“ଗ୍ରାହାମ ଗ୍ରୀନ୍ ଓ ଆର୍.କେ. ନାରାୟଣ: ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ସାହିତ୍ୟିକ ସଂଯୋଗ”

1930 ମସିହା କଥା। ସେତେବେଳେ ରସିପୂରମ ନାମରେ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଛାତ୍ର ମହୀଶୂରର ମହାରାଜା କଲେଜରେ ପାଠ ପଢ଼ୁଥିଵାବେଳେ 

ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ କାହାଣୀ ଲେଖୁଥିଲେ। ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ କାହାଣୀ ଲେଖୁଥିଲେ ସିନା କିନ୍ତୁ ମହାଵିଦ୍ୟାଳୟ ପରୀକ୍ଷାରେ ସେ ଇଂରାଜୀ ଵିଷୟରେ ଫେଲ୍ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। କେହି ବି ରସିପୂରମଙ୍କୁ ସେତେ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦେଉନଥିଲେ । ସମସ୍ତେ କହୁଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କର କାହାଣୀଗୁଡ଼ିକ ବହୁତ ସରଳ। ସବୁ ପ୍ରକାଶକ ତାଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ରସିପୂରମଙ୍କୁ ନିଜର ସୃଷ୍ଟ ଦୁନିଆ ଉପରେ ଏଵଂ ନିଜ ଲେଖା ଉପରେ ବହୁତ ଵିଶ୍ୱାସ ଥିଲା। ଜଣେ ଲେଖକକୁ ଦୁନିଆରୁ ପୂର୍ଵରୁ ଜଣାଥାଏ ଯେ ଦୁନିଆକୁ କେଉଁ କାହାଣୀର ଆଵଶ୍ୟକତା ଅଛି।

ତାଙ୍କର ଜଣେ ବନ୍ଧୁ କିଟ୍ଟୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେତେବେଳେ ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ ଵିଶ୍ୱଵିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢୁଥିଲେ। ରସିପୂରମ ନିଜର ଏକ ପାଣ୍ଡୁଲିପି କିଟ୍ଟୁ ପୂର୍ଣ୍ଣକୁ ପଠାଇଲେ, ଯେମିତି ସେ ତାହା ପଢି଼ପାରିବେ ଏବଂ ଯଦି ସମ୍ଭବ ହୁଏ, କୌଣସି ପ୍ରକାଶକଙ୍କୁ ଦେଖାଇଦେବେ। ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ପଠାଇଵା ସହିତ ସାଥିରେ ପଠାଇଥିଵା ଚିଠିରେ ରସିପୂରମ ଲେଖିଥିଲେ ଯଦିଏହାକୁ ପ୍ରକାଶନ ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରକାଶକ ନ ମିଳିଲେ ତାହାକୁ Thames ନଦୀରେ ଫୋପାଡ଼ି ଦେଵ । 

କିଟ୍ଟୁ ଭାଇ ଜଣକ ଏକ ଵିଚକ୍ଷଣ କାମ କଲେ! ଅକ୍ସଫୋର୍ଡରେ ପଢିଵାର କିଛି ନା କିଛି ସୁଵିଧା ତ ଥାଏ। ଜଣେ ବଡ଼ ଲେଖକ କିମ୍ବା ଚିନ୍ତକଙ୍କ ସହ ପରିଚିତ ହେଵାର ସୁଯୋଗ ନିଶ୍ଚୟ ମିଳେ । ତେଣୁ ସେ ସେହି ପାଣ୍ଡୁଲିପିଟିକୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଜଣେ ଲେଖକ ଗ୍ରାହାମ ଗ୍ରୀନ୍‌ଙ୍କ ପାଖକୁ ପଢ଼ିଵା ପାଇଁ ପଠାଇ ଦେଲେ।

ଗ୍ରାହାମ ଗ୍ରୀନ୍ ସେତେବେଳେ ବହୁତ କମ୍ ଵୟସରେ 1930 ମସିହାରେ ହିଁ ଜଣେ ବଡ଼ ଲେଖକ ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇସାରିଥିଲେ। ସେ ମନୋରଞ୍ଜନ ଶୈଳୀକୁ ପରିଶୀଳିତ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ କଥାକୁ ପ୍ରକାଶକମାନେ ଅଣଦେଖା କରିପାରୁନଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଜଣେ ବଡ଼ ଵ୍ୟକ୍ତି ବଡ଼ ଵ୍ୟକ୍ତି ହିଁ ହୋଇଥାଏ। ତାଙ୍କର ଚାରି ପ୍ରକାରର କାମ ଥାଏ। ଯଦି ସେ ଚାହିଁନଥାନ୍ତେ, ତେବେ ଜଣେ ଅଜଣା ଵ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଣ୍ଡୁଲିପିକୁ ପଢ଼ି ନଥାନ୍ତେ। କିନ୍ତୁ ସେ ରସିପୂରମଙ୍କ ଅପ୍ରକାଶିତ ଉପନ୍ୟାସ ପଢ଼ିଵା ଆରମ୍ଭ କଲେ ଏଵଂ କିଛି ପୃଷ୍ଠା ପରେ ହିଁ ସେ ବୁଝିଗଲେ ଯେ ଏହା ଲେଖିଥିଵା ଲେଖକ କୌଣସି ସାଧାରଣ ଲେଖକ ନୁହଁନ୍ତି। ଏ ଉପନ୍ୟାସର ନିଜସ୍ୱ ଏକ ଦୁନିଆ ଅଛି। ଏକ ଏଭଳି ଦୁନିଆ ଯାହା ଇଂରାଜୀଭାଷୀ ଦୁନିଆ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖି ନଥିଲା।

ଗ୍ରାହାମ ଗ୍ରୀନ୍ ତୁରନ୍ତ ନିଜର ପ୍ରକାଶକଙ୍କୁ ଯୋଗାଯୋଗ କଲେ ଏଵଂ କହିଲେ ଯେ ଏହି ବହିଟି ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶ କରିଵାକୁ ହିଁ ପଡ଼ିଵ। କାରଣ ଏହା ଆଗାମୀ ସମୟର ଜଣେ ବଡ଼ ଲେଖକଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସ । ଏହାକୁ ପ୍ରକାଶ କରି ଆପଣ ଅନେକ ଟଙ୍କା ମଧ୍ୟ ରୋଜଗାର କରିବେ । ଏହିପରି ଭାବେ ଗ୍ରାହାମ ଗ୍ରୀନ୍ ଏବଂ ରସିପୂରମଙ୍କ ବନ୍ଧୁତାର ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଦୁହେଁ ପରସ୍ପରକୁ ଚିଠି ଲେଖିଲେ ଏଵଂ ଏହି କ୍ରମ ଆଗାମୀ ଅନେକ ଵର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଲା।

ଗ୍ରାହାମ ଗ୍ରୀନ୍ ଅନ୍ୟ ଏକ ଅତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାମ କଲେ। ସେ ରସିପୂରମଙ୍କୁ କହିଲେ ଯେ, ଭାଇ, ତୁମର ନାମ ବହୁତ ଲମ୍ବା। "ରସିପୂରମ୍ କୃଷ୍ଣ ସ୍ୱାମୀ ଅୟର୍ ନାରାୟଣ ସ୍ୱାମୀ" ଇଂରାଜୀ ଭାଷୀ ପାଠକଙ୍କ ପାଇଁ ଏତେ ବଡ଼ ନାମ ମନେ ରଖିଵା ଓ ବୋଲିଵା ବହୁତ କଷ୍ଟକର ହେଵ। ତେଣୁ ପ୍ରକାଶନ ପାଇଁ ଏହାକୁ ଛୋଟ କରି ଯାହା ଅଛି, ତାହା କର। ସେଇଠୁ ରସିପୂରମଙ୍କୁ ଦୁନିଆ "ଆର୍.କେ. ନାରାୟଣ" ନାମରେ ଜାଣିଲା ଏଵଂ 1935 ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଉପନ୍ୟାସ "ସ୍ୱାମୀ ଆଣ୍ଡ ଫ୍ରେଣ୍ଡସ୍" ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ଆଜି ସେହି ନାମ ଭାରତୀୟ ସାହିତ୍ୟ ଏଵଂ ଵିଶ୍ୱ ସାହିତ୍ୟର ବଡ଼ ନାମଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଗଣାଯାଏ। "ମାଲଗୁଡ଼ି ଡେଜ୍" ସହିତ କୋଟି କୋଟି ଭାରତୀୟଙ୍କ ସ୍ମୃତି ଜଡ଼ିତ।

ଗ୍ରାହାମ ଗ୍ରୀନ୍, ଆର୍.କେ. ନାରାୟଣଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ଏଵଂ ବନ୍ଧୁ ହୋଇ ରହିଲେ, କିନ୍ତୁ ଅନେକ ଵର୍ଷ ଧରି ଦୁହେଁ ପରସ୍ପରକୁ ଭେଟି ପାରିଲେ ନାହିଁ। ଶେଷରେ 1956 ମସିହାରେ ଦୁହିଁଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଓ ଶେଷ ସାକ୍ଷାତ ଲଣ୍ଡନରେ ହେଲା ଏଵଂ ଏହି ସାକ୍ଷାତକାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା କାରଣ ସେହି ସମୟରେ ଆର୍.କେ. ନାରାୟଣ ନିଜର "ଗାଇଡ୍" ଉପନ୍ୟାସ ଉପରେ କାମ କରୁଥିଲେ। ଗ୍ରାହାମ ଗ୍ରୀନ୍ ତାଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଲେ ଯେ ଏହି ଉପନ୍ୟାସର ଶେଷରେ ରାଜୁଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେଵା ଉଚିତ୍ ‌।

ଗ୍ରାହାମ ଗ୍ରୀନ୍ ମଧ୍ୟ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ "ଆର୍.କେ. ନାରାୟଣ ହେଉଛନ୍ତି ସେହି ଔପନ୍ୟାସିକ ଯାହାଙ୍କୁ ମୁଁ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଶଂସା କରେ।"

କେବେ କେବେ ଇତିହାସ ବଡ଼ ମଞ୍ଚରେ ତିଆରି ହୁଏ ନାହିଁ। କେବେ କେବେ ଦୁଇଜଣ ଲେଖକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲେଖାଯାଇଥିଵା ଚିଠିଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଦୁନିଆ ବଦଳାଇ ଦିଏ। ନୁହେଁ କି?