ଏକ ନିଏଣ୍ଡରଥାଲ୍ ବାଳକର କାହାଣୀ

ଭଵିଷ୍ୟତର ଏକ ଆଧୁନିକ ଗଵେଷଣା କେନ୍ଦ୍ର — Stasis Incorporated। ବଡ଼ ବଡ଼ କାଚର ଘର, ଆଲୋକ ଝଲମଲ କରୁଥିଵା ପ୍ୟାନେଲ୍, ମୃଦୁ ଯନ୍ତ୍ରଧ୍ୱନିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେ ସ୍ଥାନ । ଏଠାରେ ସମୟକୁ ଅସ୍ଥାୟୀଭାବେ ଅଲଗା କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଭାଵିତ ହୋଇଛି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଯନ୍ତ୍ର —Stasis Field Generator। ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତି “time travel” ପାଇଁ ଵ୍ୟଵହୃତ ହେଵାକୁ ଯାଉଛି । ଏହାର ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ହେଉଛି “temporal isolation” — ଅତୀତର ଗୋଟିଏ ସୀମିତ ଅଂଶକୁ ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଵୃତ କରି ଵର୍ତ୍ତମାନ ସମୟର ସହିତ ଏଥାରେ ସଂଯୁକ୍ତ କରାଯାଏ। ଏହି ଯନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଗତ ସମୟର ଗୋଟିଏ ଅଂଶକୁ ଆଲଗା କରି ଵର୍ତ୍ତମାନକୁ ଆଣିଵା ସମ୍ଭଵ। ମାନେ, ଅତୀତରୁ କିଛିକୁ ଜୀଵନ୍ତ ଅଵସ୍ଥାରେ ୟେ ଯନ୍ତ୍ର ଆଣିପାରିଵ। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ମୁଖ୍ୟ ବୈଜ୍ଞାନିକ Dr. Hoskins। ସେ ଉତ୍ସାହୀ ଏଵଂ ନିଜ କାମକୁ ନେଇ ଅତ୍ୟଧିକ ଗର୍ବଵତ।

ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ Dr. Hoskins ଏକ ସରକାରୀ ପ୍ରତିନିଧି ଦଳକୁ ବୁଝାଉଥାନ୍ତି ଯେ ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ Einsteinଙ୍କ space-time continuity ଧାରଣାର ଉପରେ ଆଧାରିତ। ସମୟ ଏକ ଚତୁର୍ଥ ମାତ୍ରା, ଯାହାକୁ ସୂତ୍ରତଃ ଵକ୍ର କରାଯାଇପାରେ। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ନାମ — Mesozoic Project । 

ସରକାରୀ ଲୋକେ ସୁଦୂର ଅତୀତରୁ ଡାଇନୋସର କିମ୍ବା ତହିଁର ଅଣ୍ଡା ଆଣିଵାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଵୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏହାର ନକାରାତ୍ମକ ଓ ଭୟାଵହ ପରିଣାମ ଘଟିପାରେ ବୋଲି ବୁଝାଇଥିଲେ ।

ପ୍ରାଚୀନ ଜୀଵ ମାନଵସମାଜ ପାଇଁ ଵିପଜ୍ଜନକ ହୋଇପାରନ୍ତି ତେବେ ପ୍ରାଚୀନ ମଣିଷଙ୍କୁ ଅତୀତରୁ ଅଣାଗଲେ ତାହା ସେତେଟା କ୍ଷତିକାରକ ହେଵ ନାହିଁ । ତେଣୁ ପ୍ରଥମ ସଫଳ ପରୀକ୍ଷାରେ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ମାନବ ଶିଶୁକୁ ଅଣାଗଲା। ଵୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା ପ୍ରାୟ ୪୦,୦୦୦ ଵର୍ଷ ପୂର୍ଵର Late Pleistocene epoch। ସେହି ସମୟରେ ଵୈଶ୍ଵିକ ଜଳଵାୟୁ ଶୀତଳ ଏଵଂ ବରଫାଚ୍ଛାଦିତ ଅଞ୍ଚଳ ଵିସ୍ତୃତ ଥିଲା । ସେତେବେଳେ ୟୁରୋପ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଵାସ କରୁଥିଲେ Homo neanderthalensis। Neanderthalମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେହଠାରୁ, ଚଉଡ଼ା ଛାତି, ମୋଟା ହାଡ଼, ଓ ଉଚ୍ଚ ଭ୍ରୂଲତା ପାଇଁ ପରିଚିତ। ସେମାନଙ୍କ ମସ୍ତିଷ୍କର ଆୟତନ ପ୍ରାୟ ୧୪୦୦–୧୬୦୦ କ୍ୟୁବିକ୍ ସେଣ୍ଟିମିଟର ଥିଲା । ସେମାନେ ଆମଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ଅର୍ଦ୍ଧମାନଵ କି ଅସୁର ନଥିଲେ ଵରଂ ଭିନ୍ନ ଏକ ମାନଵ ଜାତି ଥିଲେ।

Stasis Incorporatedରେ ଅନେକ ଦିନ ଯାଏଁ ଗଵେଷଣା ଜାରି ରହିଲା । ହଠାତ୍ ଦିନେ ଵିଳମ୍ଵିତ ରାତିରେ Dr. Hoskinsଙ୍କୁ ଅଦ୍ଭୁତପୂରରଵ ସଫଳତା ମିଳିଲା। ପାଖରେ ଥିଲେ ନର୍ସ Edith Fellowes ସେ ତାଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ “Miss Fellowes,” “ଆମେ ସଫଳ ହୋଇଛୁ। ଆମେ ୪୦,୦୦୦ ଵର୍ଷ ପୂର୍ଵରୁ ଏକ Neanderthal ଶିଶୁକୁ ଆଣିଛୁ। ସେ ଜୀଵିତ। ଆପଣ ତାଙ୍କ ଯତ୍ନ ନେବେ।”

Neanderthal — ଵୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ Homo neanderthalensis। ସେମାନେ ଆଧୁନିକ ମାନଵ Homo sapiens ଠାରୁ ଅଲଗା ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମଣିଷ ଥିଲେ। Edith Fellowes ମଧ୍ୟଵୟସ୍କା ଓ ଅଵିଵାହିତା। ସେ ଶାନ୍ତ ଓ ନିୟମିତ ଜୀଵନ ଜିଅଁନ୍ତି । ଏହି ଖବର ଶୁଣି ସେ ଚମକିଗଲେ।

ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ମଣିଷ ଶିଶୁ? ସେ ତାହାର ଦେଖାଶୁଣା କରିବେ? କିନ୍ତୁ Edithଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଅନ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଙ୍କି ମାରିଲା — ଏକ ସଜୀଵ ଶିଶୁକୁ ଆମେ କିପରି କେଵଳ ‘ପରୀକ୍ଷାଗାର’ ମୂଷା ବୋଲି ଭାବିପାରିବୁ ?

ଶିଶୁଟିକୁ Stasis Chamberରୁ ବାହାର କରାଗଲା। Edith ଯେତେବେଳେ ତା’କୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ଅବାକ୍ ହୋଇଗଲେ।

ତା’ର ଖପୁରି ଗଠନ ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ Neanderthal ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଉଥିଲା — ଭାରି supraorbital ridge (ଭ୍ରୂଲତା ଉପର ହାଡ଼), ପଛକୁ ଅଳ୍ପ ଲମ୍ବା skull ଆଉ ଦୃଢ଼ ହନୁହାଡ଼ ଥିଲା । ଏକ X-ray ଓ CT scan ଦ୍ୱାରା ତା’ର ହାଡ଼ର ଘନତା ମପାଗଲା। ଆଧୁନିକ ମାନଵ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଠାରୁ ତା’ର ହାଡ଼ ଅଧିକ ଘନ ଓ ଦୃଢ଼ ଥିଲା। ଏହା ଆଦ୍ର ଓ ଶୀତଳ ଜଳଵାୟୁରେ ଅନୁକୂଳନର ଫଳ। ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷାରୁ ତା’ର DNA ଵିଶ୍ଳେଷଣ କରାଗଲା। 

ଵୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ଆଧୁନିକ ମାନଵମାନଙ୍କ ଜିନୋମରେ ୧–୨% Neanderthal DNA ରହିଛି। ଏହା ପ୍ରମାଣ ଯେ ପୂର୍ଵକାଳରେ Homo sapiens ଓ Homo neanderthalensis ମଧ୍ୟରେ ସଂକର୍ଷଣ ହୋଇଥିଲା।

ଵୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ତା’ର ମସ୍ତିଷ୍କ ଉନ୍ନତି ଵିଷୟରେ ଅନୁମାନ କରୁଥିଲେ। Neanderthalମାନଙ୍କର ଭାଷା କ୍ଷମତା ନେଇ ଅନେକ ଗଵେଷଣା ହୋଇଛି। ସେମାନଙ୍କର hyoid bone ଗଠନ ଭାଷା ଉଚ୍ଚାରଣକୁ ସମ୍ଭଵ କରୁଥିଲା। ତେବେ ଲାବରେଟରୀର ଆଲୋକ, ଅଜଣା ଗନ୍ଧ ଓ ଯନ୍ତ୍ରର ଧ୍ୱନି ଯୋଗୁଁ ନିଏଣ୍ଡରଥାଲ୍ ଶିଶୁଟି ଭୟଭୀତ ହୋଇଗଲା। ତା’ର stress response ବଢ଼ିଗଲା। ହୃଦ୍‌ଗତି ବି ବଢ଼ିଲା।

ସେହି ଆଦିମାନଵର ଶିଶୁଟି ଦେଖିଵାକୁ ଆଧୁନିକ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଭଳି ସେତେ ସୁନ୍ଦର ନୁହେଁ। ସେଥିପାଇଁ କେତେକ ଵୈଜ୍ଞାନିକ ଚୁପଚାପ ତା’କୁ “ugly little boy” ବୋଲି କହୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ Edithଙ୍କ ମନରେ ସେ କଥା ନଥିଲା। ସେ ଦେଖିଲେ କେଵଳ ଏକ ଭୟଭୀତ ଶିଶୁ ଯିଏ ଅଜଣା ସ୍ଥାନରେ ଅଜଣା ଲୋକ ଓ ଦରଵ ଦେଖି ଡରିଯାଇଛି ।

Edith Fellowes ତା’ ପାଖରେ ବସିଲେ। ସେ ନିଜ ହାତ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇଲେ। ଧୀରେ କହିଲେ।

ଶିଶୁଟି ଭାଷା ବୁଝୁନଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସ୍ପର୍ଶ ବୁଝୁଥିଲା।

ଶିଶୁଟିର ପୁରୁଣା ନାମ କେହି ଜାଣିନଥିଲେ। Edith ତା’କୁ ନାମ ଦେଲେ — Timmie। ପ୍ରଥମ କିଛି ଦିନ Timmie ଖୁବ୍ ଭୟ ପାଉଥିଲା। ଲାବରେଟରୀର ଆଲୋକ, ଯନ୍ତ୍ରର ଧ୍ୱନି, ଅଜଣା ଲୋକ — ସବୁ ତା’ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା । ସେ କାନ୍ଦୁଥିଲା। କିଛି ଖାଉନଥିଲା । Edith ଧୀରେ ଧୀରେ ତା’ ପାଖରେ ବସୁଥିଲେ। ମୃଦୁ ସ୍ୱରରେ କହୁଥିଲେ। ହାତ ଧରୁଥିଲେ। ଭାଷା ଅଲଗା ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସ୍ନେହ ବୁଝିଵାକୁ ଭାଷା ଲୋଡ଼ା ହୁଏନାହିଁ। କିଛି ସପ୍ତାହ ପରେ Timmie Edithଙ୍କୁ ଭରସା କରିଲା। ଡରିଗଲେ ସେ ତା’ଙ୍କ ପଛରେ ଲୁଚୁଥିଲା। ତା’ଙ୍କୁ ଦେଖି ହସୁଥିଲା।

Timmie ଧୀରେ ଧୀରେ ଲାବରେଟରୀ ପରିଵେଶକୁ ଅନୁଭଵ କରିଵା ଆରମ୍ଭ କଲା। ତା’ର ଆଚରଣ ଲିପିବଦ୍ଧ ହେଉଥିଲା। ସେ ଖେଳନା ଧରୁଥିଲା, ପଥର ଦେଖିଲେ ଆଗ୍ରହୀ ହେଉଥିଲା। ଏହା Neanderthalମାନଙ୍କର tool-using ସ୍ୱଭାଵକୁ ସୂଚିତ କରୁଥିଲା କାରଣ ସେମାନେ Mousterian stone tools ଵ୍ୟଵହାର କରୁଥିଲେ।

Dr. Hoskins ଓ ଅନ୍ୟ ଵୈଜ୍ଞାନିକମାନେ Timmie ଉପରେ ଅନେକ ପରୀକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ତା’ର ହାଡ଼ ମାପ ହେଉଥିଲା। ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା ହେଉଥିଲା। ଵ୍ୟଵହାର ଲେଖାଯାଉଥିଲା। ତା’ର cognitive test କରାଗଲା। ସରଳ ଆକୃତି ଚିହ୍ନଟ କରିଵା, ସ୍ମୃତି ପରୀକ୍ଷା, ଧ୍ୱନି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଇତ୍ୟାଦି ଜାଞ୍ଚ୍ କରାଯାଉଥିଲା । ତା’ର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଆଧୁନିକ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଧୀର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବୁଦ୍ଧିମତା ଥିଲା। Timmie ଏହା ଭଲ ପାଉନଥିଲା। ସେ Edithଙ୍କୁ ଧରି ରହୁଥିଲା।

Edithଙ୍କ ଏସବୁ ଆଚରଣ ଦେଖି ଦିନେ Dr. Hoskins ତାଙ୍କୁ କହିଲେ —“Miss Fellowes, ଆପଣ ଅଧିକ ଆଵେଗିକ ହେଉଛନ୍ତି। ସେ ଗଵେଷଣାର ଵିଷୟ।”

Edith ଚୁପ୍ ରହିଲେ। କିନ୍ତୁ ତା’ର ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଜନ୍ମିଲା — ଏକ ଶିଶୁ କିପରି କେଵଳ ଗବେଷଣାର ଵିଷୟ ହୋଇପାରେ? ସେ କ’ଣ ଲାବୋରେଟୋରୀର ମୂଷା ?

ଵୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଭଲ ଭାବରେ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ Timmie ବାହାର ଦୁନିଆରେ ବଞ୍ଚିପାରିଵ ନାହିଁ । ତା’ର immune system ଆଧୁନିକ ଜୀଵାଣୁ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନୁହେଁ। ସେଥିପାଇଁ ତା’କୁ sterile environmentରେ ରଖାଯାଉଥିଲା। ଅନେକ ଦିନ ବିତିଗଲା। Timmie କିଛି ସରଳ ଶବ୍ଦ କହିଵା ଶିଖିଲା। ଦିନେ ସେ Edithଙ୍କୁ ଦେଖି ଧୀରେ କହିଲା —

“ମା…” ଏହି ପଦକୁ ଶୁଣିଵା ମାତ୍ରକେ Edithଙ୍କ ଆଖିରେ ଲୁହ ଆସିଗଲା।

ସେ ବୁଝିଲେ — ସେ ଏବେ କେଵଳ ନର୍ସ ନୁହେଁ। ସେ Timmie ପାଇଁ ମା’ ହୋଇଗଲେ। ଅଵଶ୍ୟ ଵୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏହାକୁ ରିପୋର୍ଟ ଫାଇଲ୍‌ରେ language imitation ବୋଲି ଲେଖିଲେ। କିନ୍ତୁ Edithଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଥିଲା ଏକ ମାନଵୀୟ ସ୍ନେହ ସମ୍ବୋଧନ ।

କିଛି ମାସ ପରେ ପ୍ରକଳ୍ପ ଶେଷ ହେଵାକୁ ଆସିଲା।

Dr. Hoskins ଘୋଷଣା କଲେ —“Timmieକୁ ତା’ର ନିଜ ସମୟକୁ ଫେରାଇ ଦିଆଯିଵ।” Edith ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।

ସେ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ଏଠାରେ Timmie ସାଧାରଣ ଜୀଵନ କାଟିପାରିଵ ନାହିଁ। ସେ ସଦା ଗଵେଷଣାର ଵସ୍ତୁ ହେଇ ରହିଵ । କିନ୍ତୁ ତା’କୁ ଛାଡ଼ିଵା ମଧ୍ୟ ସହଜ ନୁହେଁ। Stasis Chamber ପୁଣି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଗଲା। କ'ଣ ହେଉଛି ବୋଲି Timmie କିଛି ବୁଝିପାରୁନଥିଲା। ସେ Edithଙ୍କ ହାତ ଧରିଥିଲା।

“ମା…”

ସେ ଶବ୍ଦ Edithଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲା। ହଠାତ୍ Edith ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ। ସେ Timmieକୁ ବାହୁରେ ଧରି Stasis Field ଭିତରକୁ ପସିଗଲେ। ଯନ୍ତ୍ର ଚାଲିଗଲା। ଆଲୋକ ଚମକିଲା ଏଵଂ ଦୁଇଜଣ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।

ଲାବରେଟରୀ ନିରଵ ହେଇଗଲା। Dr. Hoskins ହତବାକ୍ ହୋଇଗଲେ । ଏକ ଵୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରକଳ୍ପ ଶେଷ ହେଲା। କିନ୍ତୁ ଏକ ମା’ର ପ୍ରେମ ଜିତିଲା। କେଉଁଠି ଦୂରରେ ଭିନ୍ନ ଏକ ଅତୀତର ସମୟକୁ ଜନୈକା Homo sapiens ମାଆ ସହିତ ଏକ Himo neanderthalensis ଶିଶୁ ଚାଲିଗଲେ । 

 ୪୦,୦୦୦ ଵର୍ଷ ପୂର୍ଵର ଜଙ୍ଗଲରେ, ଏକ Neanderthal ଶିଶୁ ଏଵଂ ଏକ ଆଧୁନିକ ମହିଳା ଏବେ ଏକା ନୁହେଁ କିନ୍ତୁ ସେମାନେ କ’ଣ ସେ ସମୟର ଭୀଷଣ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବଞ୍ଚିପାରିବେ ? 

ଏହାର ଉତ୍ତର ଖୋଜି ପାଇଵାକୁ ଵୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ପାଖରେ କୌଣସି ଉପାୟ ନଥିଲା । 

ଆଲୋକ ଚମକିଵା ପରେ ଯେତେବେଳେ ସବୁ ଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲା ସେତେବେଳେ Edith Fellowes ଓ Timmie ପ୍ରାଚୀନ ଜଙ୍ଗଲର ଏକ ଘଞ୍ଚ ଅଞ୍ଚଳରେ ପଡ଼ିଲେ । ବରଫ ଯୁଗର ଶୀତଳ ଵାୟୁ ତାଙ୍କ ଶରୀରକୁ ସ୍ପର୍ଶକଲା । ଚାରିଆଡ଼େ ଉଚ୍ଚ ଵୃକ୍ଷରାଜି, ଦୂରରେ ପଶୁମାନଙ୍କର ଡାକ ଓ ପଵନର ଶବ୍ଦ ମାତ୍ର ଶୁଣାଯାଉଥିଲା । Edith ତାଙ୍କ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି ରହିଥିଲେ ଯାହା ଏଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଜବ ଲାଗୁଥିଲା । Timmie ଭୟରେ ତାଙ୍କୁ ଜାବୁଡ଼ି ଧରିଥିଲା କିନ୍ତୁ ସେ ଚିହ୍ନିପାରିଲା ଯେ ଏହି ସ୍ଥାନ ତାଙ୍କର ପୂର୍ଵ ଜଗତ । ସେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଚାରିଆଡ଼େ ଦେଖିଲା ଓ କିଛି ପରିଚିତ ଗନ୍ଧ ପାଇଲା । ପ୍ରଥମ କିଛି ଦିନ କଷ୍ଟକର ଥିଲା । Edith ଆଧୁନିକ ଜୀଵନରୁ ଆସିଥିଵାରୁ ଶୀତ, ଭୋକ ଓ ପଶୁମାନଙ୍କର ଭୟ ତାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟ ଦେଇଥିଲା । ସେ ନିଜର ଜ୍ଞାନ ଵ୍ୟଵହାର କରି ନିଆଁ ଜଳାଇଵାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ଯାହା ସେ ପୂର୍ଵରୁ Timmieକୁ ଶିଖାଇଥିଲେ । ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଗରମ ରଖିଲା ଓ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଦୂରରେ ରଖିଵାରେ ସାହାଯ୍ୟ କଲା । Timmie ନିଜର ପୂର୍ଵ ଜୀଵନର କିଛି ସ୍ମୃତି ମନେ ପକାଇଲା । ସେ ପଥରରୁ ହାତିଆର ତିଆରି କରିଵା ଜାଣିଥିଲା ଓ ଜଙ୍ଗଲରେ ଖାଦ୍ୟ ଖୋଜିଵାରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲା । ସେ କୋଳି, ଫଳ ଓ ଛୋଟ ପଶୁ ଧରି ଆଣିଥିଲା । Edith ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ ଯେ କିପରି ଏକ ଛୋଟ ବାଳକ ଏତେ କୌଶଳ ଜାଣିଛି ।

ଧୀରେ ଧୀରେ ସେମାନେ ଏକ ଗୁମ୍ପା ଖୋଜି ପାଇଲେ ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ଵର୍ଷା ଓ ଶୀତରୁ ରକ୍ଷା ଦେଇଥିଲା । Edith ନିଜର ଜ୍ଞାନରୁ ଗଛର ପତ୍ର ଓ ଚର୍ମ ଵ୍ୟଵହାର କରି ପୋଷାକ ତିଆରି କଲେ । ସେ Timmieକୁ ଆହୁରି ଅଧିକ ଶିଖାଇଲେ — କିପରି ଫାନ୍ଦ ପକାଇବେ, କିପରି ନିଆଁକୁ ରକ୍ଷା କରିବେ ଓ କିପରି ଏକାଠି ରହିବେ । Timmie ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ନିଜର ଜଗତର କଥା ବୁଝାଇଵାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା । ସେ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କି ଦେଖାଇଲା ଯେ ତାଙ୍କ ଗୋଷ୍ଠୀରେ କିପରି ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ରହୁଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଗଭୀର ବନ୍ଧନ ଗଢ଼ି ଉଠିଲା । Edith ବୁଝିଲେ ଯେ ତାଙ୍କର ସ୍ନେହ କେଵଳ ମାତୃତ୍ୱ ନୁହେଁ ଵରଂ ଏକ ନୂଆ ଜୀଵନର ଆରମ୍ଭ ଅଟେ ।

କିଛି ମାସ ପରେ ସେମାନେ ଏକ ଛୋଟ ନିଏଣ୍ଡରଥାଲ୍ (Neanderthal) ଗୋଷ୍ଠୀର ସମ୍ପର୍କରେ ଆସିଲେ । ସେମାନେ ପ୍ରଥମେ ଭୟ ପାଇଲେ କାରଣ Edithଙ୍କର ଆଧୁନିକ ଚେହେରା ଓ ପୋଷାକ ଅଜବ ଲାଗୁଥିଲା । କିନ୍ତୁ Timmie ସେମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିଲା ଓ ହାତ ଧରି କହିଲା ଯେ ଏ ତାଙ୍କର ମା’ । ଗୋଷ୍ଠୀର ଲୋକେ ଧୀରେ ଧୀରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ । Edith ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ବାଣ୍ଟିଲେ — କିପରି ବେଶୀ ଭଲ ନିଆଁ ଜଳାଇବେ, କିପରି ଘାଆ ଚିକିତ୍ସା କରିବେ ଓ କିପରି ଛୋଟ ଛୋଟ ଉପକରଣ ତିଆରି କରିବେ ଇତ୍ୟାଦି । ଏହା ଗୋଷ୍ଠୀର ଜୀଵନକୁ ସହଜ କଲା । ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଏକ ଵିଶେଷ ସ୍ଥାନ ଦେଲେ ଓ ସମ୍ମାନ କଲେ ।

ଏହି ନୂଆ ଜୀଵନରେ Edith ବୁଝିଲେ ଯେ ସମୟର ପାର୍ଥକ୍ୟ କେଵଳ ବାହାରେ ଥାଏ କିନ୍ତୁ ମନୁଷ୍ୟର ସ୍ନେହ ଓ ବୁଦ୍ଧି ସର୍ଵତ୍ର ସମାନ । Timmie ବଡ଼ ହେଲା ଓ ସେ ନିଜର ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଏକ ନେତା ହେଲା । ସେ ନିଜ Homo sapiens ମାଆଙ୍କ ଶିକ୍ଷାକୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶିଖାଇଲା । ସେମାନଙ୍କର ଜୀଵନ କଷ୍ଟମୟ ଥିଲା କିନ୍ତୁ ସନ୍ତୋଷଜନକ ଥିଲା । 

ଦିନେ ଦୂରରେ ଏକ ଅଜଣା ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଗଲା । Edith ଓ Timmie ଗୁମ୍ଫାର ମୁହଁରେ ବସି ଚାରିପାଖ ଦେଖୁଥିଲେ । ଥଣ୍ଡା ପଵନ ବହୁଥିଲା ଓ ବରଫ ଢାଙ୍କିଥିଵା ଜଙ୍ଗଲରୁ ଏକ ନୂଆ ଗନ୍ଧ ଆସିଥିଲା । ଟିମି ହଠାତ୍ ଉଠି ନାକ ଉଚ୍ଚା କରି ଶୁଣିଲା । ସେ ଜାଣିଥିଲା ଯେ ଏହା ଅନ୍ୟ ମଣିଷଙ୍କ ଗନ୍ଧ । Edith ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ ଦୂରରେ ଧୂଆଁ ଉଠୁଥିଵା ଓ ଛୋଟ ଛୋଟ ସ୍ଥାନରେ ଜଳୁଥିଵା ଅଗ୍ନିର ଆଵଳି । ଏହା ଥିଲା ଆଧୁନିକ ମାନଵ Homo sapiensଙ୍କ ଆଗମନର ପ୍ରଥମ ସଂକେତ । ନିଏଣ୍ଡରଥାଲ୍‌ମାନେ ସତର୍କ ହୋଇଗଲେ ଏଵଂ ନିଜର ଜଗତକୁ ରକ୍ଷା କରିଵାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ । 

ଗୋଷ୍ଠୀର ନିଏଣ୍ଡରଥାଲ୍ (Neanderthal) ଲୋକେ ପଥର ହାତିଆର ଧରି ସତର୍କ ହୋଇଗଲେ । Edith, Timmieକୁ କୋଳରେ ଧରି କହିଲେ ଯେ ସେମାନେ ଶାନ୍ତିରେ ରହିବେ କିନ୍ତୁ ଆଵଶ୍ୟକ ହେଲେ ଆତ୍ମରକ୍ଷା କରିବେ ।

ପ୍ରଥମେ ଖାଦ୍ୟକୁ ନେଇ ଉଭୟ ମାନଵଜାତି ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ହେଲା । Homo sapiensମାନେ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ଆସିଥିଲେ ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ଶିକାର ଯେମିତି ମାମଥ୍ ଓ ବାଇସନ୍ ଧରି ମାରିଵାରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ଉନ୍ନତ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ସମୂହରେ ଶିକାର କରିଵାର କୌଶଳ ନିଏଣ୍ଡରଥାଲ୍‌ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇପଡ଼ିଲା । କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଖାଦ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ପାଇଁ ଝଗଡ଼ା ହେଲା ।ନିଏଣ୍ଡରଥାଲ୍‌ମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କମ୍ ଥିଲା ଏଵଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେତେକ ଗୋଷ୍ଠୀ ନରଭକ୍ଷକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ଏଥିପାଇଁ ହୋମୋ ସାପିଏନ୍ସମାନେ ଏମାନଙ୍କୁ ଵିଶ୍ଵାସ କରୁନଥିଲେ ଏଵଂ ଵିଵାଦ ବଢ଼ିଥିଲା । 

 ନିଏଣ୍ଡରଥାଲମାନେ ନିଜ ଗୁମ୍ଫା ଓ ଶିକାର କ୍ଷେତ୍ର ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ କିନ୍ତୁ Homo sapiensମାନେ ଅଧିକ ଚତୁର ଓ ସଂଗଠିତ ଥିଲେ । Edith ଏହି ସଂଘର୍ଷ ଦେଖି ଦୁଃଖିତ ହେଲେ । ସେ Timmieକୁ କହିଲେ ଯେ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ରହିବା ଉଚିତ୍ । Edith ନିଜର ଆଧୁନିକ ଜ୍ଞାନ ଵ୍ୟଵହାର କରି ନିଏଣ୍ଡରଥାଲ୍‌ ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ଅଧିକ ଫଳ ଓ କୋଳି ସଂଗ୍ରହ କରିଵା ତଥା ତାକୁ ଵନ୍ୟଜୀଵ ଓ ମୂଷା ଆଦି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜୀଵଙ୍କ ଦାଉରୁ ସଂରକ୍ଷଣର ଉପାୟ ଶିଖାଇଲେ ଯାହା ସଂଘର୍ଷ କମାଇଲା ।

ତାପରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ପରିସ୍ଥିତି ବଦଳିଲା । Homo sapiensମାନେ ନିଏଣ୍ଡରଥାଲମାନଙ୍କର ବରଫାଞ୍ଚଳରେ ଶିକାର କରିଵାର ତଥା ଜୀଵନ କାଟିଵାର କୌଶଳ ଦେଖି ଆକର୍ଷିତ ହେଲେ । ନିଏଣ୍ଡରଥାଲମାନେ ଶୀତଳ ପରିଵେଶରେ ଅନୁକୂଳିତ ଥିଲେ ଓ ମୋଟା ହାଡ଼ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେହ ସହିତ ଭାରି ଶିକାର ଧରିଵାରେ ନିପୁଣ ଥିଲେ । ସେମାନେ ଗୁମ୍ଫାରେ ଅଗ୍ନି ଜାଳି ରହିଵାରେ ଏଵଂ ପଥରରୁ ଉପକରଣ ତିଆରି କରିଵାରେ ଦୀର୍ଘ ଅଭ୍ୟାସ ରଖିଥିଲେ । Homo sapiensମାନେ ଏହି କୌଶଳ ଶିଖିଵାକୁ ଆଗ୍ରହୀ ହେଲେ । କେତେକ ସମୟରେ ଦୁଇ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏକାଠି ଶିକାର କଲେ । Edith ନିଜର ଜ୍ଞାନ ବାଣ୍ଟିଲେ ଏଵଂ ଉଭୟ ମାନଵଜାତି ମଧ୍ୟରେ ସେତୁ ହେଲେ । Timmie ନିଜ ପୂର୍ଵଜମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ହସୁଥିଲା ଓ ସେମାନଙ୍କୁ Edithଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଶିଖା ଯାଇଥିବା ନୂଆ ଉପାୟ ଦେଖାଉଥିଲା । ଧୀରେ ଧୀରେ ମିଶ୍ରଣ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ଦୁଇ ଗୋଷ୍ଠୀର ଯୁଵକ ଯୁଵତୀମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଦେଖି ଆକର୍ଷିତ ହେଲେ । ସଂକର୍ଷଣ ହେଲା ଓ ନୂଆ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ହେଲେ ଯେଉଁମାନଙ୍କରେ ଦୁଇ ଜାତିର ଲକ୍ଷଣ ମିଶିଗଲା । ଏହି ମିଶ୍ରଣ ଗୋଷ୍ଠୀକୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କଲା । ନିଏଣ୍ଡରଥାଲ୍‌ମାନଙ୍କର ଶାରୀରିକ ଶକ୍ତି ଓ Homo sapiensଙ୍କର ଚତୁରତା ଏକାଠି ହୋଇ ନୂଆ ସଭ୍ୟତା ଗଢ଼ିଲା । Edith ବୃଦ୍ଧା ହେବା ସମୟରେ ଦେଖିଲେ ଯେ ତାଙ୍କର ପୁଅ Timmie ଏକ ନୂଆ ପିଢ଼ିର ପିତା ହୋଇଛି । ସେମାନେ ଏକାଠି ରହି ବରଫ ଯୁଗର କଷ୍ଟ ସହି ଜୀଵନ କାଟିଲେ । ଏହି ମିଶ୍ରଣ ପରେ ନିଏଣ୍ଡରଥାଲମାନଙ୍କର ଵିଶେଷ ଲକ୍ଷଣ ଧୀରେ ଧୀରେ କମିଗଲା କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କର ଜିନ୍ ଆଧୁନିକ ମାନଵଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିଗଲା । Edithଙ୍କ ପ୍ରେମ ଓ ସାହସ ଏକ ନୂଆ ଇତିହାସ ରଚିଲା ଏଵଂ ଦୁଇ ମାନଵଜାତି ସଂଘର୍ଷରୁ ସହଯୋଗକୁ ଆସି ଏକାକାର ହୋଇଗଲେ । 

ଏହାର ୪୦୦୦୦ ଵର୍ଷ ପରେ ୟୁରୋପର ଏକ ଗୁମ୍ଫାରେ ଖୋଳାଖୋଳି କରୁଥିଵାବେଳେ ଆଧୁନିକ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱଵିତମାନେ ଏକ ଅସମ୍ଭଵ ଜିନିଷ ପାଇଲେ । ଏକ ଛୋଟ ଧାତୁର ପତଳା ପ୍ଲେଟ୍, ଯହିଁରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଆଧୁନିକ ଅକ୍ଷରରେ ଲେଖା ଥିଲା — “Timmie ମୋର ପୁଅ । ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏକାକୀ ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ । Edith Fellowes” । ପାଖରେ ଏକ ଛୋଟ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ କଣ୍ଢେଇ ଥିଲା, ଯାହାର ରଙ୍ଗ ମଳିନ ହୋଇଗଲେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଛୋଟ ବାଳକର ମୁହଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ଏହି ଦୁଇଟି ଵସ୍ତୁ ୪୦,୦୦୦ ଵର୍ଷ ପୂର୍ଵର ବୋଲି ଅନୁସନ୍ଧାନରୁ ଜଣାଗଲା । ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରୁ କେଵଳ ପଥର ଉପକରଣ ଓ ହାଡ଼ ମିଳିଵା କଥା ସେଠାରୁ, ଏହି ଆଧୁନିକ ଦରଵ ମିଳିଵା ଅନେକଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ କଲା ।

Dr. Hoskins ଯେତେବେଳେ ଏହି ଖବର ପାଇ ସେହି ଗୁମ୍ଫାକୁ ଗଲେ, ସେଠାରେ ସେ ୪୦୦୦୦ ଵର୍ଷ ତଳର ସେହି ଵସ୍ତୁ ଦେଖି ସ୍ତବ୍ଧ ହୋଇ ରହିଗଲେ । ସେ ପ୍ଲେଟ୍‌ଟି ହାତରେ ଧରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଚାହିଁ ରହିଲେ । ତାଙ୍କର ହାତ କମ୍ପୁଥିଲା । ସେ ମନେ ପକାଇଲେ ସେହି ଦିନକୁ ଯୋଉଦିନ Timmieକୁ ଧରି Edith,Stasis Field Generator ଯନ୍ତ୍ର ଭିତରକୁ ପଶିଯାଇଥିଲେ । ସେତେବେଳେ ସେ ଭାବିଥିଲେ ଯେ ତାହା କେଵଳ ଏକ ପ୍ରକଳ୍ପର ଶେଷ ଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଏବେ ସେହି ପ୍ଲେଟ୍ ତାଙ୍କୁ ପଚାରୁଥିଲା — ଆମେ କ’ଣ କରିଥିଲୁ ? ଏକ ମାଆର ପ୍ରେମକୁ କ’ଣ ଆମେ ଗଵେଷଣା ନାମରେ ବଳି ଦେଇଥିଲୁ ?

ସେ ପ୍ଲେଟ୍‌ଟି ଆଖି ସମ୍ମୁଖରେ ଧରି ଚୁପ୍ ରହିଲେ । ତାଙ୍କର ମନରେ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ ବାରମ୍ବାର ଘୁରି ବୁଲୁଥିଲା — ଯଦି ଏକ ମାଆ ସମୟର ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରି ମାତୃସ୍ନେହ ଲାଗି ଜୀଵନ ଦାନ କରିପାରେ, ତେବେ ଆମେ ଵୈଜ୍ଞାନିକମାନେ କାହିଁକି ଏତେ ଛୋଟ ହୋଇ ରହିଗଲୁ ? ଏହି ଛୋଟ ପ୍ଲେଟ୍ ଓ କଣ୍ଢେଇ କେଵଳ ଏକ ପ୍ରମାଣ ନୁହେଁ, ଏହା ଏକ ଆଇନା । ଯାହା ଆମକୁ ଦେଖାଇ ଦେଉଛି ଯେ ଜ୍ଞାନର ନାମରେ ଆମେ କେତେ ବଡ଼ ଭୁଲ୍ କରିପାରିଛୁ । Edith ଅତୀତକୁ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ସନ୍ଦେଶ ରହିଗଲା — ଜଣେ ମାଆର ପ୍ରେମ ସମୟକୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିପାରେ । ଆଉ ଆମେ ? ଆମେ କ’ଣ କେବଳ ଦେଖୁଛୁ ନା ସେଥିରୁ କିଛି ଶିଖୁଛୁ ?

•••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

Isaac Asimovଙ୍କ କାହାଣୀ “The Ugly Little Boy(୧୯୫୮)” ଅଵଲମ୍ବନରେ ଏହି କାହାଣୀଟି ଲେଖା ଯାଇଛି । ମୂଳ କାହାଣୀରେ ଏଡିଥ୍ ଓ ଟମୀ ଉଭୟ ଅତୀତକୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ ତାପରେ କ’ଣ ହେଲା ତାହା କୁହାଯାଇନାହିଁ । ପରଵର୍ତ୍ତୀ କାହାଣୀ କ’ଣ ହୋଇପାରେ ତାହା ଅନୁମାନ କରି ଏ ଅକିଞ୍ଚନ ନିଜର ସ୍ବଳ୍ପ ଜ୍ଞାନ ଆଧାରରେ ଯୋଡ଼ିଛି । 

••••••••••••••••••••••••••••••••••••••