ଆପଣଙ୍କ ଶରୀରରେ ଥିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରମାଣୁ କେବଳ ଏକ ଜୈବିକ ପଦାର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି, ବରଂ ଏହା ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ବିଲିୟନ ବିଲିୟନ ବର୍ଷର ମହାଜାଗତିକ ଇତିହାସର ଏକ ଜୀବନ୍ତ ଗାଥା। ଆମ ଶରୀର ତାରକାମାନଙ୍କର ଧୂଳିକଣାରୁ ତିଆରି—ଏହା କୌଣସି କାବ୍ୟିକ କଳ୍ପନା ବା ରୂପକ ନୁହେଁ, ବରଂ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ପରମାଣୁ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନର ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାମାଣିକ ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକ ସତ୍ୟ।
ଜଣେ ସାଧାରଣ ୭୦ କିଲୋଗ୍ରାମ ଓଜନର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଶରୀରରେ ପ୍ରାୟ ୭ ଗୁଣନ ୧୦^୨୭ (୭ ପଛରେ ୨୭ଟି ଶୂନ) ପରମାଣୁ ରହିଥାଏ। ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବା ଦରକାର ଯେ ଆମ ଶରୀରର ମୋଟ ପରମାଣୁ ସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୬୨ ଶତାଂଶ ହେଉଛି ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍। କିନ୍ତୁ ଯଦି ଆମେ ଶରୀରର ମୋଟ ଦ୍ରବ୍ୟମାନ ବା ଓଜନକୁ ଦେଖିବା, ତେବେ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ର ଯୋଗଦାନ କେବଳ ୧୦ ଶତାଂଶ ପାଖାପାଖି ହୋଇଥାଏ। ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସବୁଠାରୁ ହାଲୁକା ମୌଳିକ ତତ୍ତ୍ୱ, ଯାହାର ନାଭିରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ପ୍ରୋଟୋନ୍ ଥାଏ। ଅପରପକ୍ଷରେ, ଆମ ଶରୀରର ଓଜନର ପ୍ରାୟ ୬୫ ଶତାଂଶ ଅକ୍ସିଜେନ୍, ୧୮.୫ ଶତାଂଶ କାର୍ବନ୍, ୩.୨ ଶତାଂଶ ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍, ୧.୫ ଶତାଂଶ କ୍ୟାଲସିୟମ୍ ଏବଂ ୧ ଶତାଂଶ ଫସଫରସ୍ରୁ ଆସିଥାଏ। ଅକ୍ସିଜେନ୍ର ଗୋଟିଏ ପରମାଣୁ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ର ଗୋଟିଏ ପରମାଣୁ ଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୧୬ ଗୁଣ ଭାରୀ। ସେଥିପାଇଁ ପରମାଣୁ ସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ବହୁତ ଅଧିକ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଓଜନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅକ୍ସିଜେନ୍ ଏବଂ କାର୍ବନ୍ ଆମ ଶରୀରର ଅଧିକାଂଶ ଅଂଶ ଗଠନ କରନ୍ତି।
ଆପଣଙ୍କ ଶରୀରରେ ଥିବା ରକ୍ତ, ମାଂସପେଶୀ ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ଜଳରେ ଯେଉଁ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ପରମାଣୁଗୁଡ଼ିକ ରହିଛନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକ କୌଣସି ତାରା ଭିତରେ ତିଆରି ହୋଇନାହାନ୍ତି। ଏହି ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ପରମାଣୁଗୁଡ଼ିକର ଜନ୍ମ ଆଜିକୁ ପ୍ରାୟ ୧୩.୮ ବିଲିୟନ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଘଟିଥିବା ବିଗ୍ ବ୍ୟାଙ୍ଗ୍ ବା ମହାବିସ୍ଫୋରଣର ମାତ୍ର କିଛି ମିନିଟ୍ ଭିତରେ ହୋଇଥିଲା। ବିଗ୍ ବ୍ୟାଙ୍ଗ୍ର ପ୍ରଥମ କିଛି ସେକେଣ୍ଡରେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ତାପମାତ୍ରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଧିକ ଥିଲା ଏବଂ କ୍ୱାର୍କଗୁଡ଼ିକ ମିଶି ପ୍ରୋଟୋନ୍ ଓ ନ୍ୟୁଟ୍ରୋନ୍ ଗଠନ କରିଥିଲେ। ଗୋଟିଏ ପ୍ରୋଟୋନ୍ ହିଁ ହେଉଛି ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍-୧ ର ନାଭି। ମହାବିସ୍ଫୋରଣର ପ୍ରଥମ ୨୦ ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଥିବା ପ୍ରାଥମିକ ନାଭିକୀୟ ସଂଶ୍ଲେଷଣ (Big Bang Nucleosynthesis) ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପ୍ରାୟ ୭୫ ଶତାଂଶ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍, ୨୫ ଶତାଂଶ ହିଲିୟମ୍ ଏବଂ ବହୁତ କମ୍ ମାତ୍ରାରେ ଲିଥିଅମ୍ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା। ଏହାପରେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ପ୍ରସାରିତ ଓ ଥଣ୍ଡା ହୋଇଯିବାରୁ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସେତିକିରେ ଅଟକି ଯାଇଥିଲା। ତେଣୁ, ଆଜି ଆପଣ ଯେଉଁ ଜଳ ପାନ କରୁଛନ୍ତି, ସେଥିରେ ଥିବା ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ପ୍ରୋଟୋନ୍ଗୁଡ଼ିକ ୧୩.୮ ବିଲିୟନ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସୃଷ୍ଟି କାଳରୁ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ ରହିଆସିଛି।
ତାହାହେଲେ ଆପଣଙ୍କ ଶରୀରର ବାକି ୯୦ ଶତାଂଶ ଓଜନ ଗଠନ କରୁଥିବା ଅକ୍ସିଜେନ୍, କାର୍ବନ୍, ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍, କ୍ୟାଲସିୟମ୍, ଫସଫରସ୍ ଏବଂ ଆଇରନ୍ ବା ଲୁହା କେଉଁଠୁ ଆସିଲା? ଏହି ସମସ୍ତ ଭାରୀ ତତ୍ତ୍ୱ ବିଗ୍ ବ୍ୟାଙ୍ଗ୍ ସମୟରେ ତିଆରି ହୋଇନଥିଲେ। ଏଗୁଡ଼ିକ ତିଆରି ହୋଇଥିଲେ ମହାକାଶରେ ଜଳୁଥିବା ମହାକାୟ ତାରକାମାନଙ୍କ ଅନ୍ତରସ୍ଥଳ ବା 'କୋର୍' ଭିତରେ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଷ୍ଟେଲାର୍ ନ୍ୟୁକ୍ଲିଓସିନ୍ଥେସିସ୍ ବା ତାରକୀୟ ନାଭିକୀୟ ସଂଶ୍ଲେଷଣ କୁହାଯାଏ। ତାରକାମାନେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନରେ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍କୁ ସଂଲୟନ (Fusion) କରି ହିଲିୟମ୍ରେ ପରିଣତ କରନ୍ତି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଚୁର ଶକ୍ତି ନିର୍ଗତ ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ ତାରାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଜାଳେଣି ସରିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଗୁରୁତ୍ୱାକର୍ଷଣ ବଳ ଯୋଗୁଁ କେନ୍ଦ୍ରଟି ସଙ୍କୁଚିତ ହୁଏ ଏବଂ ଉତ୍ତାପ ପ୍ରାୟ ୧୦ କୋଟି ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ୍ରେ ପହଞ୍ଚିଯାଏ। ଏହି ଅତ୍ୟଧିକ ଉତ୍ତାପରେ ହିଲିୟମ୍ ନାଭିଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପର ସହ ମିଶି କାର୍ବନ୍-୧୨ ଏବଂ ପରେ ଅକ୍ସିଜେନ୍-୧୬ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ଏହାକୁ 'ଟ୍ରିପଲ୍-ଆଲଫା' ପ୍ରକ୍ରିୟା କୁହାଯାଏ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ସାଧାରଣ ତାରକାମାନେ କେବଳ କାର୍ବନ୍ ଏବଂ ଅକ୍ସିଜେନ୍ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତି ହାସଲ କରିପାରନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ ଆମ ହାଡ଼ରେ ଥିବା କ୍ୟାଲସିୟମ୍, ଆମ ଜିନ୍ରେ ଥିବା ଫସଫରସ୍ କିମ୍ବା ରକ୍ତରେ ଥିବା ଆଇରନ୍ ଗଠନ ହେବା ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ବହୁତ ବଡ଼ ତାରକାମାନଙ୍କର ଆବଶ୍ୟକତା ଥାଏ। ଯେଉଁ ତାରକାମାନଙ୍କର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଭର ବା ଦ୍ରବ୍ୟମାନ ଆମ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଦ୍ରବ୍ୟମାନଠାରୁ ଅତି କମରେ ୮ ଗୁଣ ବା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ, ସେହି ତାରକାମାନେ ହିଁ ସେମାନଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱାକର୍ଷଣ ଚାପ ଯୋଗୁଁ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଅଧିକ ଉତ୍ତାପିତ କରିପାରନ୍ତି। ଏହି ମହାକାୟ ତାରକାମାନଙ୍କ ଭିତରେ ପିଆଜର ସ୍ତର ପରି ଗୋଟିଏ ପରେ ଗୋଟିଏ ନାଭିକୀୟ ଫ୍ୟୁଜନ୍ ସ୍ତର ତିଆରି ହୁଏ। କାର୍ବନ୍ ଜଳି ନିଅନ୍ ଏବଂ ମ୍ୟାଗ୍ନେସିୟମ୍ ତିଆରି କରେ, ନିଅନ୍ ଜଳି ଅକ୍ସିଜେନ୍ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ଅକ୍ସିଜେନ୍ ଜଳି ସିଲିକନ୍ ଏବଂ ସଲଫର୍ ତିଆରି କରେ, ଏବଂ ଶେଷରେ ସିଲିକନ୍ ସଂଲୟନ ହୋଇ ଆଇରନ୍ ବା ଲୁହା ଏବଂ ନିକେଲ୍ ନିର୍ମାଣ କରେ।
ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଜ୍ଞାନିକ ତଥ୍ୟ ସଂଶୋଧନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଆମ ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ୧.୪ ଗୁଣା ଦ୍ରବ୍ୟମାନର ସୀମା, ଯାହାକୁ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସୀମା କୁହାଯାଏ, ତାହା ହେଉଛି ଗୋଟିଏ ମୃତ ତାରା ବା ହ୍ୱାଇଟ୍ ଡ୍ୱାର୍ଫ୍ ନିଜ ଗୁରୁତ୍ୱାକର୍ଷଣ ବିରୋଧରେ ସ୍ଥିର ରହିବାର ସର୍ବାଧିକ ଓଜନ ସୀମା। କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ ଜୀବନ୍ତ ତାରା ନିଜ କୋର୍ରେ ଲୁହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଫ୍ୟୁଜନ୍ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଚଲାଇବା ପାଇଁ ତାହାର ଓଜନ ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ଅତି କମରେ ୮ ରୁ ୧୫ ଗୁଣ ଅଧିକ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଲୁହା ବା ଆଇରନ୍-୫୬ ହେଉଛି ନାଭିକୀୟ ବନ୍ଧନ ଶକ୍ତିର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସୀମା। ଲୁହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହେଉଥିବା ଫ୍ୟୁଜନ୍ ପ୍ରକ୍ରିୟାରୁ ଶକ୍ତି ନିର୍ଗତ ହୁଏ, ଯାହା ତାରାଟିକୁ ନିଜ ଗୁରୁତ୍ୱାକର୍ଷଣ ବିରୋଧରେ ସ୍ଥିର ରଖେ। କିନ୍ତୁ ଲୁହାଠାରୁ ଭାରୀ ତତ୍ତ୍ୱ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ଶକ୍ତିର ପ୍ରୟୋଜନ ହୋଇଥାଏ, ଶକ୍ତି ମିଳିନଥାଏ। ତେଣୁ ଯେତେବେଳେ ତାରାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୁହା ଜମା ହୋଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ ତାରାର ନାଭିକୀୟ ଇନ୍ଧନ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ ବାହାରକୁ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ।
ଶକ୍ତି ବାହାରକୁ ନବାହାରିବା ଯୋଗୁଁ ତାରାର ନିଜର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଗୁରୁତ୍ୱାକର୍ଷଣ ବଳ ତାକୁ ମାତ୍ର କିଛି ମିଲିସେକେଣ୍ଡ ଭିତରେ ନିଜ ଭିତରକୁ ସଙ୍କୁଚିତ କରିଦିଏ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ସଙ୍କୋଚନ ଯୋଗୁଁ କେନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରୋଟୋନ୍ ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନ୍ ଚାପି ହୋଇ ନ୍ୟୁଟ୍ରୋନ୍ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ଏବଂ ତାରାର ବାହାର ସ୍ତରଗୁଡ଼ିକ କେନ୍ଦ୍ର ସହ ଧକ୍କା ହୋଇ ଏକ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବିସ୍ଫୋରଣ ଘଟାନ୍ତି। ଏହି ମହାଜାଗତିକ ବିସ୍ଫୋରଣକୁ ସୁପରନୋଭା କୁହାଯାଏ।
ସୁପରନୋଭା ବିସ୍ଫୋରଣ ସମୟରେ ମୁକ୍ତ ହେଉଥିବା ଅତ୍ୟଧିକ ନ୍ୟୁଟ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଶକ୍ତି ଯୋଗୁଁ ଲୁହାଠାରୁ ଭାରୀ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକ, ଯେପରିକି ଆଓଡିନ୍, ଜିଙ୍କ୍, କପର୍, ସେଲେନିୟମ୍ ଏବଂ ସୁନା-ରୂପା ଭଳି ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକ ସୃଷ୍ଟି ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ନ୍ୟୁଟ୍ରୋନ୍ ଗ୍ରହଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା (r-process ଏବଂ s-process) କୁହାଯାଏ। ଦୁଇଟି ନ୍ୟୁଟ୍ରୋନ୍ ତାରାର ମିଶ୍ରଣ ବା 'କିଲୋନୋଭା' ବିସ୍ଫୋରଣ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଅଧିକାଂଶ ଅତି-ଭାରୀ ତତ୍ତ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ।
ସୁପରନୋଭା ବିସ୍ଫୋରଣ ହେବା ଫଳରେ ତାରାର ଗର୍ଭରେ ବିଲିୟନ ବିଲିୟନ ବର୍ଷ ଧରି ରାନ୍ଧି ହୋଇଥିବା ଅକ୍ସିଜେନ୍, କାର୍ବନ୍, ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍, କ୍ୟାଲସିୟମ୍, ସିଲିକନ୍ ଏବଂ ଆଇରନ୍ ଭଳି ଜୀବନର ମୌଳିକ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବେଗରେ ମହାକାଶର ଦୂର ଦୂରାନ୍ତକୁ ବିଚ୍ଛୁରିତ ହୋଇଯାଆନ୍ତି। ଏହି ଗ୍ୟାସ୍ ଏବଂ ମହାଜାଗତିକ ଧୂଳିକଣାର ମେଘଗୁଡ଼ିକୁ ନେବୁଲା କୁହାଯାଏ।
ସମୟ ଗଡ଼ିବା ସହିତ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ସୁପରନୋଭାରୁ ଆସୁଥିବା ଆଘାତ ତରଙ୍ଗ (Shockwave) ଏହି ନେବୁଲାଗୁଡ଼ିକୁ ଆଘାତ କରେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ନେବୁଲାର କିଛି ସ୍ଥାନରେ ଗୁରୁତ୍ୱାକର୍ଷଣ ଅଧିକ ହୋଇଯାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ମହାଜାଗତିକ ଧୂଳି ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଏକ କେନ୍ଦ୍ର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି। କେନ୍ଦ୍ରରେ ଆମ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ନୂତନ ତାରାର ଜନ୍ମ ହୁଏ, ଏବଂ ଚାରିପାଖରେ ବୁଲୁଥିବା ଧୂଳିକଣାଗୁଡ଼ିକ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଗ୍ରହ, ଉପଗ୍ରହ ଏବଂ ଗ୍ରହାଣୁ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ଆଜିକୁ ପ୍ରାୟ ୪.୫୭ ବିଲିୟନ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଏହିଭଳି ଏକ ସୁପରନୋଭା ବିସ୍ଫୋରଣର ଅବଶିଷ୍ଟାଂଶରୁ ଆମର ସୌରମଣ୍ଡଳ ଏବଂ ପୃଥିବୀର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ପୃଥିବୀ ଗଠନ ହେବା ପରେ ଏଥିରେ ଥିବା ଜୈବିକ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକରୁ କ୍ରମବିକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଜୀବନର ଉନ୍ମେଷ ଘଟିଥିଲା।
ଆପଣଙ୍କ ରକ୍ତରେ ହିମୋଗ୍ଲୋବିନ୍ ଭିତରେ ବହିଯାଉଥିବା ଆଇରନ୍ ବା ଲୁହା, ଯାହା ଅମ୍ଳଜାନ ବହନ କରି ଆପଣଙ୍କୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖିଛି, ତାହା କୌଣସି ପ୍ରାଚୀନ ମହାକାୟ ତାରାର କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥ ନିଆଁ ଭାଟିରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା। ଆପଣଙ୍କ ହାଡ଼ ଏବଂ ଦାନ୍ତକୁ ଶକ୍ତ କରୁଥିବା କ୍ୟାଲସିୟମ୍, ମୃତ୍ୟୁମୁଖୀ ତାରାର ଶେଷ ସପ୍ତାହଗୁଡ଼ିକରେ ଫ୍ୟୁଜନ୍ ପ୍ରକ୍ରିୟାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। ଆପଣଙ୍କ ଡିଏନ୍ଏ ଏବଂ ଜିନ୍ର ଗଠନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ କାର୍ବନ୍ ଏବଂ ନାଇଟ୍ରୋଜେନ୍, ତାରକାମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା। ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଶରୀରର ଜଳରେ ଥିବା ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ସୃଷ୍ଟିର ପ୍ରଥମ କ୍ଷଣରୁ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଆସିଛି।
ଆମେ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଠାରୁ ଅଲଗା କିଛି ନୁହଁନ୍ତି; ଆମେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ହିଁ ଏକ ଜୀବନ୍ତ ଅଂଶ। ସେହି ପ୍ରାଚୀନ ତାରକାମାନଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଏବଂ ବିସ୍ଫୋରଣ ନହୋଇଥିଲେ, ଆଜି ଆମର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ସମ୍ଭବ ହୋଇନଥାନ୍ତା। ତାରାମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଗଠନ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ଜୀବନ ଆହୁତି ଦେଇଛନ୍ତି। ଶରୀରର ପରମାଣୁ ସ୍ତରରେ ଦେଖିଲେ, ଆପଣ କେବଳ ଧୂଳିମାଟିର ମଣିଷ ନୁହଁନ୍ତି, ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ସାକ୍ଷାତ୍ ତାରକାମାନଙ୍କର ସନ୍ତାନ, ମହାଜାଗତିକ ଧୂଳିକଣାର ଏକ ଚେତନଶୀଳ ସ୍ୱରୂପ।
