । ସେହି ଗାଡ଼ଗୁଡ଼ିକୁ ଆଜି ଜଗତ ଭାରତ ମହାସାଗର, ସିନ୍ଧୁସାଗର ଓ ମହୋଦଧି ନାମରେ ଜାଣେ । 

ସେ ସମୟରେ କେତେକ କଂଗ୍ରେସୀ ନେହେରୁଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିକହିଥିଲେ ଯେ ତିନି ସମୁଦ୍ରର ନାମ ନେହେରୁ ମହାସାଗର, ମୋତି ସାଗର ଓ କମଳା ସାଗର ରଖାଯାଉ ଏଵଂ ହିମାଳୟର ନାମ ଇନ୍ଦିରା ପର୍ଵତମାଳା କରାଯାଉ। କିନ୍ତୁ ନେହେରୁଙ୍କର ନାମ ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ଲୋଭ ଆଦୌ ନଥିଲା, ସେ ସଫା ସଫା ମନା କରିଦେଲେ। ଅସ୍ତୁ ବହୁତ ଅନୁରୋଧ ପରେ ସେ କେଵଳ ଭାରତ ରତ୍ନ ନେଵାକୁ ମାତ୍ର ସ୍ୱୀକାର କଲେ।

ଆଜିକାଲିର ମୂର୍ଖ ଅନ୍ଧଭକ୍ତମାନେ ହିମାଳୟରୁ ଗଡ଼ି ଆସୁଥିଵା ନଦୀଗୁଡ଼ିକର ପାଣି ପିଇ ପିଇ ନେହେରୁ ଓ କଂଗ୍ରେସକୁ ଗାଳି ଦେଉଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ କିଛି କରିନାହାନ୍ତି। ଟିକେ ତ ଶରମ କର ଅଲାଜୁକିଆ ନାଉଁକା ନାଁବଜା ଅନ୍ଧଭକ୍ତଦଳ ! 

•••••••••••••••••••••••••••••

ମୂଳ ଵ୍ୟଙ୍ଗ୍ୟ ML Gurjar Lachipura ମହାଶୟ ଲେଖିଛନ୍ତି । ତେବେ ଅନେକ Sarcasm-blind ଵା ଵ୍ୟଙ୍ଗ୍ୟାନ୍ଧ ଲୋକ ଏହାର ପ୍ରକୃତ ଭାଵାର୍ଥ ବୁଝିପାରିବେ ନାହିଁ ତେଣୁ ତାହା ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ହେଲା । 

ମୂଳ ଲେଖକ ଗୁପ୍ତ ଅର୍ଥରେ କ’ଣ ଲେଖିଛନ୍ତି ବୁଝନ୍ତୁ:

କ—> “ପୂର୍ଵକାଳର ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣାଯାଏ ଯେ ୧୯୪୭ ପୂର୍ଵରୁ ପ୍ରଵଳ ଶୀତ ହେଉଥିଲା ଏଵଂ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେହି ପରିଵେଶ ଅନୁକୂଳ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ନେହେରୁ ଚାହୁଁନଥିଲେ ଯେ ଦେଶଵାସୀ ସେହି ଶୀତରେ ମରିଯାଆନ୍ତୁ ।”

ଏଠାରେ ଲେଖକ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ୧୯୪୭ ପୂର୍ଵରୁ ଦଙ୍ଗା ହେଉଥିଲା ଏଵଂ ଏ ଦଙ୍ଗା ପଛରେ ଇଂରେଜମାନଙ୍କ କୁଟନୀତି ଥିଲା । ହିନ୍ଦୁ ମୁସଲିମ୍ ଲଢ଼ିଲେ ଦେଶର ଏକତା ରହିଵ ନାହିଁ ଯାହା ଇଂରେଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ କଥା। ନେହେରୁଙ୍କ ଭଳି ନେତାଏ ଚାହୁଁନଥିଲେ ଯେ ହିନ୍ଦୁମାନେ ସଂଗଠିତ ହୋଇ ପଠାଣଙ୍କ ବଂଶ ଲୋପ କରି ଦିଅନ୍ତୁ ତେଣୁ ସେମାନେ ଭାରତ ଵିଭାଜନ କରେଇ ଦେଲେ । 

ଖ—>

“ସ୍ୱାଧୀନତା ମିଳିଵା ପରେ ପଣ୍ଡିତ ନେହେରୁ ମିଶରରୁ ପିରାମିଡ୍ ତିଆରି କରିଥିଵା କାରିଗରମାନଙ୍କୁ ଡକାଇ ହିମାଳୟ ତିଆରି କରିଵା କାମର ଠିକା ଦେଲେ। ତହୁଁ ପ୍ରଥମ ପଞ୍ଚଵର୍ଷୀୟ ଯୋଜନାରେ ଅଫଗାନିସ୍ତାନଠାରୁ ଆରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚ ପର୍ଵତମାନ ଗଢ଼ାଗଲା । ସେହି ପର୍ଵତମାଳାକୁ ଆଜି ଆମ୍ଭେମାନେ ହିମାଳୟ ବୋଲି କୁହୁଅଛୁ।”

ଭାରତର ସ୍ଵାଧୀନତା ଲାଭ ପରେ ଦେଶକୁ ତାହାର ମୂଳ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ନକରି ଵିଦେଶୀ ସଂସ୍କୃତିକୁ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦିଆଗଲା । ସେ ସମୟର ଶାସକ ନେହେରୁ ଥିଲେ ତେଣୁ ଏଠାରେ ତାଙ୍କ ନାଆଁ ନେଇ ପରୋକ୍ଷରେ ତତ୍କାଳୀନ ଦୂରଦୃଷ୍ଟିହୀନ ସରକାରକୁ ଵ୍ୟଙ୍ଗ୍ୟ କରାଯାଇଛି । 

ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଠାରୁ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଵ୍ୟାପ୍ତ ହିମାଳୟ ପର୍ଵତମାଳାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ଚୀନ ଅକ୍ତିଆର କରି ନେଲା । ତିବ୍ବତକୁ ମଧ୍ୟ ଚୀନ ପରାଧୀନ କରିଦେଲା । ଏସବୁ ନେହେରୁଙ୍କ ପଞ୍ଚଶୀଳ ନୀତି ଯୋଗୁଁ ହେଲା । ଏଠାରେ ଲେଖକ ପଞ୍ଚଶୀଳ ନୀତିକୁ ପରୋକ୍ଷରେ ପ୍ରଥମ ପଞ୍ଚଵର୍ଷୀୟ ଯୋଜନା ରୂପେ ଚିତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି । ପିରାମିଡ୍ ଗଢ଼ୁଥିଵା ଵିଦେଶୀ ଅର୍ଥାତ୍ ଚୀନାଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ନେହେରୁ ହିମାଳୟ ଗଢ଼ାଇଲେର ଅର୍ଥ ହେଲା ହିମାଳୟର ନକ୍ସା ହିଁ ବଦଳାଇ ଦେଲେ । ତିବ୍ବତର ସ୍ଵାଭିମାନ ଚାଲିଗଲା,ଭାରତର ବଡ଼ ଭୂଭାଗ ଚୀନ ନେଇଗଲା ‌।

ଗ—> "ହିମାଳୟ ପର୍ଵତମାଳାର ପର୍ଵତଗୁଡ଼ିକୁ ଗଢ଼ିଵା ପାଇଁ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରୁ ମାଟି, ବାଲି ଓ ପଥର ଖୋଳି ଉତ୍ତର ଆଡ଼କୁ ନିଆଯାଇଥିଲା,ଫଳରେ ସେଠାରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗାଡ଼ମାନ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଗଲା।" 

ଭାରତର ସ୍ଵାଧୀନତା ପରେ ପରେ ଭାରତର କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଵିକାଶ ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ଅପେକ୍ଷା ହୋଇ ପାରି ନଥିଲା । ତନ୍ମଧ୍ୟରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ ଅନ୍ୟତମ ଥିଲା । ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରୁ ଗାଡ଼ ଖୋଳି ଉତ୍ତର ଭାରତକୁ ଆଣିଵାର ଅର୍ଥ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଖଣିଜ ଓ ଶ୍ରମିକ ଆଦି ସଂସାଧନ ଉତ୍ତର ଭାରତକୁ ଆସିଵା ଅଟେ । ପରେ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ବହୁ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଶାସନ କରିଵାରୁ ଏହି ଗତି ଅଧୁନା ଓଲଟା ହୋଇଅଛି । ତେବେ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଉତ୍ତର, ପଶ୍ଚିମରେ ଅଧିକାଂଶ କଳ କାରଖାନା ଥିଲା । 

ଘ—>“ହିମାଳୟ ପର୍ଵତମାଳାର ପର୍ଵତଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟଧିକ ଉଚ୍ଚ ହୋଇଯିଵାରୁ ସାଇବେରିଆରୁ ଆସୁଥିବା ଶୀତଳ ପଵନ ଭାରତକୁ ଆଉ ଆସି ପାରିଲା ନାହିଁ ଏଵଂ ୟେ ଦେଶର ଲୋକମାନେ ଥଣ୍ଡାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଲେ। ହିମାଳୟ ଗଢ଼ା ଯିଵାରୁ ଦେଶରେ ଵର୍ଷାର ପରିମାଣ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିଲା । ଏତେ ଫଳମୂଳ ପନିପରିବା ହେଲା ଯେ ଦେଶର ଲୋକେ ପେଟ ଫଟେଇ ଖାଇଲେ ଆଉ ତାପରେ ଗଦେ ଗଦେ ଛୁଆ ବେଇ ପକେଇଲେ । ହଠାତ୍ ସତୁରୀ ଵର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ତେଣୁ ୩୫ କୋଟିରୁ ୧୫୦ କୋଟି ହୋଇଗଲା । ନେହେରୁ ଲୋକଙ୍କ ହିତରେ ହିମାଳୟ ପର୍ଵତମାଳା ଗଢ଼ାଇଥିଲେ କିନ୍ତୁ ବିଜେପି ଓ RRSବାଲା ନିଜର ଵୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ୍ ବଢ଼ାଇଵା ପାଇଁ ଲୋକଙ୍କୁ ଚାରିଟା ପାଞ୍ଚଟା ଲେଖାଏଁ ଛୁଆ ଜନ୍ମ କରିଵାକୁ କହିଲେ । ଫଳତଃ ଗେରୁଆବାଲାଙ୍କ ସେହି ପ୍ରଚାର ଯୋଗୁଁ ଛୁଆଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ହେଲା...”

ଏଠାରେ ଲେଖକ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ଅନେକ ଶତ ଵର୍ଷର ପରାଧୀନତା ପରେ ଯେତେବେଳେ ଭାରତୀୟମାନେ ସ୍ଵାଧୀନତା ପାଇଲେ ସେମାନଙ୍କର ଧନ,ଉତ୍ସାହ ସବୁ ବଢ଼ିଲା ତେଣୁ ବଂଶ ବୃଦ୍ଧି ବି ହେଲା । କଂଗ୍ରେସ ସରକାରର ଖାମଖିଆଲି ମନୋଭାବ ଯୋଗୁଁ ଜନସଂଖ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହୋଇପାରିଲା ନାହିଁ ବୋଲି ଲେଖକ ଏଠି ଵ୍ୟଙ୍ଗ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ଏଵଂ ଯେଉଁ କଂଗ୍ରେସିଆମାନେ ବିଦେପି RRSକୁ ଜନସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିଵା ପାଇଁ ଦାୟୀ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ଏକ ପ୍ରକାରର ଚିଡ଼ାଇଛନ୍ତି ।

ଙ—>ତେବେ ହିମାଳୟ ପର୍ଵତମାଳା ଗଢ଼ାଯିଵାର ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ଵର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସେଠାକାର ପର୍ଵତଗୁଡ଼ିକରେ ଭାରି ପରିମାଣରେ ବରଫ ଜମିଗଲା ଏଵଂ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳରେ ସେଠାରୁ ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା, ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର, ସିନ୍ଧୁ, ଝେଲମ୍, ଚିନାବ୍, ରାଵି, ସତଲଜ୍ ଇତ୍ୟାଦି ଅନେକ ନଦୀ ତଳ ଆଡ଼କୁ ପ୍ରଵାହିତ ହେଲେ ।

ପରଵର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ତଥା ଭାରତର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ କେତେକ କଳ କାରଖାନାଗୁଡି଼କ ବନ୍ଦ ହେଲା କାରଣ ଅତି ସ୍ଵାଧୀନତା ମିଳିଵାରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟାଚାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କୁକର୍ମ ବଢ଼ିଲା । ସୈନିକ ଆନ୍ଦୋଳନ, ସରକାରୀ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଅଭାଵରୁ ଏପଟେ କଳ କାରଖାନା ବନ୍ଦ ହେଲାବେଳେ ପଶ୍ଚିମ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ କଳ କାରଖାନା ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଖୋଲିଵାକୁ ଲାଗିଲା । ତେଣୁ ଲୋକେ ସେହି ଅଞ୍ଚଳକୁ କାମ କରିଵାକୁ ଗଲେ । 

ଚ—>ସେ ସମୟରେ କେତେକ କଂଗ୍ରେସୀ ନେହେରୁଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିକହିଥିଲେ ଯେ ତିନି ସମୁଦ୍ରର ନାମ ନେହେରୁ ମହାସାଗର, ମୋତି ସାଗର ଓ କମଳା ସାଗର ରଖାଯାଉ ଏଵଂ ହିମାଳୟର ନାମ ଇନ୍ଦିରା ପର୍ଵତମାଳା କରାଯାଉ। କିନ୍ତୁ ନେହେରୁଙ୍କର ନାମ ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ଲୋଭ ଆଦୌ ନଥିଲା, ସେ ସଫା ସଫା ମନା କରିଦେଲେ। ଅସ୍ତୁ ବହୁତ ଅନୁରୋଧ ପରେ ସେ କେଵଳ ଭାରତ ରତ୍ନ ନେଵାକୁ ମାତ୍ର ସ୍ୱୀକାର କଲେ।

ଏଠାରେ ଲେଖକ କଂଗ୍ରେସୀଙ୍କର ନାମ ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ଲୋଭକୁ ଵ୍ୟଙ୍ଗ୍ୟ କରି ଲେଖିଛନ୍ତି । ଭାରତରେ ଯେତେ ଯୋଜନା ହେଲା, ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ହେଲା ଖେଳ ପଡି଼ଆ ହେଲା ସେସବୁର ନାଆଁ ଗାନ୍ଧୀ ନେହେରୁ ପରିଵାରର ନାଆଁରେ ହେଲା । ନେହେରୁ ମଧ୍ୟ ନିଜକୁ ନିଜେ କେମିତି ଭାରତ ରତ୍ନ ଦେଇଥିଲେ ସେକଥା ଲେଖକ ଵ୍ୟଙ୍ଗ୍ୟାତ୍ମକ ଶୈଳୀରେ ଲେଖିଛନ୍ତି । 

••••••••••••×ו•••••••×ו••••••••••••

କଵିଵର ରାଧାନାଥ ରାୟଙ୍କ ବାଣହରଣର ସାରାଂଶ ଓ ଵିଶ୍ଳେଷଣ

କଵିଵର ରାଧାନାଥ ରାୟଙ୍କ “ବାଣ ହରଣ” କ୍ଷୁଦ୍ର କାଵ୍ୟର ଦ୍ଵିତୀୟ ସର୍ଗର କିଛି ଅଂଶ "ମୁକୁଟ ଭୀକ୍ଷା" ନାମରେ ନବେ ଦଶକର ଵିଦ୍ୟାଳୟ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା ।‌ ନବେ ଦଶକର ପିଲାମାନଙ୍କୁ ମୂଳ ଦୀର୍ଘ କଵିତାର ନାଆଁ "ବାଣ ହରଣ" ବୋଲି ନଜଣାଇ ତହିଁର ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ରାଂଶକୁ "ମୁକୁଟ ଭୀକ୍ଷା" ନାମରେ ଵିଦ୍ୟାଳୟ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ପଢ଼ାଯିଵାରୁ ସେସମୟର ଛାତ୍ରମାନେ ସେହି ନାମରେ ଏହା ସହିତ ପରିଚିତ ଅଟନ୍ତି । ଅସ୍ତୁ ଵିଦ୍ୟାଳୟ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଯେଉଁଠାରୁ ବାଣ ହରଣ ଦୀର୍ଘ କଵିତାର ପଦଗୁଡ଼ିକୁ "ମୁକୁଟ ଭୀକ୍ଷା" ନାମରେ ପଢ଼ାଯାଉଥିଲା ସେହିଠାରୁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦତ୍ତ ହେଲା । 

   •ଵାଣ ହରଣ ଦ୍ଵିତୀୟ ସର୍ଗର ଶେଷାଂଶ•

ଆସ ଆସ ଅର୍ଜୁନ’’ ବୋଲନ୍ତି କୁରୁସାଇଁ, ‘‘କହ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଲାଗି ଆସିଲ, ହେ ଭାଇ ?”

ଵିନୟେ ଅର୍ଜୁନ ବନ୍ଦୁ ରାଜାଙ୍କ ଚରଣ, 

ବେନି ଭୂଜେ ଧରି ରାଜା ଦେଲେ ଆଲିଙ୍ଗନ।

ମହାଦରେ ନେଇ ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରର ନନ୍ଦନେ 

ନିଜ ହସ୍ତେ ବସାଇଲେ ରତ୍ନ-ସିଂହାସନେ।

ଆଉ ଯେତେ ପାତ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ସଭା ମଧ୍ୟେ ଥିଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପାର୍ଥ ମିଷ୍ଟ ଵଚନେ ତୋଷିଲେ ।

ଶ୍ରମଯୁକ୍ତ ପାର୍ଥେ ଦେଖି ଆଦରେ ରାଜନ 

ସ୍ଵହସ୍ତେ ଵ୍ୟଜନ ଧରି କରନ୍ତି ଵ୍ୟଜନ।

ବୋଲଜି ଅର୍ଜୁନେ ଚାହିଁ, ‘‘କହ ଆହେ ଭାଇ, - ଆସିଲ ସଦନେ ମୋର କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟପାଇଁ ?

ନିଶାକାଳେ ଆଗମନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଏ କଥା, 

କହ, ଭାଇ, ଆଗେ ଗୃହକୁଶଳ ବାରତା ।

ଅଛନ୍ତି ତ ସର୍ଵଶୁଭେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମ, 

ବେନି ମାଦ୍ରୀସୁତ, ଆଉ ଯେତେ ଵୀର ?

ଅଛନ୍ତି ତ ସର୍ଵଶୁଭେ କୁମାର ସକଳ ? ଦ୍ରୁପଦଦୁଲଣୀଙ୍କର ସବୁ ତ କୁଶଳ ?’’ 

ନିଵେଦନ୍ତେ ଧନଞ୍ଜୟ ଗୃହ-ଅନାମୟ ପ୍ରୀତି ପ୍ରକାଶିଲେ ଶୁଣି ଗାନ୍ଧାରୀ ତନୟ।

ବୋଇଲେ, ‘‘ବଚନ ମୋର ଶୁଣ, ପାର୍ଥଭାଇ,

ଵିଧିର ନିର୍ବନ୍ଧ କେବେ ଖଣ୍ଡି ହେଵ ନାହିଁ ।

ତୁମ୍ଭେ କି କାରଣେ ଆଜ ଆସିଲ ଏଠାବେ,

ମୋହ ପାଶେ ମନ ବଳାଇଲ କେଉଁ ଲାଭେ ? '

ଅର୍ଜୁନ ବୋଇଲେ, ‘‘ଯାହା କହିଲ ପ୍ରମାଣ,

ଵିଧିର ଵିଧାନ କେବେ ହେଵ ନାହିଁ ଆନ।

ମାତ୍ର ପୂର୍ଵ କଥା ରାଜା ଅଛଈ କି ମନେ,

ଚିତ୍ରସେନ ହସ୍ତୁ ଯେବେ ଉଦ୍ଧରିଲି ରଣେ

 ତୁମ୍ଭଙ୍କୁ ମହିଷୀ ସହ, ଯାଚିଥିଲ ଵର, 

ପଡ଼ଇ କି ମନେ ସେହି କଥା ନୃପଵର ?

ସେହି ଵର ପ୍ରାପ୍ୟ ମୋର ଅଛି ଆଜଯାଏ, ସେଥିଲାଗି ଶ୍ରୀଛାମୁକୁ ଆସିଲି ମୁଁ, ରାଏ।’’

ଅର୍ଜୁନର ଵାକ୍ୟ ଶୁଣି ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ 

ଦୀର୍ଘଶ୍ବାସ ତେଜି ମନେ ଭାବିଲେ ତକ୍ଷଣ ।

ଵୃଥା ହେଲା ସିନା ମୋର ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟମ,

ଵୃଥା ହେଲା ନାନା ଦେଶ ସୈନ୍ୟ-ସମାଗମ।

ଆମନ୍ତି ଆଣିଲି ସିନା ଵୃଥା ରାଜଦଳ,

ଭୀଷ୍ମର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ହେଲା ସମସ୍ତ ଵିଫଳ ।

ଯୁଦ୍ଧକାଳେ ପାଣ୍ଡଵର ଉପୁଜିଲା ଭୟ, 

ଆସିଅଛି ସେଥିପାଇଁ ଵୀର ଧନଞ୍ଜୟ।

ଭୀତ ତ୍ରସ୍ତ ପାଣ୍ଡଵନାଥର ଆଜ୍ଞାମତେ,

ମାଗି ନେଵ ରାଜ୍ୟ ପରା ହେଉଛି ପରତେ !

ପଡ଼ୁଅଛି ମନେ ମୋର ପୂର୍ଵର ସେ କଥା,

 କ୍ଷତ୍ର ମୁହିଁ, କ୍ଷତ୍ର ଵାକ୍ୟ ନୁହଇ ଅନ୍ୟଥା।

ଏହା ଭାବି ଅଧୋମୁଖ ହୋଇ କୁରୁସାଇଁ କହିଲେ, ‘‘ସେ ଵରକଥା ମନେଅଛି, ଭାଇ।’’

ବୋଇଲେ ଅର୍ଜୁନ, ‘‘ଏବେ ଦିଅ ସେହି ବର,’’ ‘‘ଯା ମାଗିଵ ମାଗ’’ ରାଜା ବିହିଲେ ଉତ୍ତର ।

ବୋଇଲେ ଅର୍ଜୁନ, ‘‘ଆହେ କୌରଵପ୍ରଧାନ

ମୁକୁଟ ତୁମ୍ଭର ମୋତେ କର ଏବେ ଦାନ।’’

ଉଚ୍ଚହାସ୍ୟ କୁରୁପତି କହିଲେ ଵିସ୍ମିତେ,

‘‘ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଲାଗିଲା ଶୁଣି ଵରକଥା ଚିତ୍ତେ।

ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟହୀନ ତୁମ୍ଭେ, ହେ ଵୀର ପାଲ୍‌ଗୁନି, ଆସିଲ ଯା ଏଥି ଏହି ଵର ଲାଗି ପୁଣି ।

ରାଜ୍ୟ ଧନ ଅଶ୍ବ ହସ୍ତୀ ଵସ୍ତ୍ର ଆଭରଣ ଜନପଦ ବରାଙ୍ଗନା ଅଛି ଅଗଣନ, ତୁମ୍ଭ ସଙ୍ଗେ ଶତ୍ରୁଭାବ ଛାଡ଼ି ଏ ସକଳ, ବଳାଇଲ ମନ ଛାର ମୁକୁଟେ କେଵଳ !

ଭାଳିଥିଲି ରାଜ୍ୟ ମାଗି ନେଵ, ଧନଞ୍ଜୟ,

ଦେଇଥାନ୍ତି ରାଜ୍ୟ ମୁହିଁ ନାହିଁଟି ସଂଶୟ।

କି ଧନ ମାଗିଲ, ଭାଇ, ମୋର କେଉଁ ଦୋଷ ?

ତୁମ୍ଭଠାରେ ମୋର ବଡ଼ ହେଲାଟି ଆକ୍ରୋଶ।

ଆହା କେଉଁ ତୁଚ୍ଛ ଦ୍ରଵ୍ୟ ମାଗିଲ, ହେ ଭାଇ।’’

ଏହା କହି ଝୁରିହେଲେ କୌରବଗୋସାଇଁ।

ପାର୍ଥ ବୋଲେ, ‘‘ଏଥି କିବା ଦୁଃଖ କୁରୁନାହା, ଘଟିଲା ମୋ ଭାଗ୍ୟ ବିହି ଲେଖିଥିଲେ ଯାହା ।

ମୁକୁଟ ତୁମ୍ଭର ମୋତେ ଦିଅ ହେ ରାଜନ, 

ମୁକୁଟ ବିହୁନେ ନାହିଁ ଆନ ପ୍ରୟୋଜନ ।

ମୁକୁଟ ପାଇଲେ ମୁହିଁ ପାଇଲି ସମସ୍ତ, 

ନ ହୁଅ, ହେ ନରନାଥ, ମୋହୋପାଇଁ ଵ୍ୟସ୍ତ।’’

‘‘ନିଅ ତେବେ’’ ଏହା କହି ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ 

ମୁକୁଟ ଉତ୍ତାରି ପାର୍ଥେ କଲେକ ଅର୍ପଣ।

ମୁକୁଟ ଲଭିଣ ପାର୍ଥ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ଅନ୍ତରେ ମେଲାଣି ମାଗିଲେ ରାଜା ପାଶେ ଯୋଡ଼କରେ ।

‘“କିପାଁ ଯିଵ ନିଶାଯୋଗେ ରହିଯାଅ, ଭାଇ’’, 

ଏହା କହି ଅଳି କଲେ କୌରଵଗୋସାଇଁ। 

ପାର୍ଥ ବୋଲେ, ‘‘କାଲି, ରାଏ, ପ୍ରଥମ ସଂଗ୍ରାମ,

କିପରି କରିବି ମୁହିଁ ଏଠାରେ ଵିଶ୍ରାମ ?

ଯାଇ କରିଵାକୁ ହେଵ ସୈନ୍ୟ-ସମାଵେଶ’’

ଉତ୍ତରିଲେ ‘‘ସତ ସତ’’ ବୋଲି କୌରଵେଶ ।

‘‘ଧର୍ମରାଜେ ଜଣାଇଵ ମୋହର ପ୍ରଣାମ,

କହିଵ ନିଶ୍ଚୟ କାଲି ପ୍ରଥମ ସଂଗ୍ରାମ ।’’ 

ଉଠିଲେ ମୁକୁଟ ଘେନି ଇନ୍ଦ୍ରର ନନ୍ଦନ, 

ଆଶିଷ ପ୍ରଣାମ ପାର୍ଥେ କଲେ ସଭାଜନ।

ସମାଦରେ ସବାନ୍ଧବେ ତହୁଁ କୁରୁରାଏ 

ପାର୍ଥ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଗଲେ ସିଂହଦ୍ଵାରଯାଏ ।

ଘୋର ଅନ୍ଧକାରେ ପାର୍ଥ ଯାଇ କିଛି ଦୂର, 

ଭେଟିଲେ ସହସା ପଥେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଠାକୁର। 

ନତି କଲେ କୃଷ୍ଣ ଵୀର ମୁକୁଟ ଦେଖାଇ,

 ସଭାର ସକଳ କଥା ଶ୍ରୀପଦେ ଜଣାଇ।

ବୋଇଲେ, ‘‘ହେ ମହାପ୍ରଭୁ, ମୋହ ପ୍ରତୀକ୍ଷାରେ 

ଏ ନିର୍ଜନେ ଥିଲ କିପାଁ ଏ ଘୋର ଅନ୍ଧାରେ ?''

କହନ୍ତି ଶ୍ରୀପତି, ‘‘ଶୁଣ, ଆହେ ଧନଞ୍ଜୟ,

ଏକା ଯେଣୁ ଥିଲ, ଚିତ୍ତେ ହେଲା ମହାଭୟ।

କାଳେ ଖଳ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ସାଧିଵ ଅହିତ, 

ତୁମ୍ଭ ପ୍ରତୀକ୍ଷାରେ ତେଣୁ ଥୁଲି ମୁଁ ଚିନ୍ତିତ।’’

ବୋଇଲେ ଅର୍ଜୁନ, ‘‘ତୁମ୍ଭ କୃପା ଯାହାଠାରେ,

ଭୀତ କିପାଁ ହେଵ ସେହି ଖଳର ବେଭାରେ ? 

ତୁମ୍ଭ କୃପାଫଳେ ମୁହିଁ ତ୍ରିଭୁଵନଜେତା,

କିସ କରି ପାରେ ମୋର କୁରୁ କ୍ଷୁଦ୍ରଚେତା ?

ତୋ କରୁଣାକଣା, ନାଥ ବାଞ୍ଛାକଳ୍ପତରୁ,

ତାରି ପାରେ ହେଳେ ମୋତେ ସବୁ ଵିପଦରୁ।

ଯାହାର ଅଭୟ-ଦୁର୍ଗ ତୋର ପଦ୍ମପାଦ,

 ଛୁଇଁଵ ତାହାକୁ କିପାଁ କେବେ ପରମାଦ ?’’

 ବୋଇଲେ ଅର୍ଜୁନେ ତହୁଁ କୃଷ୍ଣ ମହାଶୟ, 

‘‘ଶୀଘ୍ରଗତି ଭୀଷ୍ମ ପାଶେ ଯାଅ, ଧନଞ୍ଜୟ।

ଯାବତ ନ ଆସ ଫେରି ସେ ବାଣ ସହିତ, 

ତୁମ୍ଭ ପ୍ରତୀକ୍ଷାରେ ଏଥି ରହିବି, ଭୋ ମିତ।’’ 

‘‘ଯେ ଆଜ୍ଞା’’ ବୋଲିଣ ତହୁଁ କୁନ୍ତୀର ନନ୍ଦନ

 ନିଜ ଶିରେ ସେ ମୁକୁଟ ଦେଲେ ସେହିକ୍ଷଣ।

ମାୟାଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନବେଶ ବିରଚି କୌଶଳେ 

କୃଷ୍ଣେ କରି ନତି ଭୀଷ୍ମ -ଶିବିରକୁ ଗଲେ ।

ଏଣେ ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ବସି ଶିବିର ମଧ୍ଯରେ 

ଅସ୍ତ୍ରେ ଭରା ଦେଇ ଵୀର ଭାବନ୍ତି ଅନ୍ତରେ,

‘‘ପ୍ରତିଜ୍ଞା ତ କଲି ମୁହିଁ ଵଧିବି ପାଣ୍ଡବ, 

କି ଅନର୍ଥ ଭିଆଇଲା ଦୁର୍ମତି କୌରଵ !

ଅଵିଚାରେ ସିନା ମୁହିଁ କଲି ସେହି ପଣ,

ଵିନାଶିବି ଧର୍ମବନ୍ତ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଗଣ।

ପୂର୍ଵେ ବାଣ ଦେଇ ମୋତେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସାଇଁ, କହିଥିଲେ ନେବି ମୁହିଁ ଏ ବାଣ ଫେରାଇ।

ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା ଏବେ ଏ ଵିଷମ କାଳ !

କିପାଁ ନ ନିଅନ୍ତି ବାଣ ଫେରାଇ ଗୋପାଳ ?’’

ଏହିରୂପେ ଭାଳୁଁ ଭାଳୁଁ ଗଙ୍ଗାର କୁମର

ଭେଟିଲେ ଶିବିରେ ତାଙ୍କୁ ପାର୍ଥ ଧନୁଦ୍ଧର।

ମାୟାଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନବେଶେ ଭେଟିଲେ ସେ ଯାଇଁ, 

ନତି କଲେ ପାଦେ ଶିର ଭୂମିରେ ନୁଆଇଁ।

ଶୁଭାଶିଷ କରି ଭୀଷ୍ମ ପୁଚ୍ଛିଲେ ଵିସ୍ମୟେ,

‘‘ଆସିଲ ଶିବିରେ, ଵୀର, ପୁଣି କି ବିଷୟେ ?”

କାଲି ଯୁଦ୍ଧେ ଅପାଣ୍ଡବା କରିବି ଧରଣୀ, 

କରିଛି ଏ ପଣ ତୁମ୍ଭ ଆଗେ, ନରମଣି।

ପୁଣି ବାହୁଡ଼ିଲ କିପାଁ, ଲାଗଇ ଵିସ୍ମୟ,

କି ମନ୍ତ୍ରଣା ଦେଲେ ପୁଣି କର୍ଣ୍ଣ ମହାଶୟ ?

କି ମନ୍ତ୍ରଣା ଦେଲା ପୁଣି ଶକୁନି ଦୁର୍ମତି ?

ସବୁ ଫେଡ଼ି କହ ମୋତେ, ଆହେ କୁରୁପତି।’’

ମାୟାଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନରୂପୀ କହନ୍ତି ଅର୍ଜୁନ,

‘‘ନିଵେଦିବି ପାଦେ କିପାଁ ଆସିଲି ମୁଁ ପୁଣ ।

ତୁମ୍ଭଠାରୁ ଵିଦା ହୋଇ ବାହୁଡ଼ି ନଵରେ ବସିଲି ସଭାରେ ଯାଇ ମହାହର୍ଷଭରେ।

କର୍ଣ୍ଣ ଦୁଃଶାସନ ଆଦି ଯେତେ ମନ୍ତ୍ରଗଣ 

ତୁମ୍ଭେ ସେନାପତି ଶୁଣି ସର୍ଵେ ହୃଷ୍ଟମନ।

ଆସିଲେ ଏସନକାଳେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର 

ସଙ୍ଗେ ଘେନି ଚାରି ଭାଇ ପୁଣି ଯଦୁଵୀର,

ପୁତ୍ର ସହ ଵିରାଟ ଦ୍ରୁପଦ ନୃପଵର,

ମହାମୁନି ଵ୍ୟାସ ସତ୍ୟଵତୀର କୁମର।

ଆସିଲେ ସକଳେ ଯୁଦ୍ଧହେତୁ ଭୟ କରି,

ବୁଝାଇ କହିଲେ ମୋତେ ଦ୍ବୈପାୟନ ହରି,

‘“ନ ବଳାଅ ଏ ସମରେ ମତି, ନରପତି,

ତୁମ୍ଭର ମହିମା ଯେତେ ଖ୍ୟାତ ଵସୁମତୀ ।

ତୁମ୍ଭଙ୍କୁ ପାରିଵ ଜିଣି ବଳେ କି କୌଶଳେ 

ନାହିଁଟି ଏସନ ଵୀର ଏ ମହୀମଣ୍ଡଳେ ।

କେଉଁ ତୁଚ୍ଛ ଏଥି ପୁଣି ପଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡୁସୁତ, 

ଵନେ ଭ୍ରମି ଭ୍ରମି ନାନା କଷ୍ଟେ ଅଭିଭୂତ ।

ଶରୀରପଞ୍ଜରେ କ୍ଷୀଣ ପ୍ରାଣ ମାତ୍ର ଧରି 

ଏମାନେ କି ତୁମ୍ଭ ସଙ୍ଗେ ଯୁଦ୍ଧେ ହେବେ ସରି ?

ସହାୟ ତୁମ୍ଭର ମହାମହା ଯୋଦ୍ଧାଗଣ, କୋଦଣ୍ଡଟଙ୍କାରେ ଯାଙ୍କ କମ୍ପେ ତ୍ରିଭୁଵନ।

ମହାବଳବନ୍ତ ତୁମ୍ଭେ, ପାଣ୍ଡଵେ ଦୁର୍ବଳ, 

ଶକ୍ତିହୀନ ସଙ୍ଗେ ଯୁଦ୍ଧ ଅଯଶ କେଵଳ।

ଶରଣ ତୁମ୍ଭର ଏବେ ନେଲେ ପଞ୍ଚଭାଇ,

ଶରଣ ସମ୍ଭାଳି ରଖ ସୁଯଶ ଗୋସାଇଁ।

ପଞ୍ଚଗ୍ରାମ ଦେଇ କର ଏହାଙ୍କୁ ପାଳନ, 

କୀର୍ତ୍ତି ରଖ ନରପତି କୀର୍ତ୍ତି ବଡ଼ ଧନ।’’

ନାରାୟଣ ଦୈପାୟନ ଏସନ ବୁଝାଇ 

ସମର୍ପିଣ ଦେଲେ ମୋର ହସ୍ତେ ପଞ୍ଚ ଭାଇ।

ଅଶ୍ରୁମୁଖେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର କଲେ ପରିହାର,

‘‘ଲାଗିଲା ତୁମ୍ଭଙ୍କୁ ଆମ୍ଭ ପାଳନର ଭାର।’’

ଲଙ୍ଘି ନ ପାରିଲି ବ୍ୟାସ ଗୋଵିନ୍ଦର କଥା,

ପାଣ୍ଡଵର ଦୁଃଖେ ଦୁଃଖୀ ହେଲି ମୁଁ ସର୍ଵଥା।

ତାଙ୍କ ଦୁଃଖେ ଉପୁଜିଲା କରୁଣା ମୋହର,

ସେହିକ୍ଷଣି ତେଜିଲି ମୁଁ ବାସନା ଯୁଦ୍ଧର।

ପାଣ୍ଡଵଙ୍କୁ ପଞ୍ଚଗ୍ରାମ ଦେଲି ପିତାମହ,

ବାହୁଡ଼ିଲେ ସେହୁ ଵ୍ୟାସ ଶ୍ରୀନିଵାସ ସହ।

ତେଣୁ ମୁଁ ଆସିଲି ଦେବ ତୁମ୍ଭର ସଦନ, 

କିପାଁ ଯୁଦ୍ଧେ ଯିବ କାଲି ? କେଉଁ ପ୍ରୟୋଜନ ?

ନୋହିଲା ମରଣ ଦେଵ ପଞ୍ଚପାଣ୍ଡଵର,

ପଣ୍ଡ ହେଲା ଯୁଦ୍ଧର ଯେ ପ୍ରୟାସ ମୋହର ।’’

ଅସ୍ତ୍ରେ ଭରା ଦେଇ ଶୋଇଥିଲେ ଗଙ୍ଗାସୁତ, ମାୟାଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଵାକ୍ୟେ ହରଷେ ଆପ୍ଲତ 

ହୋଇ ଉଠି ବସିଲେ ସେ ଶୟନେ ତକ୍ଷଣ, 

ପୁଲକେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ହେଲା ତାଙ୍କ ଅପଘନ।

ବୋଇଲେ, ‘‘ଯେ କଥା ଵୀର କହିଲ ଏକ୍ଷଣି,

କଥା ନୁହେଁ, ସୁଧାଵୃଷ୍ଟି କଲ, ନରମଣି।

ମୃତକୁ ଅମୃତ ଦେଲ, ଶରୀରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ,

ଏଥୁଁ ବଳି ଆଉ ମୋର କିବା ଅଛି ପ୍ରିୟ ?

ଏ କର୍ମ ତୁମ୍ଭର ଯୋଗ୍ୟ, ଶୁଣ ହେ ରାଜନ,

ପାଣ୍ଡଵ ସଙ୍ଗତେ କଲ ପ୍ରୀତିରେ ମିଳନ।

ରଖିଲ ଅତୁଳ କୀର୍ତି ଅଖିଳ ଜଗତେ,

ଘୋଷିବେ ଯା କାଳକାଳ ଲୋକେ ନାନାମତେ ।’’

ଏହିରୂପେ ପ୍ରଶଂସିଲେ ଗଙ୍ଗାର ନନ୍ଦନ, 

ହର୍ଷେ ମାୟାଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନେ ଦେଲେ ଆଲିଙ୍ଗନ।

ବୋଇଲେ, ‘‘ହେ ବସ୍ତ୍ର, ନୋହି ପାଣ୍ଡବେ ବିମୁଖ 

ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ମିଳି ଏବେ ଭୁଞ୍ଜ ରାଜ୍ୟସୁଖ ।

ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଗୁଣଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡୁକୁଳରାଣ,

ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ବୋଲି ତାଙ୍କୁ ସଦା କରିଵ ସମ୍ମାନ।

ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ରଖ ଏବେ ନେଇ ସ୍ୱନଵରେ,

ବିଦୁରଙ୍କ ଘରୁ ଆଣି କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ସତ୍ୱରେ।

ମାତୃଵତ୍ ପୂଜା ତାଙ୍କୁ ଦିଅ ପୂର୍ଵପରି,

ବାସନା ତୁମ୍ଭର ପୂର୍ଣ କରନ୍ତୁ ଶ୍ରୀହରି।’’ 

ବୋଇଲେ ଅର୍ଜୁନ, ‘‘ଆଜ୍ଞା ପାଳିବି ତୁମ୍ଭର,

ତଥାପି ହୃଦୟେ ଭୀତି ଅଛି ନିରନ୍ତର।

ଭ୍ରାତୃଗଣ ମଧ୍ୟେ ଦ୍ବନ୍ଦ୍ବ ଲାଗେ ସବୁକାଳେ,

ଭ୍ରାତାକୁ ପକାଏ ଭ୍ରାତା ଵିପଦର କାଳେ।

ଅକସ୍ମାତ ଘଟି ପାରେ ହିତେ ଵିପରୀତ,

ସତର୍କେ ରହିଵା ତେଣୁ ନିରତେ ଉଚିତ।

ତେଣୁ ଏ ମାଗୁଣି ମୋର, ଆହେ ମତିମାନ,

ପାଣ୍ଡଵେ ଵଧିବ ବୋଲି ଯେଉଁ ପଞ୍ଚ ବାଣ ଦେଖାଇଣ ଥିଲ ମୋତେ, ସେହି ପଞ୍ଚ ଶର ଅଭିରୁଚି ଯେବେ ମୋତେ ସମର୍ପଣ କର।’’

ଉତ୍ତରିଲେ ଭୀଷ୍ମ, ‘‘ଆହେ ସାଧୁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, 

ସେ ବାଣେ ମୋହର ଆଉ କେଉଁ ପ୍ରୟୋଜନ ?

ନେଇ ସେହି ବାଣ ରଖ ଯହିଁ ଇଚ୍ଛା ତଵ,

ତୁମ୍ଭର ମଙ୍ଗଳ ସଦା କରନ୍ତୁ କେଶଵ।’’

ଏହା କହି ଅସ୍ତ୍ରାଗାରେ ପଶି ଵୀରମଣି 

ବାଣ ଆଣି ସମର୍ପିଲେ ଅର୍ଜୁନେ ସେକ୍ଷଣି।

ବାଣ ଦେଖି ପାର୍ଥ ହେଲେ ମନେ ମନେ ଭୀତ, ପଞ୍ଚପାଣ୍ଡବର ଶିର ସେ ବାଣେ ଅଙ୍କିତ।

ଦେଖି ହେଲେ ଧନଞ୍ଜୟ ଵିସ୍ମୟେ ଆପୂତ, 

ବାଣ ଧରି ସବିନୟେ ନମି ଗଙ୍ଗାସୁତ, 

ବାହାରିଲେ ହୃଷ୍ଟମନେ ଶିବିରମଧ୍ଯରୁ, 

ଭେଟିଲେ ନିର୍ଜନେ ଯାଇ ବାଞ୍ଛା କଳ୍ପତରୁ ।

ବାଣ ଦେଖି ନାରାୟଣ ହେଲେ ବଡ଼ ପ୍ରୀତ, ବୋଇଲେ, ‘‘ଅସାଧ୍ଯ ଆଜ ସାଧିଲ, ହେ ମିତ ।’’

ବେନି ସଖା ତହୁଁ ଯାଇ ପାଣ୍ଡବ ଶିବିରେ ଦେଖାଇଲେ ସେହି ବାଣ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରେ।

ମୁଖର ଶିବିର ହେଲା ଆନନ୍ଦ ଉତ୍ସଵେ, ଆନନ୍ଦେ ଗଦ୍ଗଦ ସର୍ଵେ ସ୍ତବିଲେ କେଶଵେ।

ତେବେ ବାଣ ହରଣରେ ଥିଵା ଦୁର୍ଯୋଧନ ମୁକୁଟ ଭୀକ୍ଷା ତଥା ଭୀଷ୍ମଙ୍କଠାରୁ ପାଞ୍ଚୋଟି ବାଣ ହରଣର କାହାଣୀକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ବୁଝିଵାକୁ ହେଲେ ଆମକୁ ପ୍ରଥମେ ମହାଭାରତର ସ୍ୱରୂପ, ତାହାର ଐତିହାସିକ ଗଠନ ଏଵଂ ସାହିତ୍ୟିକ ଵିକାଶକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଵାକୁ ହେଵ। ମହାଭାରତ ଏକ ସାଧାରଣ କାହାଣୀ ନୁହେଁ; ଏହା ହେଉଛି ଏକ “ଜୀବନ୍ତ ସଂସ୍କୃତିଗ୍ରନ୍ଥ”, ଯାହା ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ମଣିଷର କଳ୍ପନା, ଆସ୍ଥା ଓ ଅନୁଭୂତି ସହ ଜଡ଼ିତ ରହିଛି। ଏହି କାରଣରୁ ଏହାର ଅନେକ ସଂସ୍କରଣ, ଅନେକ ଉପଖ୍ୟାନ ଏଵଂ ଅନେକ ସାହିତ୍ୟିକ ପୁନର୍ରଚନା ଦେଖିଵାକୁ ମିଳେ। “ବାଣ ହରଣ” ଏହିପରି ଏକ ଉପଖ୍ୟାନ, ଯାହା ସରଳ ଭାବରେ ମୂଳ ମହାଭାରତର ଅଂଶ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ସାହିତ୍ୟିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମୃଦ୍ଧ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ। ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଏହି କାହାଣୀକୁ ଅମର କରିଥିଵା ମହାନ କଵି ହେଲେ କଵିଵର ରାଧାନାଥ ରାୟ। ସାରଳା ମହାଭାରତରେ ଏହି ଦୁଇ କାହାଣୀ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ସେଇ ଅଭାବକୁ କଵିଵର ରାଧାନାଥ ରାୟ ବାଣ ହରଣ ଲେଖି ପୂରଣ କରି ଅଛନ୍ତି । ସେ ଏହି କାହାଣୀକୁ ଯେପରି ନାଟ୍ୟମୟ ଓ ଭାବପ୍ରଵଣ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି, ତାହା ପାଠକଙ୍କୁ ମନୋମୁଗ୍ଧ କରିଦିଏ। ବାଣ ହରଣ ଦୀର୍ଘକଵିତାର ଆରମ୍ଭରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଆତିଥ୍ୟ ଓ ସ୍ନେହର ଚିତ୍ରଣ ଦେଖାଯାଏ—

“ଆସ, ଆସ ଅର୍ଜୁନ,” ବୋଲନ୍ତି କୁରୁସାଇଁ,

“କହ, କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଲାଗି ଆସିଲ ହେ ଭାଇ।”

ଏହି ପଦଗୁଡ଼ିକରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଚରିତ୍ରର ଏକ ଅନ୍ୟ ଦିଗ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ। ସାଧାରଣତଃ ଆମେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଏକ ଅହଂକାରୀ ଓ ଦୁର୍ମତି ରାଜା ଭାବେ ଦେଖୁଥାଉ, କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ସେ ଏକ ସହୃଦୟ ଓ ଆଦରଶୀଳ ଆତିଥ୍ୟଦାତା ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ଏହା କଵିଙ୍କ କଳା—ସେ ଚରିତ୍ରକୁ ଏକମାତ୍ର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ନୁହେଁ, ବହୁମୁଖୀ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି।

ପରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଵିନୟ ଓ ନମ୍ରତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି—

“ଵିନୟେ ଅର୍ଜୁନ ବନ୍ଦୁ ରାଜାଙ୍କ ଚରଣ,

ବେନିଭୂଜେ ଧରି ରାଜା ଦେଲେ ଆଲିଙ୍ଗନ।”

ଏହି ଚିତ୍ରଣ ଦେଖାଏ ଯେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମାନଵୀୟ ସମ୍ପର୍କ ଓ ଶିଷ୍ଟାଚାର କେବେ ବି ନଷ୍ଟ ହୁଏନି। ଏହା ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଗଭୀର ମୂଲ୍ୟ—“ଶତ୍ରୁତାରେ ମଧ୍ୟ ମର୍ଯ୍ୟାଦା”ଏଵଂ କଵିଵର ଏହାକୁ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ଲେଖି ଯାଇଛନ୍ତି ‌। 

କାହାଣୀର ମୂଳ ନାଟ୍ୟମୟ ମୋଡ଼ ସେତେବେଳେ ଆସେ ଯେତେବେଳେ ଅର୍ଜୁନ ପୂର୍ଵରୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଵରକୁ ସ୍ମରଣ କରାନ୍ତି—

“ମାତ୍ର ପୂର୍ଵ କଥା ରାଜା, ଅଛଇ କି ମନେ,

ଚିତ୍ରସେନ ହସ୍ତୁ଼ଁ ଯେବେ ଉଦ୍ଧରିଲି ରଣେ।”

ଏଠାରେ ମହାଭାରତର ଏକ ପ୍ରମାଣିତ ଘଟଣାକୁ ଆଧାର କରାଯାଇଛି ଏଵଂ ସେହି ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଚିତ୍ରସେନ ଗନ୍ଧର୍ଵଙ୍କ ବନ୍ଧନରୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯିଵା ଅଟେ । ଏହା ମୂଳ ମହାଭାରତରେ ଥିଵା ଏକ ପ୍ରକୃତ ଉଲ୍ଲେଖିତ ପ୍ରସଙ୍ଗ। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ କଵି ଏକ କଳ୍ପନାଶୀଳ ମୋଡ଼ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯହିଁରୁ ଗଢ଼ିଉଠିଛି “ମୁକୁଟ ଭୀକ୍ଷା ଓ ବାଣ ହରଣ”ର ମୂଳ କାହାଣୀ।

ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସରଳ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ମାଗୁଛନ୍ତି—

“ମୁକୁଟ ତୁମ୍ଭର ମୋତେ କର ଏବେ ଦାନ।”

ଏହି ଏକ ପଦରେ ସମଗ୍ର କାହାଣୀର ରହସ୍ୟ ଓ ନାଟ୍ୟମୟତା ଲୁଚିଥାଏ। ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ କହନ୍ତି—

“ଆହା, କେଉଁ ତୁଚ୍ଛ ଦ୍ରଵ୍ୟ ମାଗିଲ ହେ ଭାଇ।”

ଏଠାରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ମନୋଭାବ ଗଭୀର ଭାବରେ ଵ୍ୟକ୍ତ ହୋଇଛି। ସେ ଭାବିଥିଲେ ଯେ ଅର୍ଜୁନ ରାଜ୍ୟ ମାଗିବେ କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ କରିଵା ପାଇଁ କହିବେ, କିନ୍ତୁ ସେ ମାଗିଲେ କେଵଳ ଏକ ମୁକୁଟ। ଏହା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏକ ତୁଚ୍ଛ ଦାବି ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହାର ପଛରେ ଥିଲା ଗଭୀର କୌଶଳ ଯାହା ସେତେବେଳେ ସେ ବୁଝି ପାରିନଥିଲେ।

ଶେଷରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ତାଙ୍କର ସତ୍ୟ ପାଳନ କରି ମୁକୁଟ ଦାନ କରନ୍ତି—

“ନିଅ ତେବେ!” ଏହା କହି ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ,

ମୁକୁଟ ଉତ୍ତାରି ପାର୍ଥେ କଲେକ ଅର୍ପଣ।”

ଏଠାରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଚରିତ୍ରର ଏକ ମହାନ ଦିଗ ଦେଖିଵାକୁ ମିଳେ—ସେ ଵଚନ ପାଳନ କରନ୍ତି, ଯଦିଓ ସେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଲାଭ ଦେଉଛନ୍ତି। ଏହା “କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ”ର ଏକ ଉଦାହରଣ। କଵିଵର ରାଧାନାଥ ରାୟଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଏଠାରେ ଵଚନ ପାଳନ କେମିତି ସମସ୍ତଙ୍କୁ କରିଵା ଉଚିତ୍ ତାହା ପରୋକ୍ଷରେ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଛନ୍ତି । 

ତେବେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଠାରୁ ମୁକୁଟ ପାଇଵା ପରେ, ଅର୍ଜୁନ ଯେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭେଟନ୍ତି, ସେଠାରେ କାହାଣୀର ମୂଳ କୌଶଳ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେଇ କହନ୍ତି—

“ଶୀଘ୍ରଗତି ଭୀଷ୍ମ ପାଶେ ଯାଅ, ଧନଞ୍ଜୟ, 

ଯାଵତ ନ ଆସ ଫେରି ସେ ବାଣ ସହିତ…”

ଏହି ପଦରେ ଗୋଟିଏ ଦୈଵୀୟ ଯୋଜନାର ସୂଚନା ମିଳେ। ଅର୍ଜୁନ ତାହାପରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି—

“ମାୟାଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଵେଶ ଵିରଚି କୌଶଳେ…”

ଏଠାରେ “ମାୟା” ଶବ୍ଦଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅର୍ଥଵହ। ଏହା କେଵଳ ଵେଶ ପରିଵର୍ତ୍ତନ ନୁହେଁ ଵରଂ ଏକ ଯୁଦ୍ଧନୀତି, ଯାହା ଧର୍ମର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପାଳିଵାକୁ ହେଉଛି।

ଏବେ ଆସୁଛି ସେଇ ମୂଳ ପ୍ରସଙ୍ଗ—ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଵା ପ୍ରସଙ୍ଗ । ଭୀଷ୍ମ ସେତେବେଳେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ମଗ୍ନ—

“ପ୍ରତିଜ୍ଞା ତ କଲି ମୁହିଁ ଵଧିବି ପାଣ୍ଡଵ, 

କି ଅନର୍ଥ ଭିଆଇଲା ଦୁର୍ମତି କୌରଵ !”

ଏହି ପଦରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସ୍ପଷ୍ଟ। ସେ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ପାଣ୍ଡଵମାନେ ଧର୍ମପକ୍ଷୀ, ତଥାପି ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ତାଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ରଖିଛି।

ଏହି ସମୟରେ ଅର୍ଜୁନ (ମାୟାଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନରୂପେ) ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ନମନ କରି କହନ୍ତି—

“ନିଵେଦିବି ପାଦେ କିପାଁ ଆସିଲି ମୁଁ ପୁଣ…”

ଏଠାରେ ତାଙ୍କର ଭାଷା, ଶୈଳୀ ଓ ଵ୍ୟଵହାର ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଭଳି। ସେ ଏକ କଳ୍ପିତ କାହାଣୀ ରଚନା କରନ୍ତି—

“ପାଣ୍ଡଵଙ୍କୁ ପଞ୍ଚଗ୍ରାମ ଦେଲି ପିତାମହ…”

ଏହି ମିଥ୍ୟା କଥା ଶୁଣି ଭୀଷ୍ମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଯାନ୍ତି ଏଵଂ କୁହନ୍ତି—

“କଥା ନୁହେଁ, ସୁଧାଵୃଷ୍ଟି କଲ, ନରମଣି…”

ଏହାରୁ ବୁଝାଯାଏ ଯେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ମନର ଗଭୀରତାରେ ପାଣ୍ଡଵଙ୍କ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ଓ କରୁଣା ଥିଲା। ସେ ଚାହୁଁଥିଲେ ଯୁଦ୍ଧ ନ ହେଉ।

ଏହି ଅଵସରକୁ ଉପଯୋଗ କରି ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ସାଧନ କରନ୍ତି—

“ପାଣ୍ଡଵେ ଵଧିବ ବୋଲି ଯେଉଁ ପଞ୍ଚ ବାଣ… ସେହି ପଞ୍ଚ ଶର ମୋତେ ସମର୍ପଣ କର।”

ଏହି ଅନୁରୋଧଟି ହେଉଛି ସମଗ୍ର କାହାଣୀର ମୂଳ ବିନ୍ଦୁ। ଭୀଷ୍ମ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ବିନା ସେହି ବାଣ ଦେଇଦିଅନ୍ତି—

“ଏହା କହି ଅସ୍ତ୍ରାଗାରେ ପଶି ଵୀରମଣି, ବାଣ ଆଣି ସମର୍ପିଲେ ଅର୍ଜୁନେ ସେକ୍ଷଣି।”

ଏଠାରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଭରସା, ସରଳତା ଓ ମହାନତା ପ୍ରକାଶ ପାଏ। ସେ କେବେ ଭାବି ନଥିଲେ ଯେ ଏହା ଏକ କୌଶଳ।

ଯେତେବେଳେ ଅର୍ଜୁନ ସେହି ବାଣକୁ ଦେଖନ୍ତି—

“ପଞ୍ଚପାଣ୍ଡବର ଶିର ସେ ବାଣେ ଅଙ୍କିତ।”

ଏହି ପଦରେ ଏକ ଭୟାଵହ ସତ୍ୟ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ଯେ ସେହି ବାଣ ପାଣ୍ଡଵମାନଙ୍କ ଵିନାଶ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା। ଏହାକୁ ହରଣ କରି ଅର୍ଜୁନ କେଵଳ ଏକ ଯୁଦ୍ଧକୌଶଳ ନୁହେଁ ଵରଂ ନିଜ ପରିଵାରକୁ ନିଶ୍ଚିତ ମୃତ୍ୟୁରୁ ବଞ୍ଚାଇଲେ। ପରେ ଅର୍ଜୁନ ଯେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବାଣ ଦେଖାଇଲେ, ସେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା ଵାକ୍ୟ ଶୁଣିଲେ—

“ଅସାଧ୍ୟ ଆଜ ସାଧିଲ, ହେ ମିତ।”

ଏହି ଏକ ପଦରେ ସମଗ୍ର କାହାଣୀର ସାର ଲୁଚିଛି ଏଵଂ ତାହା"ଅସମ୍ଭଵକୁ ସମ୍ଭଵ କରିଵା" ଅଟେ ।

କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ ଯେ ଏହି କାହାଣୀ କ’ଣ ମୂଳ ମହାଭାରତର ଅଂଶ କି ?

ଅନେକ ମହାଭାରତ ଧାରାଵାହିକରେ ଏହି ଘଟଣାକୁ ନାଟ୍ୟ ରୂପାନ୍ତର ସହିତ ଚିତ୍ରଣ କରାଯାଇଛି। ତେବେ 

ଐତିହାସିକ ଓ ପାଠ୍ୟସମୀକ୍ଷାତ୍ମକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦେଖିଲେ ମୂଳ ମହାଭାରତରେ ମୁକୁଟ ଭୀକ୍ଷା ଓ ବାଣ ହରଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହିଁ ନାହିଁ। Bhandarkar Oriental Research Institute ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପାଦିତ Critical Edition ମହାଭାରତର ସବୁଠାରୁ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ସଂସ୍କରଣ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। ଏହି ସଂସ୍କରଣରେ “ମୁକୁଟ ଭୀକ୍ଷା” ଵା “ପାଞ୍ଚ ଅମୋଘ ବାଣ ହରଣର” କାହାଣୀ ନାହିଁ। ଏହାକୁ ପରଵର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବା ଏକ “interpolation” ବୋଲି ମାନାଯାଏ।

ମୂଳ ମହାଭାରତରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପତନ ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ଘଟିଥାଏ। ସେଠାରେ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଅର୍ଜୁନ ବାଣଵର୍ଷା କରନ୍ତି। ସାରଳା ମହାଭାରତରେ ମଧ୍ୟ ସାରଳା ଦାସ ଏହା ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ।‌ଭୀଷ୍ମ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ସ୍ତ୍ରୀ ଭାବି ତାଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଯାହାର ଫଳରେ ସେମାନଙ୍କ ପତନ ଘଟେ। ଏହା ଏକ ପ୍ରମାଣିତ ଓ Critical Editionରେ ଥିଵା ପ୍ରକୃତ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଅଟେ।

ଏହିପରି, ଦ୍ଵିସର୍ଗଯୁକ୍ତ "ବାଣ‌ ହରଣ" ଦୀର୍ଘ କଵିତା ଆମକୁ ଏକ ଗଭୀର ସତ୍ୟ ବୁଝାଏ ଯେ ମହାଭାରତ ଏକ “ଫିକ୍ସଡ୍ ଟେକ୍ସଟ୍” ନୁହେଁ ଵରଂ ଏକ “ଏଵଲ୍ଭିଂ ଟ୍ରାଡିସନ୍” ଅଟେ । ସମୟ ସହିତ ଲୋକମାନେ ଏହାରେ ନୂତନ କାହାଣୀ ଯୋଡ଼ିଛନ୍ତି, ଯାହା ଏହାକୁ ଅଧିକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ନାଟ୍ୟମୟ କରିଛି।

ସାହିତ୍ୟିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ “ବାଣ ହରଣ” ଏକ ଅପୂର୍ଵ ସୃଷ୍ଟି। ଏଥିରେ ନାଟକୀୟତା, ଚରିତ୍ର ଚିତ୍ରଣ ଓ ଭାବନାର ଗଭୀରତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ। ଏହା ଆମକୁ କେଵଳ ମନୋରଞ୍ଜନ ନୁହେଁ ଵରଂ ମାନଵୀୟ ମୂଲ୍ୟ,ଉଦାରତା,ଵଚନ ପାଳନ ଓ କୌଶଳ—ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଦେଉଛି।

କଵିଵର ରାଧାନାଥ ରାୟଙ୍କ “ବାଣ ହରଣ” ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଏକ ସାହିତ୍ୟିକ ରତ୍ନ, ଯାହା ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ମୂଳ ମହାଭାରତର ଅଂଶ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଵା ଠିକ୍ ନୁହେଁ ଯେହେତୁ ମୂଳ ପ୍ରାମାଣିକ ମହାଭାରତରେ ଏହି ଘଟଣାକ୍ରମ ନାହିଁ । ତଥାପି ଏହା ଏକ କଳ୍ପନାମୟ, କିନ୍ତୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଉପଖ୍ୟାନ, ଯାହା ଆମ ସାହିତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଆହୁରି ଗଭୀର ଓ ରୋମାଞ୍ଚକ କରିଦେଇଛି। ଯଦିଓ ଏହା ମୂଳ ମହାଭାରତର ପ୍ରାମାଣିକ ଅଂଶ ନୁହେଁ, ତଥାପି ଏହା ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଏକ ଅମର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ରହିଛି। ନବେ ଦଶକର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ “ମୁକୁଟ ଭୀକ୍ଷା” ରୂପେ ପଢ଼ାଯାଇଥିଵା ଏହି ପଦାଵଳୀର କିଛି ଅଂଶ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଆମର ସ୍ମରଣୀୟ ହୋଇ ରହିଛି।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଜିନିସ ଶବ୍ଦ ଜିନିଷ କେମିତି କାହିଁକି ହେଲା ?

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଶବ୍ଦଭଣ୍ଡାରରେ ଅନେକ ଵିଦେଶୀ ଶବ୍ଦ ସ୍ଥାନ ଲଭିଛି । କେତେକ ଶବ୍ଦ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଵିଦେଶୀ ଶବ୍ଦର ଧ୍ୱନି ଓଡ଼ିଆର ନିଜସ୍ୱ ଧ୍ୱନିତତ୍ତ୍ୱ (phonology) ଓ ଲେଖନ ରୀତି ସହିତ ମିଶି ନୂତନ ରୂପ ଧାରଣ କରେ। ଏହାର ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଦାହରଣ “ଜିନିସ୍” ଶବ୍ଦର “ଜିନିଷ୍”ରେ ପରିଣତ ହେଵା ଅଟେ । ଏହା କେଵଳ ଏକ ସାଧାରଣ ଵ୍ୟଵହାର ନୁହେଁ ଵରଂ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଐତିହାସିକ ଧ୍ୱନି ପରିଵର୍ତ୍ତନ, ସ୍ୱର ପ୍ରଭାବ ଓ sibilant ଧ୍ୱନିର ଅନୁକୂଳନର ଏକ ମନୋରଞ୍ଜକ ଉଦାହରଣ।

“ଜିନିଷ ଵା ଜିନିସ୍” ଶବ୍ଦଟି ମୂଳତଃ ଆରବୀ “jins” (جنس) ଓ ପାର୍ସୀ “jins” ରୁ ଆସିଛି ।‌ 

ମୂଳ ଆରବୀର جِنْس (jins) ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଥିଲା ପ୍ରକାର,କିସମ ଏଵଂ جِنْسِيَّة (jinsiyya)ର ଅର୍ଥ ଥିଲା ଜାତୀୟତା । କିନ୍ତୁ ଏହି ଶବ୍ଦଟି ମୂଳତଃ ଆରବୀ ଶବ୍ଦ ନଥିଲା । ଏହା ପ୍ରାଚୀନ Syriac ܓܸܢܣܵܐ (gensā) ଶବ୍ଦରୁ ଆରବୀ ଭାଷାରେ ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଥିଲା । ସେହିପରି Syriac ܓܸܢܣܵܐ (gensā) ଶବ୍ଦଟି ପ୍ରାଚୀନ ଗ୍ରୀକ୍ 

 γένος (génos) ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବୋଲି ଭାଷାଵିଦମାନେ ମତ ଦିଅନ୍ତି । ଏହି ମୂଳ ଗ୍ରୀକ୍ ଶବ୍ଦର ପ୍ରାକ୍ ଭାରୋପୀୟ ଶବ୍ଦରୂପ *ǵénh₁os (“race, lineage”) ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇଛି । ଏ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଜିନିଷ ଶବ୍ଦ ସହିତ ସଂସ୍କୃତ ଜନ ଓ ଜନସ୍(Race) ଶବ୍ଦର ସଗୋତ୍ରୀୟ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି ।

ତେବେ ଆରବୀ “jins” (جنس) ଶବ୍ଦଟି ପାର୍ସୀ ଭାଷା ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତକୁ ପ୍ରଵେଶ କରିଥିଲା।

ମଧ୍ୟଯୁଗରେ ଆରବୀ ଓ ପାର୍ସୀ ଭାଷା ଭାରତରେ ଵ୍ୟାପାର ଓ ପ୍ରଶାସନ ମାଧ୍ୟମରେ ଵ୍ୟାପକ ଭାବେ ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଥିଲା। ଵ୍ୟଵସାୟୀମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଵ୍ୟାପାର କାର୍ଯ୍ୟରେ “jins” ଶବ୍ଦଟିକୁ ଵିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ସାମଗ୍ରୀ ବୁଝାଇଵା ପାଇଁ ଵ୍ୟଵହାର କରୁଥିଲେ। ଯେପରି, କୌଣସି ଵ୍ୟାପାରୀ କହୁଥିଲେ—“ମୋ ପାଖରେ ଵିଭିନ୍ନ jins ଅଛି”—ତାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଥିଲା ସେଠାରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ସାମଗ୍ରୀ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି। ଏଠାରୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଅର୍ଥରେ ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପରିଵର୍ତ୍ତନ ଘଟିଲା। ପ୍ରଥମେ “jins” ମାନେ ଥିଲା “ପ୍ରକାର”, କିନ୍ତୁ ଵ୍ୟଵହାରରେ ଏହା “ସେହି ପ୍ରକାରର ସାମଗ୍ରୀ” ବୁଝାଇଵାକୁ ଲାଗିଲା। ପରେ ଏହାର ଅର୍ଥ ଆହୁରି ସରଳ ହୋଇ “ସାମଗ୍ରୀ” କିମ୍ବା “ମାଲ” ହେଇଗଲା। ଏହିପରି ଭାବେ ଏହି ଶବ୍ଦଟି ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନୀ ଭାଷାରେ ପ୍ରଵେଶ କରି “ଜିନ୍ସ” ରୂପେ ଵ୍ୟଵହୃତ ହେଲା, ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଲା ଵ୍ୟାପାରୀ ସାମଗ୍ରୀ।

ପରଵର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଏହି ଶବ୍ଦଟି ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ପ୍ରଵେଶ କରିଵା ସମୟରେ ଧ୍ୱନିରେ କିଛି ପରିଵର୍ତ୍ତନ ଘଟିଲା। “jins” ଧୀରେ ଧୀରେ “ଜିନିସ” ଓ ପରେ “ଜିନିଷ” ରୂପେ ପରିଣତ ହେଲା। ଏହି ସମୟରେ ଏହାର ଅର୍ଥ ଆହୁରି ଵିସ୍ତାରିତ ହୋଇଗଲା। ଏହା କେଵଳ ଵ୍ୟାପାରୀ ସାମଗ୍ରୀରେ ସୀମିତ ରହିଲା ନାହିଁ ଵରଂ ଯେକୌଣସି ଵସ୍ତୁ କିମ୍ବା ପଦାର୍ଥକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରିଵାକୁ ଲାଗିଲା। ଏପଟେ ଭାରତୀୟ ମୂଳର ଵସ୍ତୁ,ଦ୍ରଵ୍ୟ ଓ ଦରଵ ଭଳି ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ତଥା ଦେଶୀୟ କଥିତ ଶବ୍ଦମାନ ଵୈଦେଶିକ 'ଜିନିଷ' ଶବ୍ଦର ବହୁଳ ଵ୍ୟଵହାର ଯୋଗୁଁ କଥିତ ଭାଷାରୁ ଅପସରି ଗଲା । 

ଭାରତର ଵିଭିନ୍ନ ଭାଷାରେ ଆରବୀ ମୂଳର “jins” (جنس) ଶବ୍ଦଟି ପାର୍ସୀ ଭାଷା ଦେଇ ଆସି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କଲା । ଯଥା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଜିନିଷ ଓ ଜିନିସ, ହିନ୍ଦୀରେ जिंस (jins),ପଞ୍ଜାବୀରେ ਜਿਨਸ (jinas), ଗୁଜରାଟୀରେ જણસ (jaṇas), ମରାଠୀରେ जिन्नस (jinnas) ଓ ବଙ୍ଗଳା ଭାଷାରେ জিনিস (jiniś) ଇତ୍ୟାଦି । ତେବେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଏହି ଜିନିଷ ଵା ଜିନିଷ ଶବ୍ଦର ଵ୍ୟଵହାର ସର୍ଵାପେକ୍ଷା ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ ।‌

କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଆସେ ଯଦି ମୂଳ ଆରବୀରେ ଜିନିସ୍ ଶବ୍ଦରେ ଦନ୍ତ୍ୟ ସ ଥିଲା ତାହେଲେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଜିନିସ୍ ଶବ୍ଦଟି ପରେ ଜିନିଷ କାହିଁକି ହୋଇଗଲା ? 

ଵାସ୍ତଵ ପକ୍ଷରେ ଏହାର ଗୋଟିଏ ନୁହେଁ ଅନେକ କାରଣ ରହିଛି । ଓଡ଼ିଆରେ ଜିନିସ୍ ଶବ୍ଦରେ ଥିଵା ମୂଳ “ସ” (/s/) ଧ୍ୱନିଟି ଲେଖନରେ ପ୍ରାୟତଃ “ଷ” ଅକ୍ଷରରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହୋଇଛି। 

ଏହାର ଏକ କାରଣ ସମୀପସ୍ଥ ସ୍ୱରର ପ୍ରଭାବ ଵା Vowel Influence ଓ Coarticulation ହୋଇଥାଇପାରେ । ଜିନିସ୍ ଶବ୍ଦଟିର ମଧ୍ୟରେ ଥିଵା “ଇ”*(/i/) ଏକ high front vowel ଵା ଉଚ୍ଚ ଅଗ୍ର ସ୍ଵର ଧ୍ଵନି ଅଟେ । ଏହି ସ୍ୱର ପରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଵା ସମୟରେ ଜିଭର ସ୍ଥାନ ସାମାନ୍ୟ ପଛକୁ ଯାଇ ଧ୍ୱନିଟିକୁ ଅଧିକ ମୂର୍ଦ୍ଧନ୍ୟ କରିଦେଇଥାଏ। ଫଳରେ “ସ” ଧ୍ୱନି “ଷ” (/ʂ/) ଭଳି ଅନୁଭଵ ହୁଏ। ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ coarticulation ପ୍ରକ୍ରିୟା, ଯେଉଁଥିରେ ପୂର୍ଵ ଧ୍ୱନି ପରଵର୍ତ୍ତୀ ଧ୍ୱନିକୁ ପ୍ରଭାଵିତ କରେ। ପ୍ରାଚ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ଭାଷାଵିଜ୍ଞାନରେ ଏହାକୁ ଷତ୍ଵ ଵିଧି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଵ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇପାରେ ଯଦିଓ ପ୍ରାଚୀନ ଵ୍ୟାକରଣ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଷତ୍ଵ ଵିଧିର ନିୟମ ସୀମିତ ।

ଧ୍ୱନି ଅନୁକୂଳନ ଵା Assimilation ଯୋଗୁଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ପରିଵର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥିଵାର ସମ୍ଭାଵନା ଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଥାଏ । “ନି” (/ni/) ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଵା ବେଳେ ଜିଭ ଆଗ ଭାଗରେ ଥାଏ। ତା’ପରେ ଆସୁଥିଵା “ସ” କୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଵା ସମୟରେ ଜିଭର ସ୍ଥାନ ସାମାନ୍ୟ ପରିଵର୍ତ୍ତନ ହୋଇ ଏହା regressive assimilationର ରୂପ ନେଇପାରେ। ଏହା place of articulationର ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶିଫ୍ଟ ଅଟେ।

ହୁଏତ ପ୍ରାଚୀନ ଓଡ଼ିଆ ପଣ୍ଡିତମାନେ ଜିନିଷ ଶବ୍ଦ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏଭଳି ଉଚ୍ଚାରଣ ଭିନ୍ନତା ଦେଖି ଦନ୍ତ୍ୟ 'ସ' ପରିଵର୍ତ୍ତେ ମୂର୍ଦ୍ଧନ୍ୟ 'ଷ' ଲେଖିଵା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଫଳତଃ ଜିନିସ ଶବ୍ଦ ଓଡ଼ିଆରେ କ୍ରମଶଃ ଜିନିଷ ହୋଇଅଛି । କାଳକ୍ରମେ ଲୋକମାନେ ଜିନିସ ନଲେଖି ଜିନିଷ ଲେଖିଲେ କାରଣ ଓଡ଼ିଆ ଵିଦ୍ଵାନମାନେ ଜିନିଷ ଶବ୍ଦକୁ ସାଧୁ ଵିଚାର କଲେ ।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଏକ ବିଶେଷ ଧ୍ୱନିତାତ୍ତ୍ୱିକ ଗୁଣ ହେଉଛି ଯେ ଲିପିରେ ତିନୋଟି ସିବିଲାଣ୍ଟ ଅକ୍ଷର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ (ଶ — ତାଲଵ୍ୟ,ଷ — ମୂର୍ଦ୍ଧନ୍ୟ,ସ — ଦନ୍ତ୍ୟ) ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ଉଚ୍ଚାରଣରେ ଏହି ତିନୋଟି ପ୍ରାୟ ସମାନ ଭାବରେ /s/ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ସିବିଲାଣ୍ଟ ଧ୍ୱନିର ମର୍ଜର ଵା phonological merger ଯୋଗୁଁ ବିଦେଶୀ /s/ କୁ ଲେଖନରେ ସହଜରେ ଷ ରୂପରେ ଅନୁକୂଳିତ କରାଯାଏ, ବିଶେଷକରି /i/ ଭଳି ଉଚ୍ଚ ଅଗ୍ର ସ୍ୱର ପରେ।

ତେଣୁ “ଜିନିସ୍” ଶବ୍ଦଟି “ଜିନିଷ୍” ହେଵା ଏକ ସରଳ ଲେଖନ ପରିଵର୍ତ୍ତନ ନୁହେଁ। ଏହା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଗତିଶୀଳ ପ୍ରକୃତିକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ । ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଵିଦେଶୀ ଉତ୍ସର ଧ୍ୱନି ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱର ପ୍ରଭାବ, ଅନୁକୂଳନ ଓ ଐତିହାସିକ ଲେଖନ ରୀତି ସହିତ ମିଶି ନୂଆ ରୂପ ନେଇଥାଏ। ଏହା କେଵଳ ଏକ ଶବ୍ଦର କାହାଣୀ ନୁହେଁ ଵରଂ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଧ୍ୱନିତତ୍ତ୍ୱର ଏକ ଜୀଵନ୍ତ ଉଦାହରଣ, ଯେଉଁଥିରେ ସିବିଲାଣ୍ଟ ଧ୍ୱନିର ମୂର୍ଦ୍ଧନ୍ୟକରଣ ପ୍ରଵୃତ୍ତି ଓ ଵ୍ୟଵହାରଗତ ଵିକାଶ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ।

ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଭାଷାଵିଜ୍ଞାନରେ phonological nativization କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଓଡ଼ିଆରେ ଆରବୀ, ପାର୍ସୀ, ପର୍ତ୍ତୁଗୀଜ ଓ ଇଂରାଜୀ ଋଣଶବ୍ଦ ସହ ବହୁଳ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ। ଏହା ଉପରେ ଵିସ୍ତୃତ ଗଵେଷଣା ମଧ୍ୟ ହୋଇଛି । ଶଶିକାନ୍ତ ତରାଇଙ୍କ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ଥିସିସ୍: Phonological Nativization of Arabic, Portuguese and English Loanwords (IIT Madras, 2011)”ରେ ଏ ଵିଷୟରେ ଵିସ୍ତାର କରି ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଛି ।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଏପରି ଅନେକ ଶବ୍ଦ ସହିତ ନିଜକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଚାଲିଛି। ଯଦି ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଭଲ ଭାବରେ ଅନୁଶୀଳନ କରାଯାଏ, ତେବେ ଭାଷାର ଜୀଵନ୍ତତା ଓ ପରିଵର୍ତ୍ତନଶୀଳତା ଆହୁରି ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ। ଏହି ପରିଵର୍ତ୍ତନ କୌଣସି ଏକମାତ୍ର ନିୟମର ଫଳ ନୁହେଁ ଵରଂ ଇତିହାସ, ଉଚ୍ଚାରଣ ଓ ଵ୍ୟଵହାରର ମିଳିତ ପରିଣାମ ଅଟେ ।

କଳିଙ୍ଗ ଓ ଇମ୍‌ଜିନ୍ ଯୁଦ୍ଧ: ଓଡ଼ିଆ ଓ କୋରିଆନ୍ ଜାତୀୟ ଗୌରଵର ସମାନ୍ତରାଳ କାହାଣୀ”

ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ପାଇଁ କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ(୨୬୧, ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ଵ)ର ଇତିହାସ ଯେମିତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଠିକ୍ ସେହିପରି କୋରିଆନ୍ ଜାତି ପାଇଁ ଇମ୍‌ଜିନ୍ ଯୁଦ୍ଧ (୧୫୯୨–୧୫୯୮) ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।‌

ଜାପାନ ଦ୍ୱାରା କୋରିଆ ଉପରେ ୧୫୯୨ରେ ଆକ୍ରମଣ Toyotomi Hideyoshi ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଏହାକୁ ଇମ୍‌ଜିନ୍ ଯୁଦ୍ଧ କୁହାଯାଏ । 

‌

“Imjin” ନାମଟି ଏକ ସ୍ଥାନ ନୁହେଁ ଵରଂ ପୂର୍ଵ ଏସିଆର ଷାଠିଏ ଵର୍ଷ ଵ୍ୟାପୀ Sexagenary cycleରେ ଥିଵା ଏକ ଵର୍ଷର ନାମ ଅଟେ।

Imjin ଯୁଦ୍ଧ ୧୫୯୨ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ସେତେବେଳେ “Imjin year” କୁହାଯାଉଥିଲା। ସେଥିପାଇଁ ଏହାର ନାମ ହେଲା “Imjin ଯୁଦ୍ଧ ଅର୍ଥାତ୍ Imjin ଵର୍ଷର ଯୁଦ୍ଧ।

ଜାତୀୟ ସ୍ମୃତିରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦୃଷ୍ଟିରୁ କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଇମ୍‌ଜିନ୍ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ କେତେକ ସମାନତା ରହିଛି । 

କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ ଓଡ଼ିଆ ଇତିହାସରେ ଏକ ବଡ଼ ଘଟଣା।

ସେହିପରି ଇମଜିନ୍ ଯୁଦ୍ଧ କୋରିଆରେ ଜାତୀୟ ସଂଘର୍ଷ ଓ ଗୌରଵର ପ୍ରତୀକ। ଉଭୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ବହୁତ ଜନହାନି ଓ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଥିଲା। ଉଭୟ ଯୁଦ୍ଧ କଳିଙ୍ଗ ତଥା କୋରିଆ ଦେଶର ଇତିହାସକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ପ୍ରଭାଵିତ କରିଛି।

ମଗଧ ଓ କଳିଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ନନ୍ଦରାଜାଙ୍କାଠାରୁ ଶତୃଭଞ୍ଜଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବହୁ ଶତ ଵର୍ଷ ଧରି ଵିଵାଦ ଓ ଯୁଦ୍ଧ ଲାଗି ରହିଥିଲା । ଜାପାନ ଓ କୋରିଆ ମଧ୍ୟରେ ବି ବହୁ ଵର୍ଷ ଧରି ଯୁଦ୍ଧ ଓ ସଂଘର୍ଷ ହୋଇଥିଲା । 

କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରତିଶୋଧ ଖାରବେଳ ଓ ଶତ୍ରୁଭଞ୍ଜଙ୍କ ପରି କଳିଙ୍ଗୀ ଓ ଉତ୍କଳୀ ଵୀର ସମ୍ରାଟମାନେ ମଗଧକୁ ପରାଧୀନ କରି ନେଇଥିଲେ । ଖାରବେଳ ତ ମଗଧକୁ ପରାଧୀନ କରି ରାଜଗୃହର ରାଣୀ ଅନ୍ତଃପୁରକୁ ଚାଲିଯାଇଥିଵାର କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଶୁଣାଯାଏ । 

 ଏପଟେ ଏହାର ହଜାର ଵର୍ଷ ପରେ କୋରିଆରେ ହୋଇଥିଵା ଇମ୍‌ଜିନ୍ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭରେ ଜାପାନୀ ସେନା, Toyotomi Hideyoshiଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ବହୁତ ଦୃତଗତିରେ କୋରିଆର ଭିତରକୁ ପ୍ରଵେଶ କରିଥିଲେ। କୋରିଆର ରାଜଧାନୀ ହାନସିଓଙ୍ଗ (ଵର୍ତ୍ତମାନର ସିଓଲ୍) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଦଖଲ ହୋଇଯାଇଥିଲା। କାରଣ ଆରମ୍ଭରେ କୋରିଆ ଦୁର୍ଵଳ ଅଵସ୍ଥାରେ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ପରିସ୍ଥିତି ଶୀଘ୍ର ବଦଳିଗଲା। ଏଠାରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଭୂମିକା ନେଲେ କୋରିଆର ନୌସେନା ନାୟକ Yi Sun-sin। ସେ ତାଙ୍କ ନୌସେନାକୁ ନେଇ ଜାପାନୀ ସମୁଦ୍ର ଯୋଗାଣ ପଥକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଦେଲେ। “Turtle Ship” ବୋଲି ପରିଚିତ ଲୁହା ଆଵୃତ ଯୁଦ୍ଧଜାହାଜ ଵ୍ୟଵହାର କରି ସେ ଜାପାନୀ ନୌସେନାକୁ ପୁନଃପୁନି ପରାଜିତ କଲେ। ଏହାର ଫଳରେ ଜାପାନୀ ସେନା ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅସ୍ତ୍ରର ଯୋଗାଣରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଲା।

ଏପଟେସଭୂମିଭାଗରେ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ “Righteous Armies” ଵା ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେନା ଗଠନ କରି ଜାପାନୀ ସେନାଙ୍କ ଵିରୋଧରେ ଗରିଲ୍ଲା ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଦଳରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଅସ୍ଥିର କରିଦେଉଥିଲେ। ଏହା ଜାପାନୀ ସେନାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଚାପରେ ପକାଇଦେଲା।

ଶେଷରେ କୋରିଆକୁ Ming Chinaରୁ ସାମରିକ ସହଯୋଗ ମିଳିଲା। ଚୀନ୍ ସେନା ଯୋଗ ଦେଵା ପରେ ଯୁଦ୍ଧର ପରିସ୍ଥିତି କୋରିଆ ପକ୍ଷକୁ ଚାଲିଗଲା । ଏହା ଜାପାନୀ ସେନା ପାଇଁ ଏକ ଦୁଇମୁଖୀ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କଲା। ଯେହେତୁ ଜାପାନୀ ସେନା ଦୂର ଦେଶରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲା ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲାଇଵା କଷ୍ଟକର ହେଉଥିଲା। ଯୋଗାଣ ଓ ସମର୍ଥନ ନଥିଵାରୁ ସେମାନେ ଦୁର୍ଵଳ ହେଉଥିଲେ।ଷଶେଷରେ, ୧୫୯୮ ମସିହାରେ Toyotomi Hideyoshiଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେଵା ପରେ ଜାପାନ ନିଜ ସେନାକୁ ପଛକୁ ହଟିଵାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲା । ଏହା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧର ଶେଷ ହେଲା ଏଵଂ କୋରିଆ ନିଜ ସ୍ୱାଧୀନତାକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିଲା।

ଇମ୍‌ଜିନ୍ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ପ୍ରାୟ ୩୦୦ ଵର୍ଷ ଧରି ଆଉ ଜାପାନ୍ ଭୟରେ କୋରିଆ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିନଥିଲା । କିନ୍ତୁ ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ଵିତୀୟ ଵିଶ୍ଵଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଜାପାନ ପୁଣି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲା ଏଵଂ ସମଗ୍ର ଏସିଆରେ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଵିସ୍ତାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ତଥା ଇମ୍‌ଜିନ୍ ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରତିଶୋଧ ଲକ୍ଷ୍ୟ ନେଇ କୋରିଆ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଗଲା । 

Japan–Korea Annexation (1910)ରୁ ଦ୍ଵିତୀୟ ଵିଶ୍ଵଯୁଦ୍ଧର ଅନ୍ତ(1945) ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାୟ ୩୫ ଵର୍ଷ ଧରି କୋରିଆ ଦେଶ ଜାପାନ ଦ୍ଵାରା ପରାଧୀନ ହେଲା।

ଏପଟେ ଇଂରେଜ ଶାସନ ସମୟରେ ବିହାରୀ ଓ ବଙ୍ଗାଳୀମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା । ଭାରତ ସ୍ଵାଧୀନ ହେଵା ପରେ ବିହାରୀ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିର ଶକ୍ତି ବଳରେ ବିହାରୀମାନେ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ଷଡ଼ୈକଳା ଖରସୁଆଁ ଓ ସିଂହଭୂମି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଓଡ଼ିଶାରୁ ଛଡେ଼ଇ ନେଲେ ଏଵଂ ସେବେଠାରୁ ଏହି ଓଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳ ବିହାରୀଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପରାଧୀନ ରହିଛି ।

ଆଜି ମଧ୍ୟ କୋରିଆ ଓ ଜାପାନୀ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଇମ୍‌ଜିନ୍ ଯୁଦ୍ଧ ଓ ୩୫ ଵର୍ଷର ପରାଧୀନତାକୁ ନେଇ ତିକ୍ତତା ରହିଛି । ସେହିପରି ବିହାରୀଙ୍କ ଓଡ଼ିଆ ଦ୍ୱେଷ ତଥା ହାମବଡ଼ା ସ୍ଵଭାଵ ଯୋଗୁଁ ଓଡ଼ିଆ - ବିହାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତିକ୍ତତା ଦେଖାଯାଏ । ନିକଟରେ ବିହାରୀ ନିଶିକାନ୍ତ ଦୁବେ ଯେଉଁ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ CİA ଏଜେଣ୍ଟ ପ୍ରତିପାଦିତ କରିଵାକୁ ସଂସଦ ଭଵନରେ କୁଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା ଏହା ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ବିହାରୀଙ୍କ ମନରେ ଥିଵା ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ପ୍ରତି ଘୃଣା ଦ୍ଵେଷର ପ୍ରତିଫଳନ ଅଟେ । 

ତେବେ କୋରିଆ ଦେଶର ଲୋକମାନେ ଇମ୍‌ଜୀନ୍ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜାପାନୀ ସେନାକୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଵାରୁ ନିଜର ଏହି ଗୌରଵମୟ ଇତିହାସକୁ ନେଇ ସବୁବେଳେ ଗର୍ଵିତ ଅନୁଭଵ କରନ୍ତି । ମାତ୍ର ଓଡ଼ିଆମାନେ ଖାରବେଳ ଓ ଶତ୍ରୁଭଞ୍ଜଙ୍କ ପ୍ରତିଶୋଧର ଇତିହାସକୁ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ମୁଖର ଭାବରେ ପ୍ରଚାର କରିଵାରେ ଵିଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି । 

ଆଜି କୋରିଆର ଅନେକ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଓ ଟିଵି ଧାରାଵାହିକରେ ଇମ୍‌ଜୀନ୍ କାଳର ଇତିହାସକୁ ଦେଖେଇ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଇତିହାସ ସହିତ ପରିଚିତ କରାଯାଉଛି । ହେଲେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହାର ଭୀଷଣ ଅଭାଵ ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଛି । ଓଡ଼ିଆ ଲୋକମାନେ ଯଦି ଖାରବେଳଙ୍କ ମଗଧ ଵିଜୟ ଏଵଂ ଶତ୍ରୁଭଞ୍ଜଙ୍କର ମଥୁରା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଵିଜୟର ଇତିହାସକୁ ବଡ଼ ଓ ଛୋଟ ପରଦାରେ ଦେଖାଇ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଦେଖାଇଥାନ୍ତେ ତେବେ ନିଶିକାନ୍ତ ଦୁବେ ଭଳି ବିହାରୀ ଲୋକ ସଂସଦ ଭଵନଠାରୁ ଚାଆଦୋକାନ ଯାଏଁ ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ପ୍ରତି ଅପମାନ କରିଵା ପୂର୍ଵରୁ ଶହେ ଥର ଭାବୁଥାନ୍ତେ । 

କୋରିଆର ଲୋକମାନେ ଏହି ଇତିହାସକୁ କେବଳ ପୁସ୍ତକରେ ସୀମିତ ରଖି ନାହାନ୍ତି ଵରଂ ସେମାନେ ଏହାକୁ ଜୀଵନ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ସିଓଲ୍‌ର ରାସ୍ତାରେ "ଇ ସନ୍-ସିନ୍‌"ଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି, ସ୍କୁଲ୍ ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ଇମ୍‌ଜିନ୍ ଯୁଦ୍ଧର ଵିସ୍ତୃତ ଆଲୋଚନା, ଆଉ ହଲିଉଡ୍ ସ୍ତରର ଫିଲ୍ମ ‘The Admiral: Roaring Currents’ ଭଳି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଓ ଧାରାଵାହିକ ଦେଖାଇ ଯୁଵପିଢ଼ିକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଉଛନ୍ତି। ଏହା ଫଳରେ କୋରିଆର ଜାତୀୟ ଐକ୍ୟ ମଜବୁତ ହୋଇଛି। ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ଯଦି ଏହି ମାନଦଣ୍ଡ ଗ୍ରହଣ କରେ ତେବେ ଖାରବେଳଙ୍କ ଜୀଵନୀ ଓ ରାଜଗୃହ ଅଭିଯାନ, ଶତ୍ରୁଭଞ୍ଜଙ୍କ ମଗଧ-ମଥୁରା ବିଜୟ,କଳିଙ୍ଗର ଵୀରତ୍ୱ ତଥା ଷଡ଼ୈକଳା ଖରସୁଆଁ ଓ ସିଂହଭୂମି ଅଞ୍ଚଳର ଅପହରଣକୁ ନେଇ ବଡ଼ ପରଦାରେ ଫିଲ୍ମ, ଧାରାଵାହିକ, ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟରୀ ଓ ନାଟକ ନିର୍ମାଣ କରିପାରିଵ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଓଡ଼ିଆ ବାଳୁତ କିଶୋର କିଶୋରୀ, ଯୁଵକ-ଯୁଵତୀମାନେ ନିଜର ଐତିହ୍ୟ ସହିତ ଗଭୀର ଭାବେ ପରିଚିତ ହୋଇ ଵାହ୍ୟ ଅପମାନ ଓ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରର ସାମ୍ନା କରିଵାର ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିପାରିବେ।

ଶେଷରେ କହିଵାକୁ ଚାହୁଁଛି, କୋରିଆ ଯେପରି ଇମ୍‌ଜିନ୍ ଯୁଦ୍ଧକୁ ନେଇ ନିଜର ଆଧୁନିକ ପରିଚୟ ଗଢ଼ିଛି, ଓଡ଼ିଆ ଜାତି ମଧ୍ୟ କଳିଙ୍ଗର ଯୁଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରତିଶୋଧର କାହାଣୀକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ନିଜର ଭଵିଷ୍ୟତ ଗଢ଼ିପାରିଵ। ଏହା କେଵଳ ଇତିହାସ ପୁନର୍ଜୀଵନ ନୁହେଁ ଵରଂ ଜାତୀୟ ଜାଗରଣର ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆହ୍ୱାନ। ଯଦି ଓଡ଼ିଆ ସମାଜ, ସାହିତ୍ୟିକ, ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାତା ଓ ରାଜନୈତିକ ନେତୃତ୍ୱ ଏହି ଦିଗରେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ନିଶିକାନ୍ତ ଦୁବେ ପରି ଵ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଅପମାନଜନକ ଵାକ୍ୟ ଆଉ କେବେ ଓଡ଼ିଆ ଜାତିର ଆତ୍ମସମ୍ମାନକୁ ଆଘାତ କରିପାରିଵ ନାହିଁ। କଳିଙ୍ଗର ଵୀରତ୍ୱ ଓ ଇମ୍‌ଜିନ୍‌ର ପ୍ରତିରୋଧ — ଉଭୟ ଆମକୁ ଶିଖାଏ ଯେ, ଇତିହାସ ଭୁଲିଲେ ଭଵିଷ୍ୟତ ହାରିଯାଏ, ଆଉ ଇତିହାସକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଜାତି ଅଜେୟ ହୋଇଥାଏ।

ବାପ ବିଭାଘର ଦେଖାଇଵା : କାହିଁକି ଏହା ଉତ୍କଟ ଅଶ୍ଳୀଳ ଓ ଅଶୋଭନୀୟ ଵାକ୍ୟାଂଶ ?

ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକମାନଙ୍କ ଦୈନନ୍ଦିନ କଥୋପକଥନରେ, ଵିଶେଷକରି ରାଗ ଵା ଝଗଡ଼ା ସମୟରେ, “(ତୋତେ) ତୋ ବୋପା ବାହାଘର ଦେଖେଇ ଦେବି” ପରି ଉକ୍ତି ବହୁତ ଶୁଣିଵାକୁ ମିଳେ। ଏହା ଛଡ଼ା “ତାହାର ବୋପା ବାହାଘର ମନେପଡ଼ୁଛି” କିମ୍ବା “ଏକାଥରେ ବୋପା ବାହାଘର ମନେପଡିଯାଇଥିଵ ପୁଅର” ପରି ଅନେକ ଵାକ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଵ୍ୟଵହୃତ ହୁଏ।

ଅନେକ ଓଡ଼ିଆ ଏହିପରି କଥାକୁ କେଵଳ କ୍ରୋଧର ଭାଷା ଭାବେ ଵ୍ୟଵହାର କରିଥାନ୍ତି, ଅନେକେ ସ୍ଵରଚିତ ସାହିତ୍ୟରେ ସୁଦ୍ଧା ଏହି ଵାକ୍ୟାଂଶର ପ୍ରୟୋଗ କରୁଥିଵାର ଦେଖାଯାଏ । କିନ୍ତୁ ଏହାର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ କ'ଣ ତାହା ସମସ୍ତେ ହୃଦୟଙ୍ଗମ କରିନଥାନ୍ତି। ଯଦି ଏହାକୁ ଗାଳି ଭାବେ ଧରାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ପ୍ରତିଵାଦିର ମାତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଶୋଭନୀୟ ଓ କଠୋର ଅଭିଵ୍ୟକ୍ତି ଅଟେ। 

 “ତୋତେ ବୋପା ବାହାଘର ଦେଖେଇ ଦେବି” ପରି ଉକ୍ତିର ଅର୍ଥକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ଵିଶ୍ଳେଷଣ କଲେ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଏହା କେଵଳ ଏକ ସାଧାରଣ କ୍ରୋଧ ଵାକ୍ୟ ନୁହେଁ ଵରଂ ଏକ ଗୁପ୍ତ ଅର୍ଥଯୁକ୍ତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଅଭିଵ୍ୟକ୍ତି। ଏହାର ଠିକ୍ ଵ୍ୟାଖ୍ୟା ଆମକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷ ଭଳି ପ୍ରାମାଣିକ ଶବ୍ଦକୋଷରୁ ମିଳିଥାଏ । ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷର ପୃଷ୍ଠା ୫୫୨୦ରେ “ବାପର ବିଭାଘର ଦେଖାଇଵା” ଵାକ୍ୟକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଗାଳି ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି।

ସେଠାରେ ଏହି ଉକ୍ତିର ଅର୍ଥ ଦିଆଯାଇଛି—“ଜନନୀର ମୃତ୍ୟୁ କାମନା ସୂଚକ ଗାଳି”। ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଵ୍ୟାଖ୍ୟାଟି ପ୍ରକୃତରେ ଏକ ଗଭୀର ସାମାଜିକ ସତ୍ୟକୁ ଉଜାଗର କରେ। ଆଗେ ପାରମ୍ପରିକ ଓଡ଼ିଆ ସମାଜରେ ଜଣେ ପୁରୁଷଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପତ୍ନୀ ଜୀଵିତ ଥିବାବେଳେ ଆଉଥରେ ଵିଵାହ କରିଵା ସାଧାରଣ ଘଟଣା ନଥିଲା। ସାଧାରଣତଃ ଦ୍ୱିତୀୟ ଵିଵାହ ପ୍ରଥମ ପତ୍ନୀର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ହେଉଥିଲା ।

ଏହି ସାମାଜିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖିଲେ, “ବାପାଙ୍କ ବାହାଘର ଦେଖିଵା” ମାନେ ହେଉଛି—ସେହି ସନ୍ତାନ ତାଙ୍କର ମା’ଙ୍କୁ ହାରାଇଛନ୍ତି ଏଵଂ ତା’ପରେ ବାପାଙ୍କର ଆଉଥରେ ଵିଵାହ ହେଉଛି। ଅର୍ଥାତ୍, ଯଦି କିଏ ଅଭିଶାପ ଦିଏ ଯେ "ତୋ ବୋପା ବାହାଘର ଦେଖେ" ତାହେଲେ ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଵ ତୋହର ମାଆ ମରିଯାଉ ଏଵଂ ଯଦି କେହି କୁହେ ଯେ "ତୋତେ ତୋ ବୋପା ବାହାଘର ଦେଖାଇ ଦେବି" ତେବେ ଏହାର ଗୂଢ଼ ଅର୍ଥ ହେଵ "ତୋ ମାଆକୁ ମାରି ଦେବି" । 

ସିଧାସଳଖ ଭାବରେ ନ କୁହାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସାମାଜିକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅର୍ଥ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ତେଣୁ ଏହାକୁ ଜନନୀର ମୃତ୍ୟୁ କାମନା ସୂଚକ ଗାଳି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଵିଶେଷ କଥା ହେଉଛି, ଆଜିର ସମୟରେ ଅନେକେ ଏହିପରି ଉକ୍ତିକୁ ମାତ୍ର ରାଗର ଅଭିଵ୍ୟକ୍ତି ଭାବେ ଵ୍ୟଵହାର କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତାହାର ଗଭୀର ଓ କଠୋର ଅର୍ଥ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସଚେତନ ନୁହଁନ୍ତି। ଏହା ଭାଷାର ଏମନ୍ତ ଏକ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ—ଯହିଁରେ ଶବ୍ଦ ରହିଯାଏ, କିନ୍ତୁ ତାହାର ମୂଳ ଅର୍ଥ ଧୀରେ ଧୀରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମନରୁ ଲୁଚିଯାଏ। 

ଏହାକୁ ଭାଷାଵିଜ୍ଞାନରେ Semantic Bleaching ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଶବ୍ଦ କିମ୍ବା ଵାକ୍ୟର ମୂଳ ଅର୍ଥ ଧୀରେ ଧୀରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଏ, କିନ୍ତୁ ତାହାର ଵ୍ୟଵହାର ଚାଲିଥାଏ। ଅର୍ଥାତ୍, ଶବ୍ଦ ରହିଯାଏ, କିନ୍ତୁ ତାହାର ଗଭୀରତା ଓ ଭାବନାତ୍ମକ ଭାର ଆସ୍ତେଆସ୍ତେ ହ୍ରାସ ପାଏ।

“ତୋତେ ବୋପା ବାହାଘର ଦେଖେଇ ଦେବି” ପରି ଉକ୍ତିରେ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖିଵାକୁ ମିଳେ। ପୂର୍ଵକାଳରେ ଏହା ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ଓ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଗାଳି ଥିଲା, ଯାହାର ଅର୍ଥ ଜନନୀର ମୃତ୍ୟୁ କାମନା ସହ ଜଡି଼ତ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ସମୟ ସହିତ ଏହି ଗୁପ୍ତ ଓ ଭୟାଵହ ଅର୍ଥ ଲୋକମାନଙ୍କ ଚେତନାରୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଲୋପ ହୋଇଯାଇଛି।

ଆଜିର ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟରେ ଅନେକ ଲୋକ ଏହି ଉକ୍ତିକୁ କେଵଳ ରାଗ ଵା ଅସନ୍ତୋଷର ସାଧାରଣ ଅଭିଵ୍ୟକ୍ତି ଭାବେ ଵ୍ୟଵହାର କରନ୍ତି। ତାହାର ପଛରେ ଥିଵା ଗଭୀର ଓ କଠୋର ଅର୍ଥ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସେମାନେ ସଚେତନ ନୁହଁନ୍ତି। ଏହିପରି ଭାବେ ଏକ ସମୟରେ ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅପମାନଜନକ ଓ ଭାବନାତ୍ମକ ଭାବେ ଭାରୀ ଥିଲା, ସେହି ଉକ୍ତି ଆଜି ଦୈନନ୍ଦିନ କଥୋପକଥନରେ ପ୍ରାୟ କ୍ରୋଧ ପ୍ରକାଶ ହେତୁ ଵ୍ୟଵହୃତ ଏକ ସାଧାରଣ ଶବ୍ଦରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଇଛି।

ଭାଷାଵିଜ୍ଞାନରେ ଏହି Semantic Bleaching ପ୍ରକ୍ରିୟାଟିକୁ ଵିଶେଷ କରି semantic changeର ଗୋଟିଏ ଅଂଶ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ। ଏହାକୁ ପ୍ରଥମେ ଵ୍ୟଵସ୍ଥିତ ଭାବେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଵା ଭାଷାଵିଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ Antoine Meillet ଓ Leonard Bloomfieldଙ୍କ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ। ସେମାନେ ଦେଖାଇଥିଲେ ଯେ, ନିରନ୍ତର ଵ୍ୟଵହାର ଯୋଗୁଁ ତଥା ସାମାଜିକ ପରିଵର୍ତ୍ତନର ପ୍ରଭାବରେ କେତେକ ଶବ୍ଦ ଵା ଵାକ୍ୟାଂଶର ମୂଳ ଅର୍ଥ ବଦଳେ,ଲୋପ ପାଇଥାଏ, ନୂତନ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ଅର୍ଥ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥାଏ ।

ଏହା ସହିତ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାଟି Grammaticalization ସହ ମଧ୍ୟ ଜଡିତ। ଅନେକ ସମୟରେ ଶବ୍ଦ ନିଜର ମୂଳ ଅର୍ଥକୁ ହରାଇ କେଵଳ ଵ୍ୟାକରଣିକ କାମ କରିଵାକୁ ଲାଗେ। ଯଥା, ଇଂରାଜୀର “very” ଶବ୍ଦଟି ପୂର୍ଵରୁ “true” ଵା “real” ଅର୍ଥରେ ଵ୍ୟଵହୃତ ହେଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଆଜି ଏହା କେଵଳ ଜୋର ଦେଵା ପାଇଁ ଵ୍ୟଵହୃତ ହୁଏ।

ଏହିପରି ଭାବେ semantic bleaching ଏକ ଵିଶାଳ ଭାଷାଗତ ପରିଵର୍ତ୍ତନର ଅଂଶ, ଯାହା ଆମକୁ ବୁଝାଏ ଯେ ଭାଷା କେଵଳ ଅର୍ଥ ଵ୍ୟକ୍ତ କରିଵାର ଉପକରଣ ନୁହେଁ ଵରଂ ସମୟ ସହିତ ନିଜକୁ ପୁନଃଗଠନ କରୁଥିଵା ଏକ ସଜୀଵ ପ୍ରଣାଳୀ। ତେଣୁ ଏହି ଉଦାହରଣଟି ଆମକୁ ସଚେତନ କରେ ଯେ, ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀଵନରେ ଆମେ ଯେଉଁ ଶବ୍ଦ ଵ୍ୟଵହାର କରୁଛୁ, ସେଗୁଡ଼ିକର ପଛରେ ଥିଵା ଇତିହାସ, ଭାବନା ଓ ଅର୍ଥକୁ ବୁଝିଵା କେତେ ଆଵଶ୍ୟକ।

ବୋପା ବାହାଘର କିମ୍ବା ବାପ ବିଭାଘର ଭଳି ଗାଳିଗୁଡ଼ିକ ପଛରେ ଥିଵା ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ ନଜାଣି ଅନେକେ ଏହି ପଦଗୁଡ଼ିକୁ ଵ୍ୟଵହାର କରିଦିଅନ୍ତି । ଶୁଣିଵା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ତାହା ଶୁଣି ଗୁପ୍ତ ଅର୍ଥ ନବୁଝି ଯେତିକି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ କରିଵା କଥା ସେତିକି କରେ ନାହିଁ । 

କିନ୍ତୁ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷ ଭଳି କୋଷଗ୍ରନ୍ଥରେ ଏଭଳି ପଦଗୁଡ଼ିକର ଉଲ୍ଲେଖରୁ ଅନେକ ଓଡ଼ିଆ ନିଶ୍ଚୟ ସଚେତନ ହୋଇପାରିବେ । ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ହେଉ ଵା ଗାଳି ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଭାଷାର ଅଂଶ ମନେ କରି ଶ୍ରୀ ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ ସେ ସମସ୍ତ ଶବ୍ଦ ଓ ପଦଗୁଡ଼ିକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷରେ ଯୋଡ଼ି ଯାଇଛନ୍ତି । 

ମାତ୍ର ତତ୍କାଳୀନ ଓ ତତ୍ ପରଵର୍ତ୍ତୀକାଳର କିଛି ତଥାକଥିତ ମହାପଣ୍ଡିତମାନେ ଏହି ଵିଶେଷ ଶବ୍ଦ ଓ ପଦଗୁଡ଼ିକ କୋଷଗ୍ରନ୍ଥରେ ଯୋଡ଼ା ଯିଵା କାହିଁକି ଆଵଶ୍ୟକ ତାହା ହୃଦୟଙ୍ଗମ ନକରି ଶ୍ରୀ ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜଙ୍କର ତୀଵ୍ର ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ ଏମନ୍ତକି ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷକୁ ପାଳକୋଷ କହିଵାକୁ ମଧ୍ୟ ପଶ୍ଚାତପଦ ହୋଇନଥିଲେ । 

ଅସ୍ତୁ ପ୍ରୋକ୍ତ ଆଲୋଚନାରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ଯେ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଭାଷାକୋଷ ଆମକୁ କେଵଳ ଶବ୍ଦର ସରଳ ଅର୍ଥ ନୁହେଁ, ତାହା ପଛରେ ଥିଵା ସାମାଜିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ସଂସ୍କୃତିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧକୁ ମଧ୍ୟ ବୁଝାଇଦିଏ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସଚେତନ ହୋଇପାରୁ ଯେ, ଦୈନନ୍ଦିନ ଭାଷାରେ ଵ୍ୟଵହୃତ ଏକ ସାଧାରଣ ଲାଗୁଥିଵା ଵାକ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକୃତରେ କେତେ ଗଭୀର ଓ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଅର୍ଥ ଵହନ କରିପାରେ। 

ଡେବିରି ଵା ଡେଭିରି ଶବ୍ଦର ମୂଳ କ’ଣ ?

ପଣ୍ଡିତ ହଳଧର ନାଗ ଥରେ କହୁଥିଲେ 

ଡାହାଣ ହାତରେ ଭୋଜନ କରାଯାଏ ବୋଲି ଆମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୁଜନୀ ହାତ କୁହାଯାଏ ଆଉ ଵାମ ହାତରେ ଡିବିରି ଧରିଵାରୁ ଵାମହାତକୁ ଡେବରୀ ହାତ କୁହନ୍ତି । କିନ୍ତୁ ଡେବିରି ଶବ୍ଦ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ତାଙ୍କର ମତ ଵ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି ଇତିହାସ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଠିକ୍ ନୁହେଁ । 

ଏ ପ୍ରକାରର ଵ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି ମତକୁ Folk Etymology କୁହାଯାଏ ଯାହା False Etymologyର ପକାର ଭେଦ ଅଟେ । ଏହି Folk etymology ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଧାରଣା ପ୍ରଥମେ ଜର୍ମାନ୍ ଭାଷାଵିଜ୍ଞାନୀ Ernst Förstemann ଦ୍ୱାରା ୧୮୫୨ ମସିହାରେ ପ୍ରସ୍ତାଵିତ ହୋଇଥିଲା। ସେ ଜର୍ମାନ୍ ଭାଷାରେ “Volksetymologie” ଶବ୍ଦଟି ପ୍ରଥମେ ଵ୍ୟଵହାର କରିଥିଲେ। ଏହା ଇଂରାଜୀର “folk etymology”ର ସିଧା ଅନୁଵାଦ ଵା loan translation ଅଟେ। Förstemann ଏହାକୁ ଜର୍ମାନ୍ ଭାଷାର ଲୋକପ୍ରିୟ ଵ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା କରିଵା ପାଇଁ ଵ୍ୟଵହାର କରିଥିଲେ ଏଵଂ ଏହାକୁ Etymology(ଵ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି)ର ଏକ ନିମ୍ନସ୍ତରୀୟ ପ୍ରାଥମିକ ରୂପ ବୋଲି ଵିଵେଚନା କରିଥିଲେ।

ତେଣୁ କୌଣସି ଶବ୍ଦର ପ୍ରକୃତ ଵ୍ୟତ୍ପତ୍ତି ମୂଳ ନଜାଣି ଲୋକମାନେ ତାହାକୁ ଜଣାଶୁଣା ଶବ୍ଦ ସହିତ ତୁଳନା କରି ନୂତନ ଵ୍ୟାଖ୍ୟା ଦେଇଥାନ୍ତି। ହଳଧର ମଧ୍ୟ 

ଡେବରୀ ଶବ୍ଦର ଵ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି ଇତିହାସ ନଜାଣି ଅନ୍ଧାରରେ ବାଡ଼ି ବୁଲେଇ ଡିବିରି ଧରାଯିଵାରୁ ଡେବିରି ହୋଇଛି ବୋଲି ମତ ଦେଇଛନ୍ତି ‌।‌

ତାହେଲେ ଡେବିରି ଵା ଡେଭିରି ଶବ୍ଦର ପ୍ରକୃତ ଵ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି ଇତିହାସ କ’ଣ ତାହା ମଧ୍ୟ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କର ଜାଣିଵା ଆଵଶ୍ୟକ ।

ପ୍ରାକୃତ ଭାଷାରେ ‘ḍavva(ଡଵ୍ଵ)’ ବୋଲି ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦ ଥିଲା ଯାହାର ଅର୍ଥ ‘ଵାମ’ ବା ‘ଵାମପାର୍ଶ୍ଵ’ ଥିଲା । ଏଇ ଶବ୍ଦର ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ରୂପ ଡେବରି ଓ ଡେଭିରି ବୋଲି ସାର୍ ରାଲ୍ଫ୍ ଲିଲି ଟର୍ନର୍‌ଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ସଂକଳିତ A comparative dictionary of Indo-Aryan languagesର ୩୧୧ତମ ପୃଷ୍ଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ତେବେ ସାର୍ ଟର୍ନର୍ ଵାମ,ଵାମହସ୍ତ ଅର୍ଥଜ ପ୍ରାକୃତ ଶବ୍ଦ 'ଡଵ୍ଵ'ର ଵ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି ଦ୍ରାଵିଡ଼ ଭାଷାରୁ ହୋଇଥିଵାର ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । 

ପ୍ରକୃତରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରୋଟୋ ଦ୍ରାଵିଡ଼ ଶବ୍ଦ *èḍ- ଥିଲା ଯାହା ଵାମ ଓ ଵାମହସ୍ତ ଅର୍ଥରେ ଵ୍ୟଵହୃତ ହେଉଥିଲା । ପରେ ଏହା ପ୍ରୋଟୋ-ସାଉଥ ଦ୍ରାଵିଡ଼ରେ *Iḍ- ରୂପେ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ମୂଳ ଶବ୍ଦ କାଳକ୍ରମେ ଵିଭିନ୍ନ ଦ୍ରାଵିଡ଼ ଭାଷାରେ ଵିସ୍ତୃତ ରୂପ ଗ୍ରହଣ କରିଛି, ଯାହା ଏହାର ଧ୍ଵନିଗତ ଓ ଅର୍ଥଗତ ଵିଵିଧତାକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ।

T Burrow, T ଓ M. B. Emeneauଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ସଂକଳିତ A Dravidian etymological dictionaryର ପୃଷ୍ଠା ୪୪ ଅନୁସାରେ ଏହି ମୂଳ ଶବ୍ଦରୁ ତାମିଳରେ iṭai, iṭam (ବାମପାର୍ଶ୍ଵ), iṭattai ଓ iṭavaṉ (ବାମ ପାଖିଆ ବଳଦ) ଇତ୍ୟାଦି ଶବ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ମଲୟାଲମରେ : iṭam, eṭam (ଵାମପାର୍ଶ୍ଵ),କନ୍ନଡ଼ରେ eḍa (ଵାମ, ଵାମପାର୍ଶ୍ଵ), eḍacu(ଵାମହାତିଆ ଅଵସ୍ଥା) ଶବ୍ଦ ବି ଏହି ମୂଳ ଦ୍ରାଵିଡ଼ ଶବ୍ଦରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି । ତେଲୁଗୁ ଭାଷାର eḍama (ଵାମ, ଵାମପାର୍ଶ୍ଵ) ମଧ୍ୟ ଏହି ମୂଳର ଶବ୍ଦ ଅଟେ । 

ତେବେ ମୂଳ ପ୍ରାକ୍ ଦ୍ରାଵିଡ଼ ଶବ୍ଦ èḍଟି ଦକ୍ଷିଣ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରାଵିଡ଼ ଭାଷାଗୁଡି଼କରେ ଆହୁରି ପରିଵର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ Naikṛi ଭାଷାରେ ḍāva,ପରଜୀରେ ḍebri,ଗଦବାରେ ḍebri,ଗୋଣ୍ଡିରେ ḍema, demar ଓ ḍāvā,କୁଈ ଭାଷାରେ deba, debe ଓ debo ଓ କୁଵିଭାଷାରେ tebri,tēbri ଓ ṭebri ଇତ୍ୟାଦି ହୋଇଛି ତଥା ଡାହାଣ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ହସ୍ତ ଅର୍ଥରେ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଉଛି ।‌ 

ତେଣୁ କୁଈ,କୁଵି,ଗଦବା ଓ ପରଜୀ ଇତ୍ୟାଦି କଳିଙ୍ଗୀ ଦ୍ରାଵିଡ଼ ଭାଷାଗୁଡି଼କର ପ୍ରଭାଵରେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଵାମହସ୍ତକୁ ଡେବ୍ରି (ସମ୍ବଲପୁରୀ ଓଡ଼ିଆ) ଓ ଡେଭିରି(କଟକୀ ଓଡ଼ିଆ) କୁହାଯାଇଛି ।‌ ତେଣୁ ଡିବିରି ଧରିଵା ଯୋଗୁଁ ଵାମହସ୍ତର ନାଆଁ ଡିବିରି ହୋଇନାହିଁ ଵରଂ ଏହା ମୂଳତଃ ଏକ ଦ୍ରାଵିଡ଼ ଶବ୍ଦ ଯାହା ଭାରତର ଵିଭିନ୍ନ ଭାଷାରେ ଵ୍ୟାପିଛି । 

ଆମେରକୀୟ ଭାଷାଵିତ Edward Sapirଙ୍କ ଭାଷାରେ “The history of a word is not a straight line but a tangled web, and those who guess at its path without evidence often weave fables.” ଅର୍ଥାତ୍ "ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦର ଇତିହାସ ଏକ ସରଳ ରେଖାରେ ଅଙ୍କିତ ହୋଇନପାରେ ବରଂ ଏହା ଏକ ଜଟିଳ ଜାଲ ଅଟେ । ଯେଉଁମାନେ ବିନା ପ୍ରମାଣରେ ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦର ମାର୍ଗ (ଵା ଵ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି ଇତିହାସ) ଅନୁମାନ କରନ୍ତି ସେମାନେ ଅନେକ ସମୟରେ କଳ୍ପନାର ଜାଲ ବୁଣନ୍ତି ।”

 ଶବ୍ଦରେ ପାରଙ୍ଗମ ଵ୍ୟକ୍ତି ଏକ ଶବ୍ଦକୁ ଚାରି ପ୍ରକାରେ ଜାଣିଵା ଉଚିତ: ଏହା କିପରି ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ ନାହିଁ, ଏହା କିପରି ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ, ଏହା ପ୍ରସଙ୍ଗ ଅନୁସାରେ କିପରି ଵ୍ୟଵହୃତ ହୁଏ ଏଵଂ ଏହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ଇତିହାସ କ'ଣ ।”

ଯିଏ ଏହି ଚାରୋଟି ପ୍ରକାରର ସିଦ୍ଧି ଲଭିନାହିଁ ସେ ଶବ୍ଦ ଵ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି ଭଳି ଗଭୀର ଵିଷୟକୁ ଧରି ଭୁଲ୍ ଵ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି ମତ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଟିପ୍ପଣୀ ନରଖିଵା ଉଚିତ୍ । 

ମାନଵ ମନର ନକାରାତ୍ମକ ଆକର୍ଷଣ ଏଵଂ ତହିଁର ଵିଵର୍ତ୍ତନ ଇତିହାସ

ମାନଵ ମନ ଏକ ଜଟିଳ ଏଵଂ ରହସ୍ୟମୟ ଯନ୍ତ୍ର। ଆମେ ପ୍ରତିଦିନ ହଜାର ହଜାର ସୂଚନା, ଅନୁଭୂତି ଓ ଘଟଣାର ସାମ୍ନା କରୁଛୁ, କିନ୍ତୁ ସବୁକିଛି ସମାନ ଭାବେ ଆମ ମନରେ ପ୍ରଭାଵ ପକାଇ ନଥାଏ। ଯଦି ଆମେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭାବେ ନିରୀକ୍ଷଣ କରିଵା ତେବେ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ସତ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସେ ଯେ "ନକାରାତ୍ମକ ଘଟଣା, ଅନୁଭୂତି କିମ୍ଵା ସୂଚନା ସକାରାତ୍ମକ ଜିନିଷଠାରୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥାଏ ଏଵଂ ଆମ ମନରେ ଅଧିକ ଗଭୀର ପ୍ରଭାଵ ପକାଇଥାଏ" । ଏହି ମନୋଵୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରଵୃତ୍ତିକୁ ମନୋଵିଜ୍ଞାନର ଭାଷାରେ ନକାରାତ୍ମକ ପକ୍ଷପାତ ଵା negativity bias କୁହାଯାଏ। ଏହା କେଵଳ ଏକ ମାନସିକ ଵିଶେଷତ୍ୱ ନୁହେଁ ଵରଂ ଆମର ଵିଵର୍ତ୍ତନଗତ ଇତିହାସ ସହିତ ଗଭୀର ଭାବେ ଜଡ଼ିତ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଯାହା ଆମ ପୂର୍ଵପୁରୁଷଙ୍କ ବଞ୍ଚିଵା ଓ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଵଶ୍ୟକ ଥିଲା।

ନେଗେଟିଵିଟି ବାୟସ୍ ଵା ନକାରାତ୍ମକ ପକ୍ଷପାତ ମାନଵ ମନର ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରଵୃତ୍ତି ଅଟେ ଯାହାର ପ୍ରଭାଵରେ ଆମେ ନକାରାତ୍ମକ ଘଟଣା, ଅନୁଭୂତି, ସୂଚନା କିମ୍ଵା ସ୍ମୃତିକୁ ସକାରାତ୍ମକ ଜିନିଷଠାରୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥାଉ, ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥାଉ, ଅଧିକ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କରିଥାଉ ଏଵଂ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଚିନ୍ତା କରିଥାଉ। ଏହା ଏକ ସାର୍ଵଜନୀନ ମାନଵୀୟ ଲକ୍ଷଣ ଯାହା ସମସ୍ତ ସଂସ୍କୃତି, ଵୟସ ଏଵଂ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଏ। ଏହି "ବାୟସ୍ ଵା ପକ୍ଷପାତ" ଆମର ଵିଵର୍ତ୍ତନଗତ ଇତିହାସରୁ ଆସିଛି କାରଣ ପୂର୍ଵକାଳରେ ଵିପଦ ଚିହ୍ନଟ କରିଵା ଏଵଂ ତହିଁରୁ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରି ଜୀଵନ ବଞ୍ଚାଇଵା ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ଆମ ପୂର୍ଵପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମିଠା ଫଳର ସ୍ମୃତି ଅପେକ୍ଷା ଏକ ଵିଷାକ୍ତ ଫଳ ଖାଇଵା ଦ୍ଵାରା ହେଉଥିଵା କ୍ଷତି କିମ୍ଵା ପ୍ରଜାପତିର ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ମନେ ରଖିଵା ଅପେକ୍ଷା ଵିପଜ୍ଜନକ ଜନ୍ତୁର ସ୍ଵରୂପ ସ୍ମରଣ କରି ରଖିଵା ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟଵାନ ଥିଲା। ଏହି କାରଣରୁ ଯେଉଁମାନେ ନକାରାତ୍ମକ ଘଟଣାକୁ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନରେ ରଖୁଥିଲେ ସେମାନେ ଅଧିକ ବଞ୍ଚିଵାର ସମ୍ଭାଵନା ରଖିଥିଲେ ଏଵଂ ଆଜି ସେହି ଜିନ୍ ଆସି ଆମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଛି।

ଆଧୁନିକ ଜୀଵନରେ ଯେତେବେଳେ ଵନ୍ୟ ଜନ୍ତୁ କିମ୍ଵା ଜୀଵନ ସଂକଟର ଭୟ କମ୍ ହୋଇଛି ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବାୟସ୍ ଆମ ମନରେ ସକ୍ରିୟ ରହିଛି। ଏହା ଆଜିର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀଵନରେ ଅନେକ ରୂପରେ ଦେଖାଯାଏ - କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ, ସମ୍ପର୍କରେ, ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଏଵଂ ଆମର ନିଜସ୍ୱ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ।

କେହି କେହି ଵିଚାର କରିପାରନ୍ତି ଯେ ନେଗେଟିଵିଟି ବାୟସ୍ କେଵଳ ଏକ ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଧାରଣା କିନ୍ତୁ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ। ପ୍ରକୃତରେ ଏହା ଏକ ଵାସ୍ତଵ ତତ୍ତ୍ଵ ଯାହା ଆମର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀଵନରେ ନିରନ୍ତର ପ୍ରକାଶ ପାଇଥାଏ। 

ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀଵନରେ ଏକ ସାଧାରଣ ଉଦାହରଣ ହେଉଛି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଵା ଫିଡ଼ବ୍ୟାକ୍ ପାଇଵା। ଧରନ୍ତୁ ଆପଣ ଏକ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ୍ ଉପରେ କାମ କରିଛନ୍ତି ଏଵଂ ଆପଣଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ଅଧିକାରୀ, ମାଲିକ ଵା Boss ଆପଣଙ୍କୁ ଦଶଟି ସକାରାତ୍ମକ ମନ୍ତଵ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେମିତି ଆପଣଙ୍କ କାମ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ସମୟାନୁଵର୍ତ୍ତୀ ଏଵଂ ସୃଜନଶୀଳ। କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ଏକ ଛୋଟ ସୁଧାର ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଂଶରେ ଆହୁରି ଉନ୍ନତି କରାଯାଇପାରିଵ। ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ କ'ଣ ଘଟେ? ସେମାନେ ସେହି ଗୋଟିଏ ନକାରାତ୍ମକ ମନ୍ତଵ୍ୟକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା କରିଵାକୁ ଲାଗନ୍ତି, ସେହି ଗୋଟିଏ କଥା ଯୋଗୁଁ ସମଗ୍ର ଦିନଟି ଖରାପ ଲାଗିଵାକୁ ଲାଗେ ଏଵଂ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଶଂସାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ଭୁଲିଯାଆନ୍ତି। ରାତ୍ରିରେ ଶୋଇଵା ସମୟରେ ମନରେ ଵାରମ୍ଵାର ସେହି ସମାଲୋଚନା ଘୁରିବୁଲେ ଏଵଂ ଦଶଟି ପ୍ରଶଂସା ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଏ। ସେହିପରି ଆପଣ ଏକ କମ୍ପାନୀରେ ସବୁ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସହିତ ଭଲ ସମ୍ବନ୍ଧ ରଖି ମିଳିମିଶି ଗୁଡ଼ାଏ ମାସ କାମ କଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କଲେ କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ ଛୋଟିଆ ଵିଵାଦ ଵା ଭୁଲ୍ ଯୋଗୁଁ ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ସହିତ ଥିଵା ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସକାରାତ୍ମକ ଅନୁଭୂତି ଭୁଲି ଯାଆନ୍ତି ଏଵଂ ଆପଣଙ୍କୁ ମନ୍ଦ ଵ୍ୟକ୍ତି ଵା ଅଯୋଗ୍ୟ ଵ୍ୟକ୍ତି ଵିଚାର କରିନିଅନ୍ତି । 

ଏହା ନେଗେଟିଵିଟି ବାୟସ୍‌ର ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରକାଶ ଯେଉଁଠାରେ ଗୋଟିଏ ନକାରାତ୍ମକ ଘଟଣା ଦଶଟି ସକାରାତ୍ମକ ଘଟଣାକୁ ଲୁଚାଇ ଦିଏ ଭୁଲାଇ ଦେଇଥାଏ।

ଵ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବାୟସ୍ ବହୁତ ଦେଖାଯାଏ। ଧରନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କ ସାଙ୍ଗ କିମ୍ଵା ପ୍ରିୟଜନ ସହ ଏକ ବଡ଼ ଝଗଡ଼ା ହୋଇଛି ଏଵଂ ପରେ ସେମାନେ କ୍ଷମା ମାଗିଛନ୍ତି ତଥା ସବୁ ଠିକ୍ ହୋଇଯାଇଛି। କିନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କ ମନରେ ସେହି ଝଗଡ଼ା ସମୟରେ କହାଯାଇଥିଵା ଗାଳିଗୁଲଜ କିମ୍ଵା ଏକ କଠୋର କଥା ଵାରମ୍ଵାର ଆସିଥାଏ ଯାହା ଯୋଗୁଁ ଆପଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଅସ୍ଥିରତା ଅନୁଭଵ କରନ୍ତି। ଵର୍ଷ ଵର୍ଷର ସୁଖଦ ମୁହୂର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକ, ଅଗଣିତ ଭଲ ସ୍ମୃତି, ସାହାଯ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦର ମୂହୁର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ପଛରେ ପଡ଼ିଯାଏ ଏଵଂ ସେହି ଗୋଟିଏ ନକାରାତ୍ମକ ଘଟଣା ଅଧିକ ପ୍ରଭାଵଶାଳୀ ହୋଇପଡ଼େ। କେତେକ ସମୟରେ ଲୋକେ ଏହି ଗୋଟିଏ ଘଟଣା ଯୋଗୁଁ ସମଗ୍ର ସମ୍ପର୍କକୁ ପୁନର୍ଵିଚାର କରିଵାକୁ ଲାଗନ୍ତି। ମନୋଵିଜ୍ଞାନୀ John Gottmanଙ୍କ ଗଵେଷଣା ଅନୁସାରେ ଏକ ସଫଳ ସମ୍ପର୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ତତଃ ପାଞ୍ଚଟି ସକାରାତ୍ମକ ଅନୁଭୂତି ପ୍ରତ୍ୟେକ ନକାରାତ୍ମକ ଅନୁଭୂତି ପାଇଁ ଆଵଶ୍ୟକ ହୁଏ। ସେଥିପାଇଁ କୁହନ୍ତି ଯେ ସକାରାତ୍ମକ ଘଟଣାଠାରୁ ନକାରାତ୍ମକ ଘଟଣା ପାଞ୍ଚ ଗୁଣ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥାଏ।

ଗଣମାଧ୍ୟମ ଓ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ନେଗେଟିଵିଟି ବାୟସ୍ ବହୁତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ। ଖବର ଚ୍ୟାନେଲ୍ କିମ୍ଵା ଅନଲାଇନ୍ ପୋର୍ଟାଲ୍ ସାଧାରଣତଃ ଦୁର୍ଘଟଣା, ଅପରାଧ, ରାଜନୈତିକ ଵିଵାଦ, ଦୁର୍ନୀତି, ମହାମାରୀ ଭଳି ନକାରାତ୍ମକ ଖଵରକୁ ଅଧିକ ପ୍ରଚାର କରନ୍ତି କାରଣ ଲୋକେ ସେହିସବୁ ଅଧିକ ଦେଖନ୍ତି ଏଵଂ ଶେୟାର କରନ୍ତି। "If it bleeds, it leads" ନାମକ ସାମ୍ଵାଦିକତା ନୀତି ଏହାକୁ ଆହୁରି ସ୍ପଷ୍ଟ କରେ। ଏକ ସୁଖଦ ଘଟଣା ଵିଷୟରେ ଖବର ଯେମିତି ଏକ ସମୁଦାୟ ଦାତଵ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କିମ୍ଵା ଵୈଜ୍ଞାନିକ ଅଗ୍ରଗତି କମ୍ ଆକର୍ଷଣ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ମଧ୍ୟ ଵିଵାଦୀୟ, କ୍ରୋଧଜନକ କିମ୍ଵା ଭୟଭୀତ କରୁଥିଵା ପୋଷ୍ଟ୍ ଅଧିକ ଲାଇକ୍, କମେଣ୍ଟ୍ ଏଵଂ ଶେୟାର ପାଇଥାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଆପଣ ମାସ ମାସ ଧରି ଗଵେଷଣା କରି ଦଶଟା ବହି ପଢ଼ି ଅନେକ ତର୍ଜମା କରି ଗୋଟିଏ ପ୍ରବନ୍ଧ ଲେଖିଲେ ଏଵଂ ତାକୁ ଫେସବୁକରେ ପୋଷ୍ଟ କଲେ । ଫଳାଫଳ କ’ଣ ହେଵ ? ଲୋକେ ସେଭଳି ଲେଖାକୁ କମ୍ ପଢି଼ବେ କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ ଵିଵାଦୀୟ ପୋଷ୍ଟରେ ଶହ ଶହ ସଂଖ୍ୟାରେ ଜଡ଼ିତ ରହିବେ । ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଗୋଟିଏ ଵିଵାଦୀୟ ପୋଷ୍ଟର ଵିଷ୍ଟାସମ ଗନ୍ଧ ଏକ ସୁଗନ୍ଧିତ ଗଵେଷଣାଲବ୍ଧ ପ୍ରବନ୍ଧଠାରୁ ପାଞ୍ଚଗୁଣ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କାରଣ ତହିଁରେ ନେଗେଟିଵିଟି ବାୟସ୍‌ର ପ୍ରଭାଵ ରହିଛି । 

ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ନେଗେଟିଵିଟି ବାୟସ୍‌ର ଏହି ପ୍ରଭାଵ ଯୋଗୁଁ ହିଁ ଆମେ ଅଧିକ ନକାରାତ୍ମକ ସୂଚନା ଚାରିପଟେ ଘେରି ରହିଥାଉ ଏଵଂ ଜଗତକୁ ଅଧିକ ଖରାପ ଦେଖୁଥାଉ ଯଦିଓ ଵାସ୍ତଵରେ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିସ୍ଥିତି ଉନ୍ନତ ହୋଇଛି।

ଵ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ମୃତିରେ ପୂର୍ଵତନ ସମ୍ପର୍କ ଵିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିଵା ଏ ଧରଣର ଆଉ ଏକ ଉଦାହରଣ ଅଟେ। ଯଦି କୌଣସି ଵ୍ୟକ୍ତି ଏକ ପୁରୁଣା ସମ୍ପର୍କ ଵିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରେ ତେବେ ସେ ପ୍ରାୟତଃ ଝଗଡ଼ା, ଵିଶ୍ୱାସଘାତକତା, ଅପମାନ କିମ୍ଵା ଦୁଃଖଦ ମୁହୂର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧିକ ମନେ ପକାଏ ଏଵଂ ସୁଖଦ ସମୟଗୁଡ଼ିକ ପଛରେ ପଡ଼ିଯାଏ। ସ୍ଵାମୀ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଛୋଟ ଛୋଟ କଥାକୁ ନେଇ ଵିଵାଦ ହୋଇଯାଏ ସେମାନେ ଅଲଗା ହୋଇଯାଆନ୍ତି ଏଵଂ ପରସ୍ପର ସହିତ ବିତାଇଥିଵା ଭଲ ସମୟକୁ ଗୌଣ କରି ମନ୍ଦ ସମୟକୁ ମନେ ରଖି ଅନ୍ୟ ଆଗରେ ପରସ୍ପରର ନିନ୍ଦା ଗାନ କରନ୍ତି । ମେରି କମ୍‌ଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ହିଁ ଘଟିଛି । ସେ ନିଜ ପୂର୍ଵପତିଙ୍କ ଉପକାରଗୁଡ଼ିକ ଭୁଲିଗଲେ ଯେ କେମିତି ତାଙ୍କ ପୂର୍ଵ ସ୍ଵାମୀ ନିଜର କ୍ୟାରିୟରକୁ ଜଳାଞ୍ଜଳି ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ସବୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସାହାଯ୍ୟ ସହଯୋଗ କଲେ ଏଵଂ କେଵଳ ଖରାପ ମୁହୂର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକୁ ମନେ ରଖିଲେ । 

ତେବେ ଵ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପର୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନେଗେଟିଵିଟି ବାୟସର ଏହି ପ୍ରଭାଵ ଯୋଗୁଁ ନୂତନ ସମ୍ପର୍କ ଗଢ଼ିଵାରେ ମଧ୍ୟ ଅସୁଵିଧା ହୁଏ କାରଣ ପୁରୁଣା ନକାରାତ୍ମକ ଅଭିଜ୍ଞତା ଯୋଗୁଁ ନୂତନ ଵ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସନ୍ଦେହ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖାଯାଏ। ଏହାକୁ "emotional scarring" କୁହାଯାଏ କାରଣ ନକାରାତ୍ମକ ଅନୁଭୂତି ଅନେକ ଗଭୀର ଘାଆ ଛାଡ଼ିଯାଏ।

ପୁଣି ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ୍ କିମ୍ଵା ସେଵା ଵିଷୟରେ ଅଭିଯୋଗ କରିଵା ଅଧ୍ୟତମ ଉଦାହରଣ। ଭୋଜନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଵାଦିଷ୍ଟ, ପରିବେଶ ସୁନ୍ଦର କିନ୍ତୁ ଯଦି ସେଵାରେ ଏକ ଛୋଟ ଭୁଲ୍ ହୋଇଥାଏ ଯଥା ଅର୍ଡର୍ ଦେଵାରେ ଵିଳମ୍ଵ ଇତ୍ୟାଦି ତେବେ ଅନେକ ଲୋକ ସେହି ଛୋଟ ଭୁଲ୍‌କୁ ନେଇ ଅଭିଯୋଗ କରନ୍ତି ଏଵଂ ସମଗ୍ର ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ଖରାପ ବୋଲି କହନ୍ତି। ଅନଲାଇନ୍ ରିଭ୍ୟୁରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ଯେ ନକାରାତ୍ମକ ରିଭ୍ୟୁ ଅଧିକ ଲେଖାଯାଏ ଏଵଂ ତାହା ଅଧିକ ଲମ୍ଵା ହୋଇଥାଏ ମାତ୍ର ସକାରାତ୍ମକ ଅଭିଜ୍ଞତା ପାଇଁ ଲୋକେ କମ୍ ସମୟ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏହିପରି ଭାବେ ନକାରାତ୍ମକ ଅଭିଜ୍ଞତା ସକାରାତ୍ମକଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାଵ ପକାଇଥାଏ ଏଵଂ ଅଧିକ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ସୃଷ୍ଟି କରେ।

ଏହି ଉଦାହରଣଗୁଡ଼ିକରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ ଯେ ନେଗେଟିଵିଟି ବାୟସ୍ ଆମର ମନୋଭାଵ, ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଗ୍ରହଣ, ସମ୍ପର୍କ, କ୍ରୟ ଆଚରଣ ଏଵଂ ଜଗତ ପ୍ରତି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ପ୍ରଭାଵିତ କରିଥାଏ। ଏହାକୁ ବୁଝିଵା ଏଵଂ ସଚେତନ ରହିଵା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଅଧିକ ସନ୍ତୁଳିତ ଭାବେ ଜୀଵନକୁ ଦେଖିପାରିଵା ଏଵଂ ନକାରାତ୍ମକ ଘଟଣାକୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟ ନଦେଵାକୁ ଶିଖିପାରିଵା।

ତେବେ ମଣିଷମାନେ ଏ ନେଗେଟିଵିଟି ବାୟସ୍ ଵା ନକାରାତ୍ମକ ପକ୍ଷପାତ ଵିଷୟରେ କେମିତି ଜାଣିଲେ ? ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଏହା ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ଵା ଵର୍ଷରେ ଜଣାପଡ଼ିନାହିଁ ଵରଂ ଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବହୁ ଵର୍ଷର ଗଵେଷଣା ନିହିତ ଅଛି । 

ନେଗେଟିଵିଟି ବାୟସ୍ (negativity bias) ଭଳି ଏକ ମନୋଵିଜ୍ଞାନୀୟ ପ୍ରଵୃତ୍ତିର ଐତିହାସିକ ଵିକାଶ ଏଵଂ ଵୈଜ୍ଞାନିକ ଆଵିଷ୍କାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ରୋଚକ ଏଵଂ ଗଭୀର। ଏହା ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ମାନଵ ମନରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲା ଯଦିଓ ସେତେବେଳେ ଏହାକୁ ଏଭଳି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇ ନଥିଲା।

 ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ମାନଵ ସମାଜରେ ଏହି ପ୍ରଵୃତ୍ତିର ପ୍ରକାଶ ଵିଭିନ୍ନ ସାହିତ୍ୟିକ, ଧାର୍ମିକ ଏଵଂ ଦାର୍ଶନିକ ରଚନାରେ ଦେଖାଯାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତୀୟ ଓ ଗ୍ରୀକ ଦାର୍ଶନିକ ଏଵଂ ସାହିତ୍ୟିକମାନେ ମନ୍ଦ ଘଟଣାର ଅଧିକ ପ୍ରଭାଵଶାଳୀ ହେଵାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଶେକ୍ସପିୟର୍ ଙ୍କ ରଚନାରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଧାରଣା ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି ଯହିଁରେ ଏକ ଛୋଟ ଦୋଷ ସମଗ୍ର ଗୁଣକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଵାର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି। ଆର୍ଥର୍ ଶୋପେନହାୱର୍ ଭଳି ଦାର୍ଶନିକ କହିଥିଲେ ଯେ ଯନ୍ତ୍ରଣାର ଅନୁପସ୍ଥିତି ଅନୁଭଵ ହୁଏ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିଜେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଅନୁଭଵ ହୁଏ। ପ୍ରାଚୀନ ହିନ୍ଦୁ ଗ୍ରନ୍ଥ ନାଟ୍ୟଶାସ୍ତ୍ରରେ ଭାଵନାଗୁଡ଼ିକର ଵର୍ଣ୍ଣନାରେ ମଧ୍ୟ ନକାରାତ୍ମକ ଭାଵନାର ଵିସ୍ତୃତତା ଦେଖାଯାଏ। ଏହିସବୁରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ ଯେ ମାନଵ ମନ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ନକାରାତ୍ମକ ଘଟଣାକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଆସିଛି।

ଵିଵର୍ତ୍ତନଗତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦେଖିଲେ ଏହି ପ୍ରଵୃତ୍ତି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଵର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଆମ ପୂର୍ଵପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପକାରୀ ଅସ୍ତ୍ର ଥିଲା। ସେତେବେଳେ ଵନ୍ୟ ଜନ୍ତୁ, ଵିଷାକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ, ପ୍ରାକୃତିକ ଵିପଦ ଏଵଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଵିପଦ ସର୍ଵଦା ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲା। ଯେଉଁମାନେ ନକାରାତ୍ମକ ଘଟଣାକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ତହିଁରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଵାର କୌଶଳ ଶିଖିଥିଲେ ଏଵଂ ତାକୁ ଏଡ଼ାଇଵାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ସେମାନେ ଅଧିକ ଦିନ ବଞ୍ଚିଵାର ସମ୍ଭାଵନା ରଖିଥିଲେ ଏଵଂ ସେହି genes ପରଵର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିକୁ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଛି। ଏକ ଭୁଲ୍ ଯୋଗାତ୍ମକ ଵା false positive ଅର୍ଥାତ୍ ଵିପଦ ନଥିଵା ସମୟରେ ଵିପଦ ଦେଖିଵା ଜୀଵନ ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ ନୁହେଁ କିନ୍ତୁ ଭୁଲ୍ ନକାରାତ୍ମକ ଵା false negative ଅର୍ଥାତ୍ ଵିପଦ ଥିଵା ସମୟରେ ଵିପଦ ନଦେଖିଵା ମୃତ୍ୟୁ ଘଟାଇପାରେ। ଏହି କାରଣରୁ ଵିଵର୍ତ୍ତନ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରକୃତି ଆମକୁ ଅଧିକ ସତର୍କ ରହିଵାକୁ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ୍ କରିଛି।

ଆଧୁନିକ ମନୋଵିଜ୍ଞାନରେ ଏହି ପ୍ରଵୃତ୍ତିର ଵ୍ୟଵସ୍ଥିତ ଆଲୋଚନା ଵିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ପ୍ରଥମେ ଏହା impression formation ଏଵଂ ସାମାଜିକ ଵିଚାର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଖାଗଲା। ୧୯୬୦ ଓ ୧୯୭୦ ଦଶକରେ ଗଵେଷକମାନେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କଲେ ଯେ ନକାରାତ୍ମକ ଗୁଣାଵଳୀ ସମଗ୍ର ଵ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନରେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାଵ ପକାଇଥାଏ। Kanouse ଓ Hansonଙ୍କ ୧୯୭୨ର କାମରେ ଏହି ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାଵର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି। ଏହା ପରେ ଅନେକ ଗଵେଷଣାରେ ଏହି ଧାରଣା ଵିସ୍ତୃତ ହେଲା କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଏକ ସାଧାରଣ ନିୟମ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଵା ପାଇଁ ଆଵଶ୍ୟକ ଥିଲା ଏକ ସମନ୍ୱିତ ସମୀକ୍ଷା।

ସର୍ଵପ୍ରଥମେ ଏହି ଶବ୍ଦ "negativity bias" ଵା ନକାରାତ୍ମକ ପକ୍ଷପାତକୁ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଏଵଂ ଵ୍ୟାପକ ଅର୍ଥରେ ମନୋଵିଜ୍ଞାନୀ Paul Rozin ଓ Edward Royzman ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ପେପର୍ "Negativity Bias, Negativity Dominance, and Contagion"ରେ ଏହି ପ୍ରଵୃତ୍ତିକୁ ଚାରିଟି ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନରେ ଵିଭକ୍ତ କରି ଵର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଏହି ପେପର୍ ପ୍ରଥମେ ଏହି ଧାରଣାକୁ ଏକ ସାଧାରଣ ନିୟମ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲା ଯାହା ମାନଵ ଓ ପଶୁ ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ। ସେହି ଵର୍ଷରେ ହିଁ Roy Baumeister ଏଵଂ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା "Bad is Stronger than Good" ନାମକ ଏକ ପ୍ରଭାଵଶାଳୀ ସମୀକ୍ଷା ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା ଯହିଁରେ ଵିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନକାରାତ୍ମକ ଘଟଣାର ଅଧିକ ପ୍ରଭାଵକୁ ଵିସ୍ତୃତ ଭାବେ ପ୍ରମାଣ କରାଯାଇଛି । ସମ୍ପର୍କ, ଭାଵନା, ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଗ୍ରହଣ, ସ୍ମୃତି, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏଵଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ କେମିତି Negativity biasର ପ୍ରଭାଵ ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ ତାହା ଏଥିରେ ଵର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି। ଏହି ଦୁଇଟି ପେପର୍ ଏକତ୍ର ଏହି ଵିଷୟକୁ ଆଧୁନିକ ମନୋଵିଜ୍ଞାନରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନ ଦେଲା।

ତତ୍ପରେ ଏ ଵିଷୟରେ ଅନେକ ଅଧ୍ୟୟନ ହୋଇଛି ।neuroscience ପ୍ରମାଣ ଦେଖାଇଛି ଯେ amygdala ଭଳି ମସ୍ତିଷ୍କ ଅଂଶ ନକାରାତ୍ମକ ଉତ୍ତେଜନାକୁ ଅଧିକ ଶୀଘ୍ର ଏଵଂ ଗଭୀର ଭାବେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରିଥାଏ। fMRI ସ୍କାନ୍ ଦେଖାଏ ଯେ ନକାରାତ୍ମକ ଛବି ଦେଖିଲେ ଆମ୍ୟଗ୍ଡାଲା ଅଧିକ ସକ୍ରିୟ ହୁଏ ଯାହା ସକାରାତ୍ମକ କିମ୍ଵା ନିରପେକ୍ଷ ଛବି ସମୟରେ ହୁଏ ନାହିଁ। ଶିଶୁ ଵିକାଶରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବାୟସ୍ ପ୍ରଥମ ଵର୍ଷର ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗରେ ଦେଖାଯାଏ ଯାହା social referencing ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି। ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ଏହି ବାୟସ୍ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ, ଖବର ଓ ଦୈନନ୍ଦିନ ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ପ୍ରଭାଵ ପକାଇଛି। ଏହି ଐତିହାସିକ ଯାତ୍ରା ପ୍ରାଚୀନ ସମୟର ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରଵୃତ୍ତିରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଆଧୁନିକ ଵୈଜ୍ଞାନିକ ସମୀକ୍ଷା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଛି ଯାହା ଆମକୁ ବୁଝାଏ ଯେ କେମିତି ଏକ ଵିଵର୍ତ୍ତନଗତ ଉପକାରୀ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆଜି ମଧ୍ୟ ଆମର ମନୋଭାଵକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ କରୁଛି।

ଅଵଶ୍ୟ ନେଗେଟିଵିଟି ବାୟସ୍ ମାନଵଜାତିରେ ହଜାର ହଜାର ଵର୍ଷ ପୂର୍ଵେ ଥିଵାର ପ୍ରମାଣ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରାଚୀନ ଜୀଵାଶ୍ମ କିମ୍ଵା ଫସିଲ୍ ରୂପରେ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ evolutionary ଵା ଵିଵର୍ତ୍ତନଗତ ଓ developmental ଵା ଵିକାଶମୂଳକ ଏଵଂ ନ୍ୟୁରୋସାଇନ୍ସ୍ ଆଧାରିତ ଅନେକ ପ୍ରମାଣ ରହିଛି ଯାହା ଏହାକୁ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଵିଵର୍ତ୍ତନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଫଳ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥାଏ।

ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଵର୍ଷ ପୂର୍ଵେ ଆମ ପୂର୍ଵପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ଆଜିଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ପରସ୍ଥିତି ଥିଲା ।‌ ସେତେବେଳେ ଏକ ନକାରାତ୍ମକ ଘଟଣା ମୃତ୍ୟୁର ସାମ୍ନା କରାଇ ଦେଉଥିଲା । ମନୁଷ୍ୟ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଡରୁଥିଲା କାରଣ ଅନ୍ଧକାରରେ ନିଶାଚର ମାଂସାହାରୀ ଜୀଵଙ୍କ ହାବୁଡ଼ରେ ପଡ଼ିଵାର ସମ୍ଭାଵନା ଥିଲା କିମ୍ବା ଵିଷାକ୍ତ ପୋକ,ବୁଢ଼ିଆଣୀ,କଙ୍କଡ଼ାବିଚ୍ଛା କିମ୍ବା ସର୍ପ ଦଂଶନର ଭୟ ରହୁଥିଲା । ମନୁଷ୍ୟ ଜଳକୁ ଡରୁଥିଲା,ଅଗ୍ନିକୁ ଡରୁଥିଲା,ପର୍ଵତକୁ ଡରୁଥିଲା,ଵିଜୁଳି ଓ ଵର୍ଷାକୁ ଡରୁଥିଲା କାରଣ ସେ ଜାଣିଥିଲା ଏକ ମନ୍ଦ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପଡ଼ି ମୃତ୍ୟୁଵରଣ କରିଵା ସାର ହେଵ । 

ସେତେବେଳେ ନକାରାତ୍ମକ ପକ୍ଷପାତର ଭାଵନା ତା ମନକୁ କଵଳିତ କରିଛି ଯାହା ପିଢ଼ି ପିଢ଼ି ଧରି ଆହୁରି ଉତ୍କଟ ହୋଇଛି । ଏହାର କିଛି ହଜାର ଵର୍ଷ ନୁହେଁ ଵରଂ ଲକ୍ଷାଧିକ ଵର୍ଷ ଧରି ମାନଵ ତଥା ସେମାନଙ୍କ ହୋମୋ ପୂର୍ଵଜଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କରିଵାକୁ ପଡ଼ିଛି । ଏହି ସବୁ କାରଣରୁ ମଣିଷ ମନରେ ନକାରାତ୍ମକ ପକ୍ଷପାତ ଜନ୍ମ ନେଇଛି ଏଵଂ ତାହା ଜିନ୍‌ରେ ପର ପିଢ଼ିକୁ ମିଳିଛି। ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଏତେ ସାଧାରଣ ଯେ ତିନି ମାସର ମାନଵଶିଶୁ ମଧ୍ୟରେ ବି ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ କରିଥାଏ । ଗବେଷଣାରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ମାତ୍ର ୩ ମାସର ଶିଶୁମାନେ ସାମାଜିକ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନରେ ନକାରାତ୍ମକ ଘଟଣାକୁ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତି। Hamlin, Wynn ଓ Bloomଙ୍କ ଅଧ୍ୟୟନରେ ୩ ମାସର ଶିଶୁମାନେ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ(helper)ଠାରୁ ବାଧାଦାୟକ (hinderer)ଏଜେଣ୍ଟକୁ ଅଧିକ ସମୟ ଦେଖିଥିଲେ। ୬ ଏଵଂ ୧୦ ମାସର ଶିଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ ନକାରାତ୍ମକ ଏଜେଣ୍ଟକୁ ଅଧିକ ଏଡ଼ାଇଥିଲେ ଏଵଂ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥିଲେ। ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ଏହି ବାୟସ୍ ଵା ପକ୍ଷପାତ ଜନ୍ମଗତ ଅଟେ ‌।

ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ negativity bias" ଵା ନକାରାତ୍ମକ ପକ୍ଷପାତର ଗୁଣ ଥିଵାର

ନ୍ୟୁରୋଵାୟୋଲୋଜିକାଲ୍ ପ୍ରମାଣ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଆମ୍ୟଗ୍ଡାଲା (amygdala) ଭଳି ମସ୍ତିଷ୍କ ଅଂଶ ନକାରାତ୍ମକ ଉତ୍ତେଜନାକୁ ଅଧିକ ଶୀଘ୍ର ଏଵଂ ଗଭୀର ଭାବେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା କରିଥାଏ ଯାହା ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଵିଵିର୍ତ୍ତନଗତ ଵ୍ୟଵସ୍ଥାର ଅଂଶ। ଏହି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ଯାହା ଏହାର ପ୍ରାଚୀନତାକୁ ସମର୍ଥନ କରେ। ସେହିପରି କ୍ରସ୍-କଲ୍ଚରାଲ୍ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଦେଖାଯାଇଛି ଯେ ଵିଭିନ୍ନ ସଂସ୍କୃତିରେ ନକାରାତ୍ମକ ଖବରକୁ ଅଧିକ ଶାରୀରିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦିଆଯାଏ ଯାହା ଏହାର ସାର୍ଵଜନୀନତା ଏଵଂ ଵିଵର୍ତ୍ତନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମୂଳକୁ ପ୍ରମାଣ କରେ। ଶତାଧିକ ଵର୍ଷ ଧରି କରାଯାଇଥିଵା ସମଗ୍ର ଗଵେଷଣାରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ ଯେ ଏହି ନେଗେଟିଵିଟି ବାୟସ୍ ହଜାର ହଜାର ଵର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଆମ ପୂର୍ଵପୁରୁଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା ଏଵଂ ଏହା ଜୀଵନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ମୌଳିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଥିଲା ଯାହା ଆଜି ମଧ୍ୟ ଆମ ମନରେ ରହିଛି।

ନେଗେଟିଵିଟି ବାୟସ୍‌ର ପ୍ରକାଶ ଓ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀକୁ ବୁଝିଵା ପାଇଁ Paul Rozin ଓ Edward B. Royzmanଙ୍କ ୨୦୦୧ ମସିହାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗଵେଷଣା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେମାନେ ଏହି ବାୟସ୍‌କୁ ଚାରିଟି ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନରେ ଵିଭକ୍ତ କରିଛନ୍ତି: (କ)negative potency

(ଖ)steeper negative gradients (ଗ)negativity dominance

(ଘ)negative differentiation

ପ୍ରଥମ ଘଟକ ହେଉଛି negative potency ଅର୍ଥାତ୍ ନକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି। ଏହା କହେ ଯେ ସମାନ ମାତ୍ରାର ନକାରାତ୍ମକ ଏଵଂ ସକାରାତ୍ମକ ଘଟଣା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନକାରାତ୍ମକ ଘଟଣା ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥାଏ ଏଵଂ ଅଧିକ ପ୍ରଭାଵ ପକାଇଥାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଯଦି ଆପଣ ୫୦୦ ଟଙ୍କା ପାଇଵା ସହ ସେହି ପରିମାଣର ଟଙ୍କା ହରାଇଵା ହୁଏ ତେବେ ହରାଇଵାର ଦୁଃଖ, ପାଇଵାର ଆନନ୍ଦଠାରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ। ମନୋଵିଜ୍ଞାନୀ Daniel Kahneman ଓ Amos Tverskyଙ୍କ ପ୍ରସ୍ପେକ୍ଟ୍ ଥିଓରୀରେ ଏହି ଧାରଣା ଦେଖାଯାଏ ଯେ କ୍ଷତି ଲାଭଠାରୁ ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ଗୁଣ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥାଏ। ନକାରାତ୍ମକ ଵସ୍ତୁ କିମ୍ଵା ଅନୁଭୂତିର ତୀଵ୍ରତା ସକାରାତ୍ମକ ଵସ୍ତୁର ତୀଵ୍ରତାଠାରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ ଯାହା ଆମ ମନରେ ଅଧିକ ଗଭୀର ପ୍ରଭାଵ ପକାଇଥାଏ।

ଦ୍ୱିତୀୟ ଘଟକ ହେଉଛି steeper negative gradients। ଏହା କହେ ଯେ ନକାରାତ୍ମକ ଘଟଣା ସମୟ କିମ୍ଵା ସ୍ଥାନରେ ନିକଟତର ହେଵା ସହ ତାହାର ନକାରାତ୍ମକତା ଅଧିକ ଶୀଘ୍ର ଏଵଂ ଅଧିକ ତୀଵ୍ର ଭାବେ ବଢ଼ିଥାଏ ଫଳତଃ ସକାରାତ୍ମକ ଘଟଣାର ସକାରାତ୍ମକତା ସେତେ ଶୀଘ୍ର ବଢ଼େ ନାହିଁ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଏକ ବଡ଼ ବିଲ୍ ଦେଵାର ତାରିଖ ନିକଟତର ହେଵା ସହ ଚିନ୍ତା ଅଧିକ ତୀଵ୍ର ହୋଇଯାଏ କିନ୍ତୁ ଏକ ବଡ଼ ପରିମାଣର ଟଙ୍କା ପାଇଵାର ତାରିଖ ନିକଟତର ହେଵା ସହ ଆନନ୍ଦ ସେତେ ତୀଵ୍ର ଭାବେ ବଢ଼େ ନାହିଁ। ନକାରାତ୍ମକ ଘଟଣା ଆମକୁ ଅଧିକ ସତର୍କ କରି ରଖିଥାଏ କାରଣ ଵିପଦ ନିକଟତର ହେଵା ସହ ତାହାର ପ୍ରଭାଵ ଅଧିକ ବଢ଼ିଯାଏ।

ତୃତୀୟ ଘଟକ ହେଉଛି negativity dominance ଯାହା ନେଗେଟିଵିଟି ବାୟସ୍‌ର ସବୁଠାରୁ ସଶକ୍ତ ପ୍ରକାଶ ଅଟେ। ଯେତେବେଳେ ସକାରାତ୍ମକ ଏଵଂ ନକାରାତ୍ମକ ଘଟଣା ମିଶିଥାଏ ତେବେ ସମଗ୍ର ଅନୁଭୂତି ଵା ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ନକାରାତ୍ମକ ଦିଗକୁ ଅଧିକ ଢଳିଥାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଏକ ଭଲ ଖାଦ୍ୟରେ ଏକ ଛୋଟ ଖରାପ ଅଂଶ ସମଗ୍ର ଖାଦ୍ୟକୁ ମନ୍ଦ କରିଦେଇପାରେ। ଏକ ଵ୍ୟକ୍ତିର ଅନେକ ଭଲ ଗୁଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ଖରାପ ଗୁଣ ସମଗ୍ର ପ୍ରଭାଵକୁ ନକାରାତ୍ମକ କରିଦେଇପାରେ। ନକାରାତ୍ମକ ଘଟଣା ସକାରାତ୍ମକ ଘଟଣାକୁ ଲୁଚାଇ ଦେଇଥାଏ ଏଵଂ ସମଗ୍ର ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନକାରାତ୍ମକ କରିଦିଏ। ଏହା ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀଵନରେ ସମ୍ପର୍କ, କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ଏଵଂ ସାମାଜିକ ପାରସ୍ପରିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ।

ଚତୁର୍ଥ ଘଟକ ହେଉଛି negative differentiation। ଏହି ଉପାଦାନ ଅନୁସାରେ ନକାରାତ୍ମକ ଵସ୍ତୁ କିମ୍ଵା ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକ ଵିଵିଧ ହୋଇଥାଏ, ଅଧିକ ଜଟିଳ ଧାରଣା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ ଏଵଂ ଅଧିକ ଵିସ୍ତୃତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥାଏ। ଅର୍ଥାତ୍ ନକାରାତ୍ମକ ଅନୁଭୂତି କିମ୍ଵା ଵିଷୟଗୁଡ଼ିକୁ ଆମେ ଵିଭିନ୍ନ ଭାଵରେ ଵର୍ଗୀକରଣ କରୁଛୁ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଆମ ଭାଷାରେ ନକାରାତ୍ମକ ଭାଵନା ଵର୍ଣ୍ଣନା କରିଵା ପାଇଁ ଅଧିକ ଶବ୍ଦ ଅଛି ଯେମିତି କ୍ରୋଧ, ଭୟ, ଘୃଣା, ଉଦ୍ବେଗ, ଈର୍ଷା, ଦୁଃଖ ଇତ୍ୟାଦି କିନ୍ତୁ ସକାରାତ୍ମକ ଭାଵନା ପାଇଁ କମ୍ ଶବ୍ଦ ଅଛି । ଏଥିଯୋଗୁଁ ନକାରାତ୍ମକ ଘଟଣା ଆମ ମନରେ ଅଧିକ ସ୍ଥାୟୀ ଏଵଂ ଵିସ୍ତୃତ ଭାବେ ରହିଥାଏ।

ଏହି ଚାରିଟି ଘଟକ ଏକତ୍ର ନେଗେଟିଵିଟି ବାୟସ୍‌ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରେ ଏଵଂ ବୁଝାଏ ଯେ କାହିଁକି ନକାରାତ୍ମକ ଘଟଣା ଆମ ମନରେ ଅଧିକ ଗଭୀର, ଅଧିକ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଏଵଂ ଅଧିକ ପ୍ରଭାଵଶାଳୀ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ଘଟକଗୁଡ଼ିକ ଵିଵର୍ତ୍ତନଗତ ଭାବେ ଆମକୁ ଵିପଦରୁ ରକ୍ଷା କରିଵା ପାଇଁ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଆଧୁନିକ ଜୀଵନରେ ଏହା ଅନେକ ସମୟରେ ଆମକୁ ଅଧିକ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ, ନକାରାତ୍ମକ ଏଵଂ ଅସନ୍ତୁଳିତ କରିଥାଏ।

 ନେଗେଟିଵିଟି ବାୟସ୍ ଵା ନକାରାତ୍ମକ ପକ୍ଷପାତ ଆଧୁନିକ ଜୀଵନରେ ବହୁ ପ୍ରକାରର ପ୍ରଭାଵ ପକାଇଥାଏ। ଏହା ଆମର ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସମ୍ପର୍କ, କ୍ୟାରିୟର୍ ଏଵଂ ସାମଗ୍ରିକ ସୁଖକୁ ପ୍ରଭାଵିତ କରିପାରେ। ଯେଉଁମାନେ ଅଧିକ ନକାରାତ୍ମକ ଘଟଣାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥାନ୍ତି ସେମାନେ ଉଦ୍ବେଗ, ଅଵସାଦ ଓ ଚାପର ଶିକାର ହେଵାର ସମ୍ଭାଵନା ଅଧିକ ରଖନ୍ତି। ସମ୍ପର୍କରେ ଏହି ବାୟସ୍ ଅନାଵଶ୍ୟକ ସଂଘର୍ଷ ଏଵଂ ଭୁଲ ବୁଝାମଣା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ଆତ୍ମଵିଶ୍ୱାସ କମାଇ ଦେଇପାରେ ଏଵଂ ଅଗ୍ରଗତିକୁ ଵାଧା ଦେଇପାରେ।

କିନ୍ତୁ ଏହାର ପ୍ରତିକାର ସମ୍ଭଵ। ପ୍ରଥମେ ଏହି ବାୟସ୍ ଵିଷୟରେ ସଚେତନତା ହିଁ ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ। ଯେତେବେଳେ ଆମେ ବୁଝିଵା ଯେ ଆମର ମନ ନକାରାତ୍ମକତାକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥାଏ ତେବେ ଆମେ ସଚେତନ ଭାବେ ସକାରାତ୍ମକ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦେଵାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିପାରିଵା। ସକାରାତ୍ମକ ମନୋଵିଜ୍ଞାନ ଵା positive psychologyର କିଛି ଅଭ୍ୟାସ ଯେମିତି କୃତଜ୍ଞତା ଡାଇରୀ ଲେଖିଵା, ପ୍ରତିଦିନର ତିନୋଟି ଭଲ ଜିନିଷ ଚିନ୍ତା କରିଵା, ସକାରାତ୍ମକ ପୁନର୍ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଵା positive reframing ଇତ୍ୟାଦି ଅଭ୍ୟାସ କରିଵା ଦ୍ଵାରା ଲାଭ ହୋଇପାରେ। ମାଇଣ୍ଡଫୁଲନେସ୍ (mindfulness) ଏଵଂ ମେଡିଟେସନ୍ ମଧ୍ୟ ଆମକୁ ଵର୍ତ୍ତମାନ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ରହିଵାକୁ ଏଵଂ ନକାରାତ୍ମକ ଚିନ୍ତାର ପୁନରାଵୃତ୍ତି (rumination) କମାଇଵାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

ସମ୍ପର୍କରେ ଆମେ ସଚେତନ ଭାବେ ସକାରାତ୍ମକ ଅନୁଭୂତିଗୁଡ଼ିକୁ ଅଧିକ ପ୍ରକାଶ କରିପାରିଵା ଏଵଂ ନକାରାତ୍ମକ ଘଟଣାକୁ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ରଖିପାରିଵା। ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏଵଂ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମର ଵ୍ୟଵହାରକୁ ସୀମିତ କରିଵା ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇପାରେ କାରଣ ଏଗୁଡ଼ିକ ନକାରାତ୍ମକ ସୂଚନାର ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ। ସକାରାତ୍ମକ ସମ୍ପର୍କ ଏଵଂ ସାମାଜିକ ସହାୟତା ଵିକଶିତ କରିଵା ମଧ୍ୟ ନେଗେଟିଵିଟି ବାୟସ୍‌ର ପ୍ରଭାଵ କମାଇଦେଇପାରେ।

ନେଗେଟିଵିଟି ବାୟସ୍ ମାନଵ ମନର ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଏଵଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଵୃତ୍ତି ଯାହା ଆମର ଵିଵର୍ତ୍ତନଗତ ଇତିହାସରେ ଗଭୀର ଭାବେ ଜଡ଼ିତ । ଏହା ପୂର୍ଵକାଳରେ ଆମ ପୂର୍ଵପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଜୀଵନରକ୍ଷକ ଯନ୍ତ୍ର ଥିଲା କିନ୍ତୁ ଆଧୁନିକ ଜୀଵନରେ ଏହା ଅନେକ ସମୟରେ ଆମର ସୁଖ ଏଵଂ କଲ୍ୟାଣକୁ ବାଧା ଦେଇଥାଏ। ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀଵନରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର, ସମ୍ପର୍କ, ମିଡିଆ, ସ୍ମୃତି ଏଵଂ ଵିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆମେ ଏହାର ପ୍ରକାଶ ଦେଖିପାରୁଛୁ। ଏହାର ଵୈଜ୍ଞାନିକ ଆଵିଷ୍କାର ପ୍ରାଚୀନ ଦାର୍ଶନିକ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଆଧୁନିକ ନ୍ୟୁରୋସାଇନ୍ସ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଵିସ୍ତୃତ ହୋଇଛି।

Paul Rozin ଓ Roy Baumeisterଙ୍କ ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ଗଵେଷଣା ଏହି ପ୍ରଵୃତ୍ତିକୁ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ତଥା ଵୈଜ୍ଞାନିକ frameworkରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛି। ଚାରିଟି ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନ - negative potency, steeper negative gradients, negativity dominance ଏଵଂ negative differentiation - ଏକତ୍ର ଏହି ଵାୟସ୍‌ର ଜଟିଳ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀକୁ ବୁଝାଏ। ଶିଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଉପସ୍ଥିତି, ଵିଵର୍ତ୍ତନଗତ ନିର୍ଵାଚନ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ନ୍ୟୁରୋବାୟୋଲୋଜିକାଲ୍ ପ୍ରମାଣ ଆଦି ସମସ୍ତ ଏହାକୁ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଆଉ ସାର୍ଵଜନୀନ ମାନଵୀୟ ଲକ୍ଷଣ ବୋଲି ପ୍ରମାଣ କରେ।

କିନ୍ତୁ ତଥାପି ଆଶା ଅଛି। ଏହି ବାୟସ୍ ଵିଷୟରେ ସଚେତନତା ହିଁ ପ୍ରଥମ ଏଵଂ ମୁଖ୍ୟ ପଦକ୍ଷେପ। ଯେତେବେଳେ ଆମେ ବୁଝିଵା ଯେ ଆମର ମନ ସ୍ୱାଭାଵିକ ଭାବେ ନକାରାତ୍ମକତା ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୁଏ ତେବେ ଆମେ ସଚେତନ ଭାବେ ସକାରାତ୍ମକ ଅନୁଭୂତିଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ଧ୍ୟାନ ଦେଵାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିପାରିଵା। କୃତଜ୍ଞତା ଅଭ୍ୟାସ, ଦୃଢ଼ ମନୋଯୁଗ, ସକାରାତ୍ମକ ପୁନର୍ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଏଵଂ ସକାରାତ୍ମକ ସାମାଜିକ ସଂଯୋଗ ସମସ୍ତ ଆମକୁ ଏହି ଵାୟସ୍‌ର ପ୍ରଭାଵ କମାଇଵାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ।

ସର୍ଵୋପରି ନେଗେଟିଵିଟି ଵାୟସ୍ ଆମର ଏକ ଦୋଷ ନୁହେଁ ଵରଂ ଏକ ଵିଵର୍ତ୍ତନଗତ ଉପହାର ଯାହା ଆମ ପୂର୍ଵପୁରୁଷଙ୍କୁ ବଞ୍ଚିଵାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା। ଆଧୁନିକ ଜୀଵନରେ ଏହାକୁ ବୁଝି ଓ ସନ୍ତୁଳିତ କରି ଆମେ ଅଧିକ ସୁଖୀ, ଅଧିକ ସନ୍ତୁଳିତ ଏଵଂ ଅଧିକ ସମୃଦ୍ଧ ଜୀଵନ ଯାପନ କରିପାରିଵା। ଏହା କେଵଳ ନକାରାତ୍ମକତାକୁ ଅଣଦେଖା କରିଵା ନୁହେଁ ଵରଂ ସକାରାତ୍ମକ ଏଵଂ ନକାରାତ୍ମକ ଉଭୟକୁ ସମାନ ଏଵଂ ସନ୍ତୁଳିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଵାର ଏକ ଚେଷ୍ଟା। ଏହି ବୁଝାମଣା ଓ ଅଭ୍ୟାସ ଆମକୁ ଅଧିକ ଵାସ୍ତଵଵାଦୀ, ଅଧିକ ସ୍ଥିର ଏଵଂ ଅଧିକ ସଚେତନ ଭାବେ ଜୀଵନ ଯାପନ କରିଵାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ।