Friday, January 9, 2026

ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏୟାରଲାଇନ୍ସ ଫ୍ଲାଇଟ୍ ଆଇସି ୪୧୦ର ଅପହରଣ କେମିତି ହୋଇଥିଲା ?

୧୯୭୮ ମସିହା ଡିସେମ୍ଵର ୨୦ ତାରିଖ। ଭାରତରେ ରାଜନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ଥିର ଥିଲା। କେନ୍ଦ୍ରରେ ମୋରାରଜୀ ଦେସାଇଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଜନତା ପାର୍ଟି ସରକାର କ୍ଷମତାରେ ଥିଵା ଵେଳେ, ପୂର୍ଵତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଏମର୍ଜେନ୍ସି ଵା ଆପାତକାଳ ସମ୍ପର୍କିତ ଅଭିଯୋଗରେ ଗିରଫ କରାଯାଇ ଦିଲ୍ଲୀର ତିହାର ଜେଲ୍‌କୁ ପଠେଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ଦେଖି କଂଗ୍ରେସର ଦୁଇଜଣ ଅନ୍ଧସମର୍ଥକ ଯୁଵକ – ଭୋଳାନାଥ ପାଣ୍ଡେ ଓ ଦେଵେନ୍ଦ୍ର ପାଣ୍ଡେ – ଏକ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ।
ସେହିଦିନ ସକାଳେ ସେ ଦୁଇଜଣ ଲଖଣୌ ଵିମାନବନ୍ଦରରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେମାନେ ଧୋତି-କୁର୍ତ୍ତା ଓ କୁର୍ତ୍ତା-ପାଇଜାମା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଗାମୁଛା ଧରିଥିଲେ ଏଵଂ ଗ୍ରାମ୍ୟ ଲୋକ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଭୋଳାନାଥ ଲମ୍ଵା ଓ ଆଥଲେଟିକ୍ ଥିଲେ, ଦେଵେନ୍ଦ୍ର ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଅଳ୍ପ ଉଚ୍ଚ ଓ ସାମାନ୍ୟ ଫାପୁଲା ଥିଲେ । ସେମାନେ ପ୍ରଥମ ଥର ଵିମାନରେ ଚଢ଼ୁଥିଵା ଭଳି ଅଭିନୟ କରି ଵିମାନ ଚାଳକ ଦଳ(Crew)ଙ୍କ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରିଦେଇଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ଵିମାନଵନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକରେ କଡ଼ା ସୁରକ୍ଷା ଵ୍ୟଵସ୍ଥା ନଥିଲା ଏଵଂ ଵିମାନ ଅପହରଣ ଏକ ଅସମ୍ଭଵ କଥା ଭାଵରେ ଵିଵେଚନା ହେଉଥିଲା।

ଭୋଳାନାଥ ପାଣ୍ଡେ ଓ ଦେଵେନ୍ଦ୍ର ପାଣ୍ଡେ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏୟାରଲାଇନ୍ସର ଫ୍ଲାଇଟ୍ ଆଇସି ୪୧୦ରେ ଚଢ଼ିଲେ, ଯାହା କଲିକତାରୁ ଦିଲ୍ଲୀ ଯାଉଥିଵା ଏକ ଡୋମେଷ୍ଟିକ୍ ଫ୍ଲାଇଟ୍ ଥିଲା ଏଵଂ ଲାଣଣୌରୁ ଦିଲ୍ଲୀର ପାଲମ ଵିମାନଵନ୍ଦରକୁ ଯାଉଥିଲା। ଏହି ବୋଇଙ୍ଗ୍ ୭୩୭-୨୦୦ ଵିମାନରେ ପ୍ରାୟ ୧୩୨ ଜଣ ଯାତ୍ରୀ ଏଵଂ ଵିମାନ ଚାଳକ ଦଳର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ।

ଵିମାନ ଲଖଣୌରୁ ଉଡ଼ି ଯାଇ ପ୍ରାୟ ଅଧଘଣ୍ଟା ପରେ ଦିଲ୍ଲୀ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଵା ଵେଳେ ସେ ଦୁଇଜଣ ଏୟାର ହୋଷ୍ଟେସଙ୍କୁ ଶୌଚାଳୟ କେଉଁଠାରେ ଅଛି ବୋଲି ପଚାରିଲେ। ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ପାଇଵା ପରେ ସେମାନେ କକପିଟ୍ ଆଡ଼କୁ ଯାଇ ଭିତରକୁ ଡୁଙ୍ଗୁଥିଵାର ଦେଖାଗଲା। ଏୟାର ହୋଷ୍ଟେସ ପଚାରିଵାରୁ ସେମାନେ କହିଲେ ଯେ ପ୍ରଥମ ଥର ଵିମାନରେ ଚଢ଼ିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ଵିମାନ କିପରି ଉଡ଼ୁଛି ଦେଖୁଛନ୍ତି। ସେହି ସମୟରେ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ କକପିଟ୍ ଦେଖାଇଵା ସାଧାରଣ କଥା ଥିଲା। ଏୟାର ହୋଷ୍ଟେସ ହସି ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ।

ଏହି ସୁଯୋଗରେ ସେମାନେ କକପିଟ୍ ଭିତରକୁ ପଶି ପାଇଲଟଙ୍କୁ ଧମକ ଦେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଥିଵା ଅସ୍ତ୍ର ଥିଲା ଗୋଟିଏ ପିସ୍ତଲ ଓ ହ୍ୟାଣ୍ଡ ଗ୍ରେନେଡ୍। ସେମାନେ ଇଣ୍ଟରକମ୍‌ରେ ଘୋଷଣା କରି କହିଲେ ଯେ ଵିମାନ ଅପହୃତ ହୋଇଛି, କିନ୍ତୁ କାହାକୁ ହାନି କରାଯିଵ ନାହିଁ। ସେମାନେ ନିଜକୁ ଯୁଵ କଂଗ୍ରେସର ସଦସ୍ୟ ବୋଲି ପରିଚୟ ଦେଲେ।
ପ୍ରଥମେ ସେମାନେ ପାଇଲଟଙ୍କୁ ଵିମାନକୁ ପାକିସ୍ତାନ କିମ୍ଵା ନେପାଳ ନେଇଯିଵାକୁ କହିଲେ। ପାଇଲଟ କହିଲେ ଯେ ଏହା ଡୋମେଷ୍ଟିକ୍ ଫ୍ଲାଇଟ୍ ହୋଇଥିଵାରୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ଏୟାର ସ୍ପେସ୍‌ରେ ପ୍ରଵେଶ କରିଵାକୁ ଅନୁମତି ନାହିଁ ଏଵଂ ଯଥେଷ୍ଟ ଇନ୍ଧନ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ପାଇଲଟ ବୁଝିପାରିଥିଲେ ଯେ ଅପହରଣକାରୀମାନେ ଵିମାନ ଚାଳନା ଵିଷୟରେ କିଛି ଜାଣି ନାହାଁନ୍ତି। ସେ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଜୀଵନ ଓ ସମୟ ବଞ୍ଚାଇଵା ହେତୁ ଵନାରସ ଯିଵାକୁ ପ୍ରସ୍ତାଵ ଦେଲେ। ଅପହରଣକାରୀମାନେ ରାଜି ହେଲେ ଏଵଂ ଵିମାନ ଵନାରସ ଵିମାନଵନ୍ଦରରେ ଅଵତରଣ କଲା।

ଵନାରସରେ ପହଞ୍ଚିଵା ପରେ ସେମାନେ ନିଜର ଦାଵି ଘୋଷଣା କଲେ : ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରାଯାଉ, ସଞ୍ଜୟ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଵିରୁଦ୍ଧରେ ଥିଵା ସମସ୍ତ ମାମଲା ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଉ ଏଵଂ ଜନତା ପାର୍ଟି ସରକାର ଇସ୍ତଫା ଦେଉ। ସେମାନେ ଅହିଂସାଵାଦୀ ବୋଲି କହି ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କରୁଥିଲେ।

ଏହି ଅପହରଣ ପ୍ରାୟ ୧୭ ଘଣ୍ଟା ଧରି ଚାଲିଥିଲା। ରାତି ପ୍ରାୟ ୧ଟାରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ରାମ ନରେଶ ଯାଦଵ ଚାର୍ଟର୍ ଫ୍ଲାଇଟ୍‌ରେ ପୋଲିସ୍ ଇନ୍ସପେକ୍ଟର ଜେନେରାଲ୍ ଏଵଂ ଚୀଫ୍ ସେକ୍ରେଟାରୀଙ୍କ ସହ ଵନାରସ ପହଞ୍ଚି ଅପହରଣକାରୀମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସରକାର ସମୟ ଅପଚୟ କରିଵାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଵା ଵେଳେ ପାଇଲଟ ଏଵଂ ଵିମାନଚାଳକ ସଦସ୍ୟମାନେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଇମର୍ଜେନ୍ସି ଦ୍ୱାର ଖୋଲି ସ୍ଲାଇଡ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ବାହାର କରିଦେଲେ। ଵିଶେଷକରି ଵୃଦ୍ଧ ମହିଳା ଏଵଂ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦିଆଗଲା।ଅପହରକାରୀମାନଙ୍କୁ ଏହା ଜଣା ପଡ଼ି ନଥିଲା ଏଵଂ ପ୍ରାୟ ୬୦ ଜଣ ଯାତ୍ରୀ ଏହିଭଳି ବାହାରି ଯାଇଥିଲେ।
ରାତି ସାରା ଆଲୋଚନା ଚାଲିଥିଲା। ପରଦିନ ସକାଳେ ଭୋଳାନାଥଙ୍କ ବାପାଙ୍କୁ ଡକାଯାଇଥିଲା। ବାପା ସେମାନଙ୍କୁ ବୁଝାଇଲେ ଯେ ଏହା ଭୁଲ କାମ। ଶେଷରେ ସେ ଦୁଇଜଣ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କଲେ। ପଛକୁ ଫେରି ଦେଖିଵାରୁ ଯାତ୍ରୀମାନେ ଅଧିକାଂଶ ନ ଥିଵା ଦେଖି ସେମାନେ ନିରୁପାୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।

ପରେ ଜଣାପଡ଼ିଲା ଯେ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଥିଵା ପିସ୍ତଲ ଗୋଟିଏ ଖେଳନା ଏଵଂ ଗ୍ରେନେଡ୍ କ୍ରିକେଟ୍ ବଲ୍ ଥିଲା। ପଚରାଉଚରାରେ ସେମାନେ କହିଲେ ଯେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଜେଲ୍ ଯିଵା ଦେଖି ଦୁଃଖ ଲାଗିଥିଲା। ଵନାରସର ଜଣେ ଵିଧାୟକ ସେମାନଙ୍କୁ ଏହି କାମ କରିଵାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲେ ଏଵଂ ୭୨୦ ଟଙ୍କା ଦେଇଥିଲେ, ଯହିଁରୁ ୪୦୦ ଟଙ୍କା ଟିକଟ୍ କିଣିଵାରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥିଲା। ଆଜିର ମୂଲ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ୭୨୦ଟଙ୍କା ପ୍ରାୟ ୧୮୦୦୦ ଟଙ୍କା ହେଵ ଏଵଂ ସେତେବେଳର ୪୦୦ ଟଙ୍କା ଆଜିର ୧୦୦୦୦ ଟଙ୍କା ମୂଲ୍ୟ ସହିତ ସମାନ ଅଟେ। ଏହି ଵିମାନ ଅପହରଣ ଘଟଣା ଦେଶରେ ଏକ ବ୍ଲାକ୍ କମେଡିରେ ପରିଣତ ହେଲା। ନକଲି ଅସ୍ତ୍ର ଵ୍ୟଵହାର କରି ଵିମାନ ଅପହରଣ କରାଯାଇଥିବା କଥା ଯିଏ ଶୁଣିଲା ସିଏ ହସିଲା ।
୧୯୮୦ରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ପୁନର୍ଵାର କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଵା ପରେ ଵିମାନ ଅପହରଣକାରୀ ଭୋଳାନାଥ ପାଣ୍ଡେ ଓ ଦେଵେନ୍ଦ୍ର ପାଣ୍ଡେଙ୍କ ଵିରୁଦ୍ଧରେ ଥିଵା ମାମଲା ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଇଥିଲା। କଂଗ୍ରେସ ସେମାନଙ୍କୁ ଟିକଟ୍ ଦେଇ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ଵିଧାନସଭାକୁ ପଠାଇଥିଲା। ଭୋଳାନାଥ ପାଣ୍ଡେ ବଲିଆର ଡୋଵା ଆସନରୁ ୧୯୮୦-୧୯୮୫ ଏଵଂ ୧୯୮୯-୧୯୯୧ ଯାଏଁ ଦୁଇ ଥର ଵିଧାୟକ ହୋଇଥିଲେ। ପରେ ସେ ସଲେମପୁର ଲୋକସଭା ଆସନରୁ କେତେକ ଥର ନିର୍ଵାଚନ ଲଢ଼ିଥିଲେ, ଯଦିଓ ଜିତି ପାରି ନଥିଲେ। ସେ ଗାନ୍ଧୀ ପରିଵାରର ନିକଟଵର୍ତ୍ତୀ ଥିଲେ ଏଵଂ ରାଜିଵ ଗାନ୍ଧୀ ଓ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ। ଦେଵେନ୍ଦ୍ର ପାଣ୍ଡେ ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ଥର ଵିଧାୟକ ହୋଇଥିଲେ ଏଵଂ ପରେ ମୃତ୍ୟୁଵରଣ କରିଥିଲେ। ଭୋଳାନାଥ ପାଣ୍ଡେ ୨୦୨୪ ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ଲକ୍ଷ୍ନୌରେ ଦୀର୍ଘ ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁଵରଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଵୟସ ପ୍ରାୟ ୭୧ କିମ୍ଵା ୭୪ ଵର୍ଷ ଥିଲା। ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ସହିତ ଏହି ଘଟଣା ପୁନର୍ଵାର ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସିଥିଲା।
ଏହି ଅପହରଣ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଉଦାହରଣ ହୋଇ ରହିଯାଇଛି । ରାଜନୈତିକ ଆନୁଗତ୍ୟ କେତେ ଦୂର ଯାଇପାରେ ଏଵଂ କିପରି ଏହା ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇପାରେ ତାହା ଏହି ଘଟଣାରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ । 

No comments:

Post a Comment

ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏୟାରଲାଇନ୍ସ ଫ୍ଲାଇଟ୍ ଆଇସି ୪୧୦ର ଅପହରଣ କେମିତି ହୋଇଥିଲା ?

୧୯୭୮ ମସିହା ଡିସେମ୍ଵର ୨୦ ତାରିଖ। ଭାରତରେ ରାଜନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ଥିର ଥିଲା। କେନ୍ଦ୍ରରେ ମୋରାରଜୀ ଦେସାଇଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଜନତା ପାର୍ଟି ସରକାର କ୍ଷମତା...