ଝଡ଼ର ଢାଲ — Tordenskjold

୨୬ ଜୁଲାଇ ୧୭୧୫ ଦିନ ଉତ୍ତର ସାଗରର Lindesnes ତଟ ନିକଟସ୍ଥ ଜଳରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା। ଯେପରି ସମୁଦ୍ରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲହଡ଼ି କୌଣସି ରହସ୍ୟକୁ ନିଜ ଗଭୀରତାରେ ଲୁଚାଇ ରଖିଥିଲା। ଯେପରି ଆକାଶର ମେଘମାଳା କୌଣସି ଅକଥିତ କାହାଣୀର ସାକ୍ଷୀ ହେଵାକୁ ଆସିଥିଲେ। ଯେପରି ପଵନ ନିଜେ ରହି ଦେଖିଵାକୁ ଚାହୁଁଥିଲା ଯେ ଆଜି କ’ଣ ଘଟିଵ।

୨୬ ଜୁଲାଇ, ସନ୍ ୧୭୧୫ ଦିନ Norwayର ସବୁଠାରୁ ଦକ୍ଷିଣ ମୁଣ୍ଡରେ ଅଵସ୍ଥିତ Lindesnes ତଟ। ଏଠାରେ ଦୁଇଟି ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତର ସାଗର ଓ Skagerrak ସାଗର ମିଶନ୍ତି, ଆଉ ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ମିଶନ୍ତି, ଲହଡ଼ିଗୁଡ଼ିକ ଉଚ୍ଚ ହୋଇଯାଏ, ପଵନ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ହୋଇଯାଏ, ଆଉ ପାଣିର ସ୍ରୋତଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପର ସହ ମିଶି ନାଵିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜାଲ ବିଛାଇଦିଏ। ଏହି ଵିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏହି ଅନିଶ୍ଚିତ ଜଳରେ ସେହି ସକାଳେ ଏକ ଜାହାଜ ଧୀରେ ଧୀରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିଲା। ତାହାର ନାଁ ଥିଲା — Løvendals Galej। ଡେନମାର୍କ-Norway ନୌସେନାର ଏକ ଛୋଟ 'ଗାଲେ' ଜାହାଜ।ଆକାରରେ ଛୋଟ, ତୋପରେ କମ୍, ଚାଳକଦଳ ମଧ୍ୟ ସୀମିତ। କିନ୍ତୁ ତାହାର ଡେକ୍ ଉପରେ ଯେଉଁ ଵ୍ୟକ୍ତି ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ — ସେ କୌଣସି ଅର୍ଥରେ ଛୋଟ ନ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଵୟସ ତେଇଶ ଚବିଶ ଵର୍ଷରୁ ଅଧିକ ନ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସାହୀ,ନିଡର ଓ ଚତୁର ଥିଲେ ଏଵଂ ତାଙ୍କର ନାଁ ଥିଲା — Peter Wessel।

ଆଉ ସେହିଦିନ ସେ ଯାହା କଲେ, ତାହା ଇତିହାସର ପୁସ୍ତକରେ ଚିରକାଳ ପାଇଁ ଲିଖିତ ହୋଇଗଲା। ଏମନ୍ତ ନୁହେଁ ଯେ ସେ ୟା ପୂର୍ଵରୁ କୌଣସି ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ଜିତିଥିଲେ। ଏପରି ନୁହେଁ ଯେ ସେ କୌଣସି ବଡ଼ ଶତ୍ରୁକୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲେ। ଵରଂ ସେ ଏପରି କିଛି କଲେ ଯାହା ବୋଧହୁଏ ଆଉ କେହି ଭାବିଵାକୁ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରି ନ ଥିଲେ। Peter Wesselଙ୍କ ଜନ୍ମ ଏକ ଵ୍ୟଵସାୟୀ ପରିଵାରରେ ୧୬୯୧ ମସିହାରେ Trondheimରେ ହୋଇଥିଲା। ପିତା ଚାହୁଁଥିଲେ ପୁଅ ଵ୍ୟଵସାୟ ଶିଖୁ, ହିସାବ-ନିକାଶ କରୁ, ଦୋକାନ ଚଳାଉ। କିନ୍ତୁ Peterଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସର୍ଵଦା ଦୂର କ୍ଷିତିଜ ଉପରେ ଥିଲା — ଯେଉଁଠାରେ ଆକାଶ ଓ ସମୁଦ୍ର ପରସ୍ପର ସହ ମିଶନ୍ତି। ବାଲ୍ୟାଵସ୍ଥାରୁ ସେ ବନ୍ଦରରେ ଘଣ୍ଟାଏ ବିତାଉଥିଲେ। ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖୁଥିଲେ। ନାଵିକମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣୁଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର କାହାଣୀ ଶୁଣି ସେ ଅଜଣା ବନ୍ଦର ଓ ଦୂର ଦେଶ ଦେଖିଵାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ହେଉଥିଲେ । ଏହି ଆଗ୍ରହ ଏତେ ବଢ଼ିଲା ଯେ ଯେତେବେଳେ ସେ ମାତ୍ର ବାର ଵର୍ଷର ଥିଲେ, ଘର ଛାଡ଼ି ପଳାଇଗଲେ।

ଏକ ଵ୍ୟଵସାୟୀ ଜାହାଜରେ ସେ ଛୋଟମୋଟ କାମ କରିଵାକୁ ଲାଗିଲେ। ଵର୍ଷ ପରେ ଵର୍ଷ ବିତିଗଲା। ସେ ସମୁଦ୍ରର ଭାଷା ଶିଖିଲେ — ଲହଡ଼ିକୁ ପଢ଼ିଵା, ପଵନକୁ ବୁଝିଵା, ତାରାରୁ ରାସ୍ତା ଖୋଜିଵା ଇତ୍ୟାଦି ଜାଣିଲେ । ଆଉ ତା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧର କଳା ମଧ୍ୟ ଶିଖିଲେ — ତୋପ ଚଳାଇଵା, ଶତ୍ରୁକୁ ଚିହ୍ନିଵା, ସଙ୍କଟରେ ଶାନ୍ତ ରହିଵା ଇତ୍ୟାଦି । ତାଙ୍କର ଵୀରତ୍ୱର ଚର୍ଚ୍ଚା ଶୀଘ୍ର ନୌସେନା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଲା। Denmark-Norwayର ରାଜା ତାଙ୍କୁ ନିଜ ନୌସେନାରେ ସ୍ଥାନ ଦେଲେ। ଆଉ ଧୀରେ ଧୀରେ, ନିଜର ଯୋଗ୍ୟତା ବଳରେ, ସେ ଏକ ଜାହାଜର ଅଧିନାୟକ ହୋଇଗଲେ।

ସେହି ସମୟରେ ଇଉରୋପରେ ଡେନମାର୍କ-Norway ଓ Sweden ମଧ୍ୟରେ ମହାନ ଉତ୍ତରୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ଵା Great Northern War ଚାଲିଥିଲା । ସମୁଦ୍ରର ଏହି ଲଢ଼େଇ ଦୈନନ୍ଦିନ ଘଟଣା ଥିଲା। ଆଉ Peter Wessel ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲଢ଼େଇରେ କିଛି ନୂଆ, କିଛି ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଘଟଣା ଘଟାଉଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ୨୬ ଜୁଲାଇ, ୧୭୧୫ର ଦିନଟି ସବୁଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଥିଲା।

ସେଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟା ହେଵାକୁ ଆଉ କିଛି ବେଳ ବାକି ଥାଏ ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ ଦୂରରେ ଏକ ଵିଶାଳ ବୋଇତ ଦେଖାଗଲା । ସେହି ବୋଇତଟିର ନାଆଁ Løvendals Galej ଥିଲା ଏଵଂ ତାହା ଧୀରେ ଧୀରେ Lindesnes ତଟ ନିକଟକୁ ଆସୁଥିଲା। Peter Wessel ଡେକ୍ ଉପରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ ଏଵଂ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି କ୍ଷିତିଜ ଉପରେ ଥିଲା । ପଵନ ତୀଵ୍ର ଥିଲା, ଲହରୀ ଉଚ୍ଚ ଥିଲା। ଜାହାଜ ହଲୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ Wesselଙ୍କ ପାଦ ଦୃଢ଼ ଥିଲା — ଯେପରି ସେ ଜାହାଜର ଅଂଶ, ଜାହାଜ ତାଙ୍କର ଅଂଶ।

ସେହିସମୟରେ — ମାସ୍ତୁଲ ଉପରେ ଵସିଥିଵା ପ୍ରହରୀ ଚିତ୍କାର କଲା।

“ଜାହାଜ! ଉତ୍ତର-ପୂର୍ଵ ଦିଗରୁ ଆସୁଛି!”

Wessel ଦୂରଵୀକ୍ଷଣ ଉଠାଇଲେ। ଆଖିରେ ଲଗାଇଲେ। ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଦେଖିଲେ।

ଦୂର — ବହୁତ ଦୂର — କିନ୍ତୁ ଜାହାଜଟି ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ସେ ଏକ ଵିଶାଳ ଜାହାଜ। ତାହାର ପାଲ ପଵନରେ ଖୋଲି ରହିଥିଲା, ଯେପରି ଗର୍ଵରେ ଛାତି ଟାଣି ଚାଲୁଥିଲା। ତାହାର ମାସ୍ତୁଲ ଉପରେ ହଲୁଥିଲା ନୀଳ ଓ ସୁନେଲି ପତକା । ସିଏ

Swedenର ପତକା । Wesselଙ୍କ ଆଖି ଏକ କ୍ଷଣ ପାଇଁ ସଙ୍କୁଚିତ ହେଲା। ସେ ଜାହାଜର ଆକାର ଦେଖିଲେ, ତୋପଗୁଡ଼ିକ ଦେଖିଲେ, ଡେକ୍ ଉପରେ ସୈନିକମାନଙ୍କର ହଲଚଲ ଦେଖିଲେ। ସେହିଟିର ନାଆଁ ଜାହାଜ ଥିଲା — Hvita Örn। ଅର୍ଥାତ୍ “ଧଳା ଛଞ୍ଚାଣ”।

Sweden ନୌସେନାର ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଫ୍ରିଗେଟ୍। Løvendals Galej ବୋଇତଠାରୁ ଅନେକ ଗୁଣ ବଡ଼। ତାହାରେ ଅଧିକ ତୋପ, ଅଧିକ ସୈନିକ, ଅଧିକ ବାରୁଦ ଥିଲା। ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଅଧିନାୟକ ବୋଧହୁଏ ପଛକୁ ହଟିଵାର ଆଦେଶ ଦେଇଦେଇଥାନ୍ତା। Wessel ଦୂରଵୀକ୍ଷଣ ତଳକୁ କଲେ। ତାଙ୍କ ଓଠରେ ସ୍ମିତହାସ୍ୟ ଥିଲା।

“ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କର।” 

ଜଣେ ପୁରାତନ ଅଭିଜ୍ଞ ଯୋଦ୍ଧା Reinhold von Segebaden ସ୍ଵିଡେନର Hvita Örn ଜାହାଜର ଅଧିନାୟକ ଥିଲେ । ସେ ଡଜନରୁ ଅଧିକ ଲଢ଼େଇ ଲଢ଼ିଥିଲେ। ତାଙ୍କ କେଶ ଧଳା ହେଵାକୁ ବସିଥିଲା, ମୁଖରେ ସମୁଦ୍ରିକ ପଵନର ରେଖା ଟାଣି ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଆଉ ଆଖିରେ ସେହି ଥଣ୍ଡା, ଗଣନାତ୍ମକ ଚମକ ଥିଲା ଯାହା କେଵଳ ଦୀର୍ଘ ଅଭିଜ୍ଞତାରୁ ଆସିଥାଏ ।

ଯେତେବେଳେ ସେ "ଡାନିଶ୍ ଗାଲେ" କୁ ଦେଖିଲେ, ଏକ କ୍ଷଣ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଓଠରେ ହାଲୁକା ହସ ଆସିଲା। ହ୍ୟାକ୍ ଏତେ ଛୋଟ ଜାହାଜ।

ତଥାପି — Segebaden ନିଜ ସାଥୀମାନଙ୍କୁ କହିଥିଲେ — “ଛୋଟ ଶତ୍ରୁକୁ କଦାପି ତୁଚ୍ଛ କର ନାହିଁ। କାରଣ ଛୋଟ ସାପର ଵିଷ ବହୁତ” ସେ ନିଜ ତୋପଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଇଲେ। ନିଜ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ସତର୍କ କଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଆତ୍ମଵିଶ୍ୱାସ ଥିଲା — ଆମେ ନିଶ୍ଚୟ ଜିତିବୁ। ଆକାର, ଶକ୍ତି, ହତିଆର — ସବୁ ଆମ ପକ୍ଷରେ ଅଛି । ଦୁଇ ଜାହାଜ ପରସ୍ପର ନିକଟତର ହେଲା। ପଵନ ତୀଵ୍ର ହେଲା।ଷଲହରୀ ଆହୁରି ଉଚ୍ଚ ହେଲା।

ଆଉ ତା’ପରେ ଯୁଦ୍ଧର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଗଲା ‌। 

Hvita Örnରୁ ପ୍ରଥମ ତୋପ ଗର୍ଜିଲା। ଧମାକା ହେଲା। ଧୂଆଁ ଉଠିଲା। ଗୋଳା ସନସନ କରି ଆସି Løvendals Galejରୁ କିଛି ଦୂରରେ ପାଣିରେ ପଡ଼ିଲା। ପାଣିରୁ ଏକ ଉଚ୍ଚ ରେଖା ଉଠି ଛପ୍ କରି ପଡ଼ିଲା। Wessel ଝଟକାରେ ଜାହାଜର ମୁହଁ ବଦଳାଇଲେ।

“ଦୁଇ ତୋପ — ଏକାଠି — ଏବେ!” ଡାନିଶ୍ ତୋପଗୁଡ଼ିକ ଗର୍ଜିଲା। ଏକ ଗୋଳା Hvita Örnର ଡେକ୍ ସହ ଧକ୍କା ହେଲା। କାଠ ଉଡ଼ିଲା। ଧୂଆଁ ଉଠିଲା। କୋଉଠି ଏକ ଚିତ୍କାର ଶୁଣାଗଲା। ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଗଲା। ପ୍ରକୃତ, ନିଷ୍ଠୁର, ଭୀଷଣ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା । ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ପରସ୍ପର ଆଖପାଖରେ ଘୁରୁଥିଲା ସତେ ଯେପରି ଦୁଇଟି ଶିକାରୀ ପଶୁ ପରସ୍ପରକୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଛନ୍ତି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୋଡ଼ରେ ତୋପ ଦାଗ ହେଉଥିଲା। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୋଳା ସହ କାଠ ଭାଙ୍ଗୁଥିଲା, ଧୂଆଁ ଉଠୁଥିଲା, ନିଆଁ ଲାଗୁଥିଲା। ଡେକ୍ ଉପରେ ସୈନିକମାନେ ଦୌଡ଼ୁଥିଲେ, ତୋପ ପୁଣି ଭରୁଥିଲେ, ଆହତ ସାଥୀମାନଙ୍କୁ ତଳକୁ ନେଉଥିଲେ। Peter Wessel ସର୍ଵତ୍ର ଥିଲେ — ଡେକ୍‌ରେ, ପାଲ ନିକଟରେ, ତୋପଖାନା ନିକଟରେ । ସେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ, ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଉଥିଲେ, ନିଜେ ମୋର୍ଚ୍ଚାରେ ରହୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସ୍ୱର ତୋପର ଘଡ଼ଘଡ଼ ଶବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା।

ସୈନିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେ କେଵଳ ଅଧିନାୟକ ନ ଥିଲେ — ସେ ଉତ୍ସାହ ଥିଲେ,ସାହସ ଥିଲେ, ଆଶା ଥିଲେ। ଘଣ୍ଟାଏ ଵିତିଗଲା। ଦୁଇ ଜାହାଜ ପରସ୍ପରକୁ ବହୁତ ଆଘାତ କରିଥିଲେ। Hvita Örnର ଏକ ପାଲ ଫାଟିଗଲା। Løvendals Galejର ଡେକ୍‌ରେ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ନିଆଁ ଲାଗିଥିଲା — ଯାହାକୁ କୌଣସି ମତେ ଲିଭାଇ ଦିଆଗଲା। ଦୁଇ ପକ୍ଷରୁ ସୈନିକ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ମଧ୍ୟ ସମାନ ସ୍ଥିତିରେ ଥିଲା। ବଡ଼ ଜାହାଜର ଶକ୍ତି ଓ ଛୋଟ ଜାହାଜର ଚଞ୍ଚଳତା ଉଭୟ ପରସ୍ପରକୁ ଗମ୍ଭୀର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଦେଇଥିଲେ। 

ତେବେ ତୋପଖାନାର ଜଣେ ବୁଢ଼ା ମୁଖ୍ୟ ଭୟ ମିଶା ମୁଖରେ ଦୌଡ଼ି ଆସି Wesselଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲା। ସେ ନଇଁକରି କିଛି କହିଲା।

Wesselଙ୍କ ଭ୍ରୁଲତା ଏକ କ୍ଷଣ ପାଇଁ ସଙ୍କୁଚିତ ହେଲା।

“କେତେ ବଳିଛି?” ବୃଦ୍ଧଙ୍କୁ Wessel ପଚାରିଲେ ‌। 

“ଅଧା ଘଣ୍ଟାର। ଅଧିକ ହେଲେ ଅଧିକ। ତା’ପରେ ଏକ ଗୋଳା ଵି ନାହିଁ।” ନିରାଶ ହୋଇ ଵୃଦ୍ଧ ଜଣକ ଉତ୍ତର ଦେଲେ । 

ଏହି ଖବର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଅଧିନାୟକ ପାଇଁ ଏକ ଵାକ୍ୟରେ ପରାଜୟର ଘୋଷଣା ହୋଇଥାନ୍ତା।

ବାରୁଦ ଶେଷ। ଗୋଳା ଶେଷ। ତେଣେ ଶତ୍ରୁ ଏବେବି ପୂରା ଉତ୍ସାହରେ ଲଢ଼ୁଛି । ଅର୍ଥାତ୍ ଏବେ ଦୁଇଗୋଟି ବାଟ ବଞ୍ଚିଯାଆଛି — ଯୁଦ୍ଧରୁ ପଳାୟନ ନହେଲେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ ।

କିନ୍ତୁ ଏହାପରେ Peter Wessel ଯାହା କଲେ, ତାହା ତାଙ୍କୁ Peter Wesselରୁ Tordenskjold କରିଦେଲା। ସେ ଏକ କ୍ଷଣ ପାଇଁ କିଛି ଭାବିଲେ।

ସମୁଦ୍ରକୁ ଦେଖିଲେ। Hvita Örnକୁ ଦେଖିଲେ। ତା’ପରେ ଆକାଶକୁ ଅନାଇଲେ ।

ଆଉ ତାପରେ ତାଙ୍କ ମୁହଁରେ ସେହି ଭୀଷଣ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ, ସେହି ସଙ୍କଟର ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଏକ ହସ ଆସିଲା। ଏପରି ହସ ଦେଖି କେହି ବୁଝି ପାରୁ ନ ଥିଲେ ଯେ ଏ ଵ୍ୟକ୍ତି ପାଗଳ ନା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚତୁର।

ବୋଧହୁଏ ଉଭୟ । Wessel ଆଦେଶ ଦେଲେ

“ଧଳା ପତକା ଉଠାଅ।”

ସମସ୍ତେ ସ୍ତଵ୍ଧ ହୋଇଗଲେ । ଡେକ୍‌ରେ ଏକ କ୍ଷଣ ପାଇଁ ନିରଵତା ଦେଖାଗଲା । ତୋପର ଘଡ଼ଘଡ଼ ଶବ୍ଦ ବନ୍ଦ ହେଲା। ସୈନିକମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ଚାହିଁଲେ । ଜଣେ ଯୁଵ ସୈନିକ ଆଗକୁ ଆସିଲା, ତାର ସ୍ୱରରେ ଦ୍ୱିଧା ଥିଲା ସେ ପଚାରିଲା —“ଅଧିନାୟକ… ଧଳା ପତକାର ଅର୍ଥ ତ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ—”

“ଜାଣେ।” Wesselଙ୍କ ସ୍ୱର ଶାନ୍ତ ଥିଲା। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତ। ଯେପରି ତୋଫାନ ପୂର୍ଵର ନିସ୍ତଵ୍ଧତା।

“କିନ୍ତୁ ଆଜି ଆମେ ଭିନ୍ନ ଖେଳ ଖେଳିଵା।”

Wessel ନିଜର ସବୁଠାରୁ ଵିଶ୍ୱସ୍ତ ଦୂତକୁ ଡାକିଲେ। ଜଣେ ଲମ୍ଵା, ମଜବୁତ ଶରୀରର ଵ୍ୟକ୍ତି — ଯିଏ ବହୁ ଵର୍ଷ ଧରି Wesselଙ୍କ ସହ ଥିଲା, ଯିଏ ତାଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲଢ଼େଇ ଦେଖିଥିଲା। Wessel ତା’ର କାନ ପାଖରେ ନଇଁ କିଛି କହିଲେ। ଦୂତ ଏକ କ୍ଷଣ ପାଇଁ Wesselଙ୍କୁ ଦେଖିଲା — ଯେପରି ଵିଶ୍ୱାସ ହେଉ ନାହିଁ ଯେ ସେ ଠିକ୍ ଶୁଣିଛି କି ନାହିଁ ।

ତା’ପରେ — ତା’ର ମୁହଁରେ ମଧ୍ୟ ସେହି ହସ ଆସିଲା। ସେ ସଂକ୍ଷେପରେ ଉତ୍ତର ଦେଲା “ଆଜ୍ଞା, ଅଧିନାୟକ। ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶ ମୁତାବକ ସବୁ କରାଯିଵ । ”

ଏକ ଛୋଟ ଡଙ୍ଗା ପାଣିରେ ଓହଳାଗଲା। ଧଳା କପଡ଼ା — ଧଳା ପତକା ପରି — ଉପରକୁ କରାଗଲା।

ଆଉ ଦୂତ Hvita Örn ଆଡ଼କୁ ଯାତ୍ରା କଲା।

Hvita Örnରେ Sweden ଜାହାଜରେ ଧଳା ପତକା ଦେଖି ସବୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲେ। Segebaden ଦୂରବୀନରୁ ଦେଖିଲେ। ସତରେ ଧଳା ପତକା ଥିଲା। ଡାନିଶ୍ ଡଙ୍ଗା ସେମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆସୁଥିଲା।

ସେ ନିଜ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। “ଏତେ ଶୀଘ୍ର ଏମାନେ ପରାଜୟ ସ୍ଵୀକାର କରିନେଲେ ?”

ତାଙ୍କର ଆଶା ନ ଥିଲା। ଲଢ଼େଇ ତ ଏବେବି ସମାନ ସ୍ଥିତିରେ ଥିଲା। ସେ ଭାବିଥିଲେ — ଆଉ କିଛି ଘଣ୍ଟା ଲାଗିଵ। କିନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଯୁଦ୍ଧ ତାହେଲେ ଶେଷ ହୋଇଗଲା । ସ୍ଵୀଡେନର ଛୋଟ ଡଙ୍ଗାଟି ଆସି Hvita Örnର କଡ଼ରେ ପହଞ୍ଚିଲା। ଦୂତକୁ ଉପରକୁ ଟାଣି ଣାଗଲା। Segebaden ସାମ୍ନାରେ ଆସିଲେ। ସେ ଦୂତକୁ ଗମ୍ଭୀର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ।

“ତୁମର ଅଧିନାୟକ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରୁଛନ୍ତି କି?”

ଦୂତ ମସ୍ତକ ସିଧା କଲା। ତା’ର ସ୍ୱରରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଔପଚାରିକତା ଥିଲା — ଯେପରି ସେ କୌଣସି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗମ୍ଭୀର ସନ୍ଦେଶ ଦେଉଛି। 

“ମହୋଦୟ, ଆମର ଅଧିନାୟକ Peter Wessel ଆପଣଙ୍କୁ ଵିନମ୍ର ନିଵେଦନ କରୁଛନ୍ତି।”

“—ହଁ—?”

“ଆମ ଜାହାଜର ବାରୁଦ ଓ ଗୋଳା ଶେଷ ହେଵାକୁ ଯାଉଛି। ଯଦି ଆପଣ ଯୁଦ୍ଧ ଜାରି ରଖିଵାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ତେବେ ଦୟାକରି ଆମକୁ କିଛି ବାରୁଦ ଓ ଗୋଳା ଉଧାର ଦେଇଦିଅନ୍ତୁ।”

ଏକଥା ଶୁଣିଵା ମାତ୍ରକେ ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ Hvita Örnର ଡେକ୍‌ରେ ଏକ କ୍ଷଣ ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିସ୍ତଵ୍ଧତା ଵ୍ୟାପିଗଲା। କେହି କହିଲେ ନାହିଁ। ପଵନ ବହୁଥିଲା। ଲହରୀ ଉଠୁଥିଲା-ପଡ଼ୁଥିଲା। ଦୂରରେ ଡାନିଶ୍ ଜାହାଜ ହଲୁଥିଲା।

ଆଉ ତା’ପରେ —

କୌଣସି ଏକ ସୈନିକଠାରୁ ହସ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

ତା’ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟଠାରୁ। ତା’ପରେ ତୃତୀୟଠାରୁ।

ଆଉ ଚାହୁଁ ଚାହୁଁ Hvita Örnର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଡେକ୍ ହସରେ ଭରିଗଲା। ଅଭିଜ୍ଞ ସୈନିକ, ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ନାଵିକ, କଡ଼ା ଅଧିକାରୀ — ସମସ୍ତେ ହସୁଥିଲେ। 

ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷକୁ ବି ବାରୁଦ ମାଗି ଯୁଦ୍ଧ ଜାରି ରଖିଵାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯିଵ ବୋଲି କିଏ ଭାବିଥିଲା? Segebaden ମଧ୍ୟ ହସି ପଡ଼ିଲେ।

ପ୍ରଥମେ ହାଲୁକା ହସ। ତା’ପରେ ଖୋଲାଖୋଲି।

ସେ ଏହା କଦାପି ଭୁଲି ପାରିବେ ନାହିଁ ।ଯେତେବେଳେ ହସ କିଛି କମିଲା, ସେ ଦୂତ ଆଡ଼କୁ ଦେଖିଲେ। ଏବେବି ତାଙ୍କ ମୁହଁରେ ହସ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଆଖି ଗମ୍ଭୀର ଥିଲା।

“ଫେରି ଯାଅ। ତୁମର ଅଧିନାୟକଙ୍କୁ କୁହ —”

ସେ ଏକ କ୍ଷଣ ରହି ଭାବିଲେ।

“— ଆମେ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ବାରୁଦ ଵିକ୍ରି କରୁନା।”

ସେଠାରୁ ଫେରି ଆସି ଦୂତଟି ସେ ଆସିଥିଵା ଛୋଟ ଡଙ୍ଗାରେ ଵସିଲା ଏଵଂ Løvendals Galej ଆଡ଼କୁ ଲେଉଟି ଗଲା । Wessel ଡେକ୍‌ରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ଦୂରରୁ ଦୂତର ମୁହଁ ଦେଖିଲେ — ତା’ର ହସୁଥିଵା ଆଖି। ସେମାନେ ଉତ୍ତର ବୁଝିଗଲେ। ଦୂତ ଉପରକୁ ଆସି Segebadenଙ୍କ କଥା ପୁନରାଵୃତ୍ତି କଲା। Wessel ହସିଲେ।

“ଭଲ ଉତ୍ତର।” ସେ ଏକ କ୍ଷଣ ପାଇଁ Hvita Örn ଆଡ଼କୁ ଦେଖିଲେ। ଦୂରରେ — Segebaden ଡେକ୍‌ରେ ଠିଆ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ନିଜ ହାତ ଉଠାଇଲେ। ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁପ୍ରତି ଏହା ଏକ ଅଭିଵାଦନ ଥିଲା। ଏହାର ଉତ୍ତରରେ Wessel ମଧ୍ୟ ନିଜ ଟୋପି ଖୋଲିଲେ ଏଵଂ ନଇଁ କରି ଅଭିଵାଦନ କଲେ। ସେହି ଦୁଇ ଅଧିନାୟକ ଦୁଇ ଶତ୍ରୁ ହୋଇ ବି ଏକ କ୍ଷଣ ପାଇଁ ସବୁ ଶତ୍ରୁତା ଭୁଲି ପରସ୍ପରକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇଲେ ‌ । ସେହିଦିନର ଲଢ଼େଇ କୌଣସି ନିଷ୍କର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚି ନ ଥିଲା। Løvendals Galejରେ ଯେତିକି ବାରୁଦ ଵଳିଥିଲା, ତାହାକୁ ସତର୍କତାରେ ଵ୍ୟଵହାର କଲେ। କିଛି ଗୋଳା ଦାଗ ହେଲା। Hvita Örn ମଧ୍ୟ ଜବାବ ଦେଲା। କିନ୍ତୁ ଧୀରେ ଧୀରେ — ଦୁଇ ଜାହାଜ ପରସ୍ପରଠାରୁ ଦୂର ହେଵାକୁ ଲାଗିଲେ। ସନ୍ଧ୍ୟା ହେଵାକୁ ଯାଉଥିଲା।

ଆକାଶର ରଙ୍ଗ ବଦଳୁଥିଲା — ଧୂସରରୁ ନାଲିଆ, ନାଲିଆରୁ ଗାଢ଼ ଲାଲ୍। ଉତ୍ତର ସାଗରର ଲହରୀଗୁଡ଼ିକ ସେହି ରଙ୍ଗର ହୋଇଯାଇଥିଲା।

ତୋପଗୁଡ଼ିକ ଥଣ୍ଡା ହୋଇଗଲା। ବାରୁଦର ଗନ୍ଧ ପଵନରେ ମିଶି ଗଲା । ଆଉ ଦୁଇ ଜାହାଜ ନିଜ ନିଜ ଦିଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଗଲା। ଇତିହାସର ପୁସ୍ତକରେ ଲେଖାଗଲା ଯେ ସେହିଦିନର ଲଢ଼େଇ ଅନିର୍ଣ୍ଣୟକ ରହିଲା। କେହି ଜିତିଲେ ନାହିଁ। କେହି ହାରିଲେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଯାହା ଘଟିଲା ତାହା ଜୟଠାରୁ ବଡ଼ ଥିଲା।

ଏ ଘଟଣାର ଖବର ଚାରିଆଡ଼େ ଵ୍ୟାପିଗଲା।

ନାଵିକରୁ ନାଵିକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ବନ୍ଦରରୁ ବନ୍ଦର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ଦରଵାରରୁ ଦରଵାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।

“ଶୁଣିଛ କି? Peter Wessel ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଶତ୍ରୁଠାରୁ ବାରୁଦ ମାଗିଥିଲେ।” ପ୍ରଥମେ ଲୋକେ ହସୁଥିଲେ। ତା’ପରେ ଭାବୁଥିଲେ। ତା’ପରେ ମୁଣ୍ଡ ହଲାଉଥିଲେ।କାରଣ ଏଥିରେ କେଵଳ ହାସ୍ୟ ନ ଥିଲା। ଏଥିରେ ଥିଲା — ଅସାଧାରଣ ସାହସ। ଯେତେବେଳେ ଗୋଳା ଶେଷ ହୋଇଯାଏ ଏଵଂ ଶତ୍ରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ପଳାଇଵା ସହଜ। କିନ୍ତୁ ପଛଘୁଞ୍ଚା ନଦେଇ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଥାଇ ବାରୁଦ ମାଗିଵା ୟୁରୋପର ଇତିହାସରେ ଅତି ଵିରଳ‌ ଥିଲା । Wesselଙ୍କ ଅଦମ୍ୟ ମନୋଵଳ ଓ ସାହସର ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଲା। ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ Wesselଙ୍କ ସୈନିକମାନେ ତାଙ୍କର କୁଟିଳ ହସ ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହେଲେ ନାହିଁ। ସେମାନେ ଭାବିଲେ, ଯେତେବେଳେ ଆମର ଅଧିନାୟକ ଏହି ଅଵସ୍ଥାରେ ମଧ୍ୟ ହସିପାରନ୍ତି, ତେବେ ଆମେ କାହିଁକି ଭୟଭୀତ ହେବୁ? ଏଥିରେ ଥିଲା ଅଦ୍ଭୁତ ଚାତୁରୀ। ଧଳା ପତକା ଉଠାଇ ସମୟ କିଣିଲେ। ଶତ୍ରୁକୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ କଲେ। ଆଉ ଯେତେବେଳେ ଉତ୍ତର ମିଳିଲା ସେତେବେଳେ ବଳିଥିଵା ବାରୁଦକୁ ଆହୁରି ଵିଚାରପୂର୍ଵକ ଵ୍ୟଵହାର କଲେ। Peter Wesselଙ୍କ ଏହି କାହାଣୀ — Denmark, Norway, Sweden — ସବୁଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲା।

ଆଉ ତା’ ସହିତ ପହଞ୍ଚିଲା ଏକ ନାଆଁ "Tordenskjold" । କିଛିଦିନ ପରେ Denmark-Norwayର ରାଜା Frederick IV Peter Wesselଙ୍କୁ ଦରଵାରକୁ ଡାକିଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କର ଵୀରତ୍ୱର କାହାଣୀ ଶୁଣିଥିଲେ। ସେହିଦିନର ବାରୁଦ ଘଟଣା ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଥିଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଏକ ଏକ ଉପାଧି ଦେଲେ "Tordenskjold" ।

Norwayର ଭାଷାରେ ଏହାର ଅର୍ଥ “ଵଜ୍ରର ଢାଲ” ଵା Thunder Shield ଅଟେ। ଆଉ Peter Wessel ଯିଏ ଜଣେ ଵ୍ୟଵସାୟୀଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ, ଯିଏ ଵାର ଵର୍ଷ ଵୟସରେ ଘର ଛାଡ଼ିଥିଲେ, ଯିଏ ସମୁଦ୍ରକୁ ଭଲପାଉଥିଲେ ସେ ହୋଇଗଲେ Tordenskjold। ଏକ ନାଁ ଯାହା ଇତିହାସରେ ଚିରକାଳ ପାଇଁ ଗୁଞ୍ଜରିଵ। ପ୍ରକୃତ ତୋଫାନ

କିନ୍ତୁ ସେହିଦିନ ପରେ ମଧ୍ୟ Tordenskjoldଙ୍କ କାହାଣୀ ରହିଲା ନାହିଁ। ସେ ଲଢ଼ିଵାକୁ ଲାଗିଲେ। ଜିତିଵାକୁ ଲାଗିଲେ। ଆଉ କେତେକ ସମୟରେ ହାରିଵାକୁ ମଧ୍ୟ ଲାଗିଲେ — କିନ୍ତୁ ସର୍ଵଦା ନିଜର ଢଙ୍ଗରେ। Great Northern War ସମୟରେ ସେ ଅନେକ ଏପରି ଲଢ଼େଇ ଲଢ଼ିଲେ ଯାହା ଅସମ୍ଭଵ ଲାଗୁଥିଲା। Marstrandର ଲଢ଼େଇରେ ସେ ଏକ ସଶକ୍ତ Swedish କିଲ୍ଲା ଉପରେ ଏପରି ଛଳ କଲେ ଯେ କମ୍ ସୈନିକ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଜୟ ଲାଭ କଲେ। ସେ ରାତିସାରା ନିଜ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ଵିଭିନ୍ନ ରାସ୍ତାରେ ଘୁରାଇଥିଲେ — ଯାହାଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁକୁ ଲାଗିଲା ଯେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ବଡ଼ ସୈନ୍ୟଵାହିନୀ ଅଛି। Dynekilenର ଲଢ଼େଇରେ ସେ Swedish ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବହର(Fleet)କୁ ଏପରି ସ୍ଥାନରେ ଘେରିଲେ ଯେଉଁଠାରୁ ସେମାନେ ପଳାଇ ପାରିବେ ନାହିଁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲଢ଼େଇରେ Tordenskjold ଏକ କଥା ପ୍ରମାଣ କଲେ ଯେ ଶକ୍ତି କେଵଳ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରରେ ନୁହେଁ ଶକ୍ତି ଥାଏ ଚିନ୍ତାଧାରା,ସାହସ ଓ ମନୋଵଳରେ। 

କିନ୍ତୁ Tordenskjoldଙ୍କ ଜୀଵନ ଦୀର୍ଘ ନ ଥିଲା।

ସନ୍ ୧୭୨୦ରେ ମାତ୍ର ତିରିଶ ଵର୍ଷ ଵୟସରେ — Hannoverରେ ଵ୍ୟକ୍ତିଗତ ଵିଵାଦ ଯୋଗୁଁ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା। 

ଯେଉଁ ଵ୍ୟକ୍ତି ଶହ ଶହ ତୋପ ଯୋଗୁଁ ମରିଲେ ନାହିଁ — ସେ ଏକ ଖଣ୍ଡା ଆଘାତ ଯୋଗୁଁ ମରିଗଲେ।

କହାଯାଏ ସେହିଦିନ Norwayର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୁଦ୍ର କାନ୍ଦିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ମୃତ୍ୟୁ ଯାହା କରି ପାରିଲା ନାହିଁ, ସମୟ ମଧ୍ୟ ତାହା କରି ପାରିଲା ନାହିଁ — Tordenskjoldଙ୍କ ନାଁ ଅମର ହୋଇଗଲା।

Norwayରେ ଆଜି ବି ତାଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି। ତାଙ୍କ ନାଆଁରେ ଜାହାଜ, ରାସ୍ତା, ଵିଦ୍ୟାଳୟ ଅଛି।

ଆଉ ଯେତେବେଳେ Norwayର ପିଲାମାନେ ସମୁଦ୍ର ଆଡ଼କୁ ଦେଖନ୍ତି — ତେବେ କୋଉଠି ନା କୋଉଠି ସେମାନଙ୍କୁ ଲାଗେ —କୋଉଠି ଦୂରରେ, ସମୁଦ୍ର ଲହରୀଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ, ଏକ ଛୋଟ ଜାହାଜ ଅଛି। ତାହାର ଡେକ୍ ଉପରେ ଏକ ଯୁଵକ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି ଆଉ ସେ ହସୁଛନ୍ତି। ସେହି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଯାହା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏହି ସବୁ ଲଢ଼େଇ ମଧ୍ୟରେ — ଏହି ସବୁ ଜୟ ମଧ୍ୟରେ — ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ସବୁଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଥିଲା। ୨୬ ଜୁଲାଇ, ୧୭୧୫।

Lindesnesର ତଟର ସେହି ଘଟଣା ।

ଯେତେବେଳେ ଗୋଳା ଶେଷ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ପରାଜୟ ନିକଟତର ଥିଲା। ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ରାସ୍ତା ଦେଖାଯାଉ ନ ଥିଲା।

ଆଉ Peter Wessel ହସି କହିଥିଲେ — “ଧଳା ପତକା ଉଠାଅ। ଆଉ ଶତ୍ରୁଠାରୁ ବାରୁଦ ମାଗ।”

ଏହି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ — ଏହି ଏକ ଵାକ୍ୟରେ — Peter Wessel ଵିଶ୍ୱକୁ କହିଦେଇଥିଲେ ଯେ ପ୍ରକୃତ ନେତୃତ୍ୱ କ’ଣ ହୁଏ। ପ୍ରକୃତ ନେତୃତ୍ୱ ତାହା ନୁହେଁ ଯାହା ସବୁ ଠିକ୍ ଥିଵା ସମୟରେ ଆଗକୁ ବଢ଼େ। ପ୍ରକୃତ ନେତୃତ୍ୱ ତାହା ଯାହା ସବୁ ଭୁଲ୍ ହେଵା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ — ହସେ। ଚିନ୍ତା କରେ। ଆଉ ରାସ୍ତା ବାହାର କରେ। ପରାଜୟର ସବୁଠାରୁ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚି ମଧ୍ୟ ହସି ପାରିଵା — ଏହା ହିଁ Tordenskjoldଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ଢାଲ ଥିଲା।

ତୋପଗୁଡ଼ିକରେ ଜଙ୍ଗ୍ ଲାଗିଯାଏ। ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ। ବାରୁଦ ଶେଷ ହୁଏ।

କିନ୍ତୁ ସାହସ — ସାହସ କଦାପି ଶେଷ ହୁଏ ନାହିଁ।

ଆଜି ବି ଯେତେବେଳେ ଉତ୍ତର ସାଗରରେ ଝଡ଼ ଆସେ। ଯେତେବେଳେ Lindesnesର ଚଟ୍ଟାଣରୁ ଲହରୀଗୁଡ଼ିକ ଧକ୍କା ଖାଏ। ଯେତେବେଳେ ରାତିର ଅନ୍ଧାରରେ ପଵନ ସନସନ କରେ। ସେତେବେଳେ ଲାଗେ — କୋଉଠୁ ଏକ ସ୍ୱର ଆସୁଛି। ଧୀରେ। ବହୁତ ଧୀରେ। କିନ୍ତୁ ସ୍ପଷ୍ଟ। Tordenskjold ! Tordenskjold ! ଝଡ଼ର ଢାଲ। ଯାହା ଭାଙ୍ଗି ନାହିଁ। ଯାହା ନଇଁ ନାହିଁ। ଯାହା ଭୀଷଣ ଝଡ଼ ତୋଫାନ ମଧ୍ୟରେ ବି ହସୁଥିଲା। ଆଉ ଇତିହାସ — ଯିଏ ସତ୍ୟକୁ ମନେ ରଖେ ସିଏ ଆଜି ବି କହୁଛି:

ସେହିଦିନ Lindesnes ନିକଟରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ତାହା କୌଣସି ସାଧାରଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ଲଢ଼େଇ ନ ଥିଲା। ତାହା ଜଣେ ମଣିଷର କାହାଣୀ ଥିଲା — ଯିଏ ଦେଖାଇଦେଲେ ଯେ ଯେତେବେଳେ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଶେଷ ହୋଇଯାଏ ସେତେବେଳେ ବୁଦ୍ଧି ଓ ସାହସ ହିଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ହତିଆର ହୁଏ।