କଳାମାଣିକରେ

••••••••••••••••••••••••••

ଧୀରେ ଘେନ କାନନରେ କୃଷ୍ଣ ଵିଳମ୍ବିତ, 

ଵାତ୍ସଲ୍ୟ ମମତା ଘେନି ଭାଳୁଛନ୍ତି ମାତ। 

କଳାମାଣିକ ରେ ||୧||

ନିଧନ ସଙ୍ଖାଳି ମୋର ଦରିଦ୍ର ପସରା, ଅନ୍ଧ ଲଉଡ଼ି ବାବୁରେ ହୃଦ ରତ୍ନହାରା । 

କଳାମାଣିକ ରେ ॥୨|| 

ମୋ ଜୀଵ ଜୀଵନ ତୁହି ନୟନ ପ୍ରତିମା, ତୋତେ କି ପାସୋରି ହେଵ, ମୋର ସୁଖ ସୀମା !

 କଳାମାଣିକ ରେ ।୩।

 ଡରୁଥାଉ ଅନ୍ଧାରକୁ ରଖିଯାଉ ଗୋରୁ, ଜନକ ଜନନୀ ସୁଖ କାହିଁପାଇଁ ସାରୁ !

 କଳାମାଣିକ ରେ ॥୪॥

ଵୃଦ୍ଧକାଳେ ତୁ ମୋହର ଏକଇ ନନ୍ଦନ, 

ହୃଦତାପ ଵିନାଶନେ ତୁ ହରିଚନ୍ଦନ।

 କଳାମାଣିକ ରେ ॥୫॥

 ଗୋଟିକା, ଅଧାମ, ସର ନ ରୁଚଇ ତୋତେ, 

 ନାଚି ଲାଞ୍ଚ ମାଗୁଥାଉ ଲବଣି କେମନ୍ତେ !

 କଳାମାଣିକ ରେ ।୬। 

ତୋଳି ମୁଁ ଧଇଲେ ଗୋଳି ହୋଇଯାଉ ତୁହି, ତୋ ଦୁର୍ଵଳ ଦେଖି କାହିଁ ପଶିବଇଁ ମୁହିଁ !

 କଳାମାଣିକ ରେ ॥ ୭ ॥ 

ଡାକିନୀ ଲୋଭାନ୍ତି ବୋଲି ଡରୁଥାଇ ମନେ,

 ବାର ବାର ବାରୁଥାଇ ଯିଵା ପାଇଁ ଵନେ ! 

କଳାମାଣିକ ରେ ||୮|| 

ନିଶାଚର ମାତିଵାର ଶୁଭୁଛି ଶ୍ରୁତିକି, ମୁଁ ଡଙ୍କୁଣୀ ଛାଡ଼ିଦେଲି ଵନକୁ କାହିଁକି ! 

କଳାମାଣିକ ରେ ॥୯॥ 

ଝାଳ ବହୁଥିଵ ଅଙ୍ଗୁ ଲାଗି, 

ଝାଞ୍ଜି ଖରା, ଶ୍ରମ ପାଇ ତରୁତଳେ ବସିଥିବୁ ପରା ! 

କଳାମାଣିକ ରେ ।।୧୦|| 

ନେଲୁ ନାହିଁ କାହିଁ ପାଇଁ ତୋ’ କଠାଉ ଛତା, 

ଵନେ କଣ୍ଟା ଲାଗି ହୋଏ ମୃଦୁ ପାଦ ଚିନ୍ତା ।

 କଳାମାଣିକ ରେ ॥୧୧॥ 

କାନ ଡେରିଥାଇ ଏକା ତୋ’ ବେଣୁ ଗୀତକୁ, 

ଆଜ କିମ୍ପା ଶୁଭୁ ନାହିଁ ଭାବୁଛି ମନକୁ ! 

କଳାମାଣିକ ରେ ॥୧୨॥

•••••••••••••••••••••••••••

‘କଳାମାଣିକରେ’ କଵିତାଟି ଵିଦଗ୍ଧ ଚିନ୍ତାମଣି କାଵ୍ୟର ସତଷଠି ଛାନ୍ଦରୁ ଅଣାଯାଇଛି । ଏଥିରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ସନ୍ଧ୍ୟାସମୟରେ ଗାଈଗୋଠ ଧରି ଫେରିଵାରେ ଵିଳମ୍ବ ହେଵାରୁ ମାତା ଯଶୋଦାଙ୍କ ମନରେ ଵ୍ୟସ୍ତତା ଦେଖା ଦେଇଛି । ଏହି କଵିତାରେ ଵାତ୍ସଲ୍ୟମୟୀ ମାତୃହୃଦୟର ଆଵେଗକୁ ସୁନ୍ଦରଭାବେ ଵର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । 

       • "କଵି ପରିଚୟ" •

ଅଭିମନ୍ୟୁ ସାମନ୍ତସିଂହାର : ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ରୀତିଯୁଗୀୟ କଵିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଭିମନ୍ୟୁ ସାମନ୍ତସିଂହାର ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ରଷ୍ଟା । ଯାଜପୁର ଜିଲ୍ଲା ବାଲିଆର ସାମନ୍ତ ପରିଵାରରେ ସେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିଲାଦିନରୁ ଅଭିମନ୍ୟୁ ସରଳ ଗାଉଁଲୀ ଭାଷାରେ ସୁନ୍ଦର କଵିତା ରଚନା କରୁଥିଲେ । ପରେ ସେ ରାଧାକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଲୀଳାକୁ ଆଧାର କରି କାଵ୍ୟ କଵିତାମାନ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଵିଦଗ୍ଧ ଚିନ୍ତାମଣି, ପ୍ରେମକଳା, ରସଵତୀ, ସୁଲକ୍ଷଣା, ବାଘଗୀତ, ଚଢ଼େଇଗୀତ, ବୋଲେ ହୁଁ ଟି ଇତ୍ୟାଦି ତାଙ୍କର କେତୋଟି ଲୋକପ୍ରିୟ ସୃଷ୍ଟି ।

(ସଂଗ୍ରହ : ବହୁ ଵର୍ଷ ଧରି ଏହି କଵିତାଟି ସପ୍ତମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢ଼ାଯାଉଅଛି । )