ଅଵୈଧ ସନ୍ତାନ ବୋଲାଉଥିଵା ଜଣେ ଵ୍ୟକ୍ତିର ପ୍ରତିଶୋଧର କାହାଣୀ

ଆଫ୍ରିକା ମହାଦେଶର ଦକ୍ଷିଣ ଭାଗରେ ଅଵସ୍ଥିତ ଉର୍ଵର ସବୁଜ ପ୍ରାନ୍ତର ଏଵଂ ଵିଶାଳ ପାହାଡ଼ ଘେରା ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗରେ ଏକ ନୂତନ ରକ୍ତାକ୍ତ ଇତିହାସର ମୂଳଦୁଆ ପଡ଼ିଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଜୁଲୁ ଜନଜାତିର ମୁଖିଆ ଥିଲେ ସେଞ୍ଜାଙ୍ଗାଖୋନା। ଦିନେ ନିଜ ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ସେ ପଡ଼ୋଶୀ ଲାଙ୍ଗେନି ଜନଜାତିର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦରୀ ଓ ସାହସୀ ତରୁଣୀ 'ନାଣ୍ଡି'ଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଢି ଉଠିଥିଵା ସମ୍ପର୍କରୁ ନାଣ୍ଡି ଅଵିଵାହିତ ଅଵସ୍ଥାରେ ଗର୍ଭଵତୀ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ସମୟରେ ଜୁଲୁ ଓ ଲାଙ୍ଗେନି ସମାଜରେ ଵିଵାହ ପୂର୍ଵରୁ ସନ୍ତାନ ଧାରଣ କରିଵା ଏକ ମହାପାପ ଏଵଂ ଘୋର ଅପମାନର ଵିଷୟ ବୋଲି ଵିଵେଚନା କରାଯାଉଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ଲାଙ୍ଗେନି ଜନଜାତିର ଵୟସ୍କମାନେ ଜୁଲୁ ଶାସକଙ୍କ ନିକଟକୁ ଏହି ଵାର୍ତ୍ତା ପଠାଇଲେ, ସେତେବେଳେ ସେଞ୍ଜାଙ୍ଗାଖୋନା ନିଜର ଦୋଷ ଲୁଚାଇଵାକୁ ଯାଇ ଦମ୍ଭର ସହ କହିଥିଲେ ଯେ ନାଣ୍ଡି ଆଦୌ ଗର୍ଭଵତୀ ନାହାନ୍ତି ଵରଂ ତାଙ୍କ ପେଟରେ ଏକ ପ୍ରକାର ରୋଗ ଵା ପୋକ ଅଛି ଯାହାକୁ ସେମାନଙ୍କ ଭାଷାରେ 'ଇ-ଶାକା' (I-Shaka) ବୋଲି କୁହାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତିର ନିୟମକୁ କିଏ ଵା ଲୁଚାଇ ପାରିଵ । ସମୟକ୍ରମେ ଯେତେବେଳେ ସତ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲା ଏଵଂ ନାଣ୍ଡି ଏକ ସୁସ୍ଥ ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନର ଜନନୀ ହେଲେ, ସେତେବେଳେ ସେହି ନଵଜାତ ଶିଶୁର ନାମ ରଖାଗଲା 'ଶାକା', ଯେପରି ସେ ସାରା ଜୀଵନ ସେହି ଅପମାନ ଓ କଳଙ୍କର ଭାର ବୋହିଵ । ଏହିପରି ଭାବରେ ଆଫ୍ରିକା ଇତିହାସର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧା ତଥା ରାଜାଙ୍କର ଜନ୍ମ ଏକ ଅଭିଶାପ ଓ ଅପମାନରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ବାଧ୍ୟ ହୋଇ ସେଞ୍ଜାଙ୍ଗାଖୋନା ନାଣ୍ଡିଙ୍କୁ ନିଜର ତୃତୀୟ ପତ୍ନୀ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ କେବେହେଲେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଧାନ ପତ୍ନୀର ସମ୍ମାନ ଦେଇନଥିଲେ ଏଵଂ ଶାକାଙ୍କୁ ନିଜର ପ୍ରକୃତ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକାର କରିନଥିଲେ।

ରାଜପ୍ରାସାଦର ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର ଏବଂ ପିତାର ଅଵହେଳା ମଧ୍ୟରେ ଶାକାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଛଅ ଵର୍ଷ ବିତିଥିଲା। ଶେଷରେ ସେଞ୍ଜାଙ୍ଗାଖୋନାଙ୍କ ଅନ୍ୟ ପତ୍ନୀମାନଙ୍କର ଇର୍ଷା, ଅହଂକାର ଏଵଂ ନିରନ୍ତର ଚକ୍ରାନ୍ତ ହେତୁ ନାଣ୍ଡି ଆଉ ଶିଶୁ ଶାକାଙ୍କୁ ଜୁଲୁ ଗ୍ରାମରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅପମାନିତ କରି ତଡ଼ି ଦିଆଯାଇଥିଲା। ନିରାଶ୍ରୟ ହୋଇ ନାଣ୍ଡି ନିଜର ଛୋଟ ପୁତ୍ରକୁ ଧରି ଅନେକ ଆଶା ନେଇ ନିଜର ପୈତୃକ ଜନଜାତି 'ଲାଙ୍ଗେନି' ନିକଟକୁ ଫେରିଆସିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ଶାନ୍ତି କିମ୍ବା ଆଶ୍ରୟ ନଥିଲା। ଲାଙ୍ଗେନି ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାକା ଓ ନାଣ୍ଡିଙ୍କର ଜୀଵନ ଏକ ଜୀଵନ୍ତ ନର୍କରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା। ଏକ ପିତାହୀନ, ଅଵୈଧ ସନ୍ତାନ ଭାବରେ ଶାକାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଦିନ ସମାଜର ତିରସ୍କାର, ଘୃଣା ଓ ନିଷ୍ଠୁରତାର ସାମ୍ନା କରିଵାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା। ଲାଙ୍ଗେନି ଗ୍ରାମର ଅନ୍ୟ ପିଲାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରିଯାଇ ପଥର ଫିଙ୍ଗୁଥିଲେ, ମାଡ଼ ମାରୁଥିଲେ ଏଵଂ ଅତି କଦର୍ଯ୍ୟ ଭାଷାରେ ଗାଳିଗୁଲଜ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ କାପୁରୁଷ ଓ ଦୁର୍ବଳ କହି ପରିହାସ କରାଯାଉଥିଲା ଏଵଂ କେହି ବି ତାଙ୍କ ସହିତ ମିଶୁନଥିଲେ କି ଖେଳୁନଥିଲେ। 

ଖାଦ୍ୟାଭାଵରେ ମାଆପୁଅଙ୍କୁ ଦିନ ଦିନ ଧରି ଭୋକିଲା ରହିଵାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା, ଅଥଚ ଲାଙ୍ଗେନିର ଲୋକମାନେ ନିଜ ଆଖି ଆଗରେ ଏହି ମାଆ-ପୁଅଙ୍କର କଷ୍ଟ ଦେଖି ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ। ସବୁଠାରୁ କଷ୍ଟଦାୟକ କଥା ଥିଲା ତାଙ୍କ ମାଆ ନାଣ୍ଡିଙ୍କୁ କରାଯାଉଥିଵା ନିରନ୍ତର ଅପମାନ। ଲାଙ୍ଗେନିର ଵୟସ୍କ ଲୋକମାନେ ନାଣ୍ଡିଙ୍କୁ ଜଣେ ଚରିତ୍ରହୀନା ଵ୍ୟଭିଚାରିଣୀ କହି ତାଚ୍ଛଲ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଶାକାଙ୍କର କିଶୋର ମନରେ ଏହି ସମସ୍ତ ନିର୍ମମ ଘଟଣା ଏକ ଗଭୀର କ୍ଷତ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ସେ ପ୍ରତିଦିନ ନିଜ ମାଆର ଲୁହ ଦେଖି କାନ୍ଦୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେହି ଲୁହ ଧୀରେ ଧୀରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ନିଆଁ ଆଉ କ୍ରୋଧରେ ପରିଣତ ହେଉଥିଲା। ସେ ଖୁବ୍ କମ୍ ଵୟସରୁ ଅନୁଭଵ କରିନେଇଥିଲେ ଯେ ଏହି ପୃଥିଵୀରେ ଦୁର୍ଵଳ ହେଵାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଵିନାଶ। ତାଙ୍କ ଭିତରେ ଏକ ଅଦମ୍ୟ ପ୍ରତିଶୋଧର ଝଡ଼ ସୃଷ୍ଟି ହେଵାକୁ ଲାଗିଲା। ସେ ମନେ ମନେ ସଂକଳ୍ପ କରିଥିଲେ ଯେ ଯେଉଁମାନେ ଆଜି ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ଆଖିରେ ଲୁହ ଆଣିଛନ୍ତି ଏଵଂ ତାଙ୍କୁ ଏକ ତୁଚ୍ଛ ପୋକ ସହିତ ତୁଳନା କରୁଛନ୍ତି, ଦିନେ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପାଦତଳେ ପଡ଼ି ରକ୍ତ ବାନ୍ତି କରି ପ୍ରାଣ ଭିକ୍ଷା କରିବେ। ଲାଙ୍ଗେନି ଗ୍ରାମର ଧୂଳିମାଟିରେ ନିଜର ରକ୍ତ ଓ ଲୁହ ସହିତ ଶାକା ଏକ ନିଷ୍ଠୁର ଭଵିଷ୍ୟତର ମାନଚିତ୍ର ଆଙ୍କୁଥିଲେ।

ସମୟକ୍ରମେ ଲାଙ୍ଗେନିମାନଙ୍କର ଅତ୍ୟାଚାର ଅସହ୍ୟ ହୋଇଉଠିଵା ସହ ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ଓ ନିର୍ଯାତନାର ଭୟ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିଚାଲିଥିଲା। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ନିଜ ଓ ନିଜ ପୁଅ ଶାକାଙ୍କ ଜୀଵନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ନାଣ୍ଡି ପୁଣିଥରେ ପଳାୟନର ପଥ ବାଛିଥିଲେ। ମାଆ-ପୁଅ ନିଜର ପରିଚୟ ଗୋପନ ରଖି ଦୀର୍ଘ ପଥ ଅତିକ୍ରମ କରି ଶେଷରେ ମଥେଥ୍ୱା ରାଜ୍ୟ(ଆଜିର KwaZulu-Natal ଅଞ୍ଚଳ)ର ଅଧୀନରେ ଥିଵା 'ଏମ୍‌ଡ୍ଲେତ୍‌ଶେନି' ଗୋଷ୍ଠୀ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ମିଳିଥିଲା ଏଵଂ ନୂଆ ପରିଵେଶରେ ଶାକାଙ୍କ ଜୀଵନ ଧୀରେ ଧୀରେ ଏକ ନୂଆ ଦିଗକୁ ଗତି କରିଵାକୁ ଲାଗିଥିଲା।

ସେତେବେଳେ ଵିଶାଳ ଓ ପ୍ରଭାଵଶାଳୀ ମଥେଥ୍ୱା ରାଜ୍ୟର ସର୍ଵୋଚ୍ଚ ଶାସକ ଥିଲେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ ରାଜା ଡିଙ୍ଗିସ୍ୱାୟୋ। ମଥେଥ୍ୱା ସମାଜରେ ନିଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିଵା ସହ ଶାକା ପରେ ମଥେଥ୍ୱା ସେନାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଅସାଧାରଣ ସାହସ, ଶାରୀରିକ ଦକ୍ଷତା ଓ ଯୁଦ୍ଧକୌଶଳ କ୍ରମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲା। ଏହି ସାମରିକ ଅଭିଜ୍ଞତା ହିଁ ଶାକାଙ୍କ ଜୀଵନରେ ଏକ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ମୋଡ଼ ଆଣିଥିଲା ଏଵଂ ପରଵର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ତାଙ୍କୁ ଜଣେ ଅସାଧାରଣ ଯୋଦ୍ଧା ଓ ସାମରିକ ନେତା ଭାବେ ଗଢ଼ି ତୋଳିଥିଲା।

ପ୍ରାୟ ୧୮୧୨ ମସିହାରେ, ଯୁଵକ ଶାକା "ଇଜିସ୍ୱେ ଵୟସ୍କ-ସେନା ରେଜିମେଣ୍ଟ"ରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ। ପ୍ରଥମ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଵିଷୟରେ ଭଲ ରିପୋର୍ଟ ପାଇଵା ପରେ ରେଜିମେଣ୍ଟର ନାୟକ Bhuza ତାଙ୍କୁ ଡିଙ୍ଗିସ୍ୱାୟୋଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନେଇଯାଇଥିଲେ। ଡିଙ୍ଗିସ୍ୱାୟୋ ତାଙ୍କୁ କିଛି ପ୍ରଶ୍ନ କରିଵା ପରେ ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ଓ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ଚିହ୍ନିଥିଲେ ।‌

ପିଲାଦିନର ସେହି ଦୁର୍ଵଳ ତଥା ନିର୍ଯାତିତ ବାଳକ ଏବେ ଏକ ଛଅ ଫୁଟ ତିନି ଇଞ୍ଚ ଉଚ୍ଚତାର ଦୀର୍ଘକାୟ, ମାଂସପେଶୀବହୁଳ ଓ ନିର୍ଭୀକ ଯୁଵକରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା। ଶାକା କେଵଳ ଜଣେ ଯୋଦ୍ଧା ନଥିଲେ, ସେ ଥିଲେ ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରର ଏକ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପ୍ରତିଭାଶାଳୀ ଵୈଜ୍ଞାନିକ। ସେ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଯୁଦ୍ଧ କୌଶଳରେ ଵୈପ୍ଳଵିକ ପରିଵର୍ତ୍ତନ ଆଣିଥିଲେ। ପୂର୍ଵରୁ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଦୂରରୁ ଲମ୍ବା ବର୍ଚ୍ଛା ଫିଙ୍ଗି ଏଵଂ ଢାଲ ପଛରେ ଲୁଚି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ଯାହା ଶାକାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୀରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଏଵଂ ସମୟ ନଷ୍ଟକାରୀ ଲାଗିଲା। ସେ 'ଇକ୍ଲୱା' ନାମକ ଏକ ଛୋଟ ଓ ପ୍ରଶସ୍ତ ଫଳକ ଥିଵା ଭୟଙ୍କର ବର୍ଚ୍ଛା ଉଦ୍ଭାଵନ କଲେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁର ଅତି ନିକଟକୁ ଯାଇ ତାର ପେଟକୁ ଫାଡ଼ି ହତ୍ୟା କରାଯାଇପାରିଵ। ଯେତେବେଳେ ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଶତ୍ରୁର ଶରୀରରୁ ବାହାରୁଥିଲା, ସେତେବେଳେ ସେଥିରୁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିଲା, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ଏହାର ନାମ ଇକ୍ଲୱା ରଖାଯାଇଥିଲା। ଏହା ସହିତ ସେ ଵୃହତ୍ ଆକାରର ଗାଈ ଚମଡ଼ାର ଢାଲ ଵ୍ୟଵହାର କଲେ ଏଵଂ ଵିଖ୍ୟାତ 'ଗୋରୁ-ଶିଙ୍ଘ' ଵ୍ୟୁହର ପ୍ରଚଳନ କଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସେନାଵାହିନୀ ତିନି ଭାଗରେ ଵିଭକ୍ତ ହୋଇ ଶତ୍ରୁକୁ ଚାରିଆଡୁ ଘେରିଯାଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିପାତ କରୁଥିଲା। ଶାକା ନିଜ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଖାଲି ପାଦରେ କଣ୍ଟା ଓ ପଥର ଉପରେ ଦୌଡ଼ିଵାର ଅଭ୍ୟାସ କରାଇ ସେମାନଙ୍କୁ ଯେକୌଣସି ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ କଠୋର କରିଦେଇଥିଲେ।

ଶାକାଙ୍କର ଏହି ନୂତନ ଯୁଦ୍ଧ କୌଶଳ ଏଵଂ ତାଙ୍କର ଅସାଧାରଣ ବର୍ବର ସାହସ ତାଙ୍କୁ ଡିଙ୍ଗିସ୍ୱାୟୋଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ଵିଶ୍ୱସ୍ତ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେନାପତିରେ ପରିଣତ କରିଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ପିତା ତଥା ଜୁଲୁ ରାଜା ସେଞ୍ଜାଙ୍ଗାଖୋନାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା, ସେତେବେଳେ ଡିଙ୍ଗିସ୍ୱାୟୋଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଏଵଂ ନିଜ ସେନାର ବଳରେ ଶାକା ନିଜର ସାବତ ଭାଇକୁ ହତ୍ୟା କରି ଜୁଲୁ ସିଂହାସନ ଅଧିକାର କଲେ। ଏକଦା ଯେଉଁ ଜୁଲୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗାଁରୁ ତଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ, ଏବେ ସେମାନେ ତାଙ୍କର ପାଦତଳେ ମୁଣ୍ଡିଆ ମାରୁଥିଲେ। ପରଵର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏକ ଯୁଦ୍ଧରେ ଡିଙ୍ଗିସ୍ୱାୟୋଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେଵା ପରେ ଶାକା ମଥେଥ୍ୱା ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇଥିଲେ ଏଵଂ ଆଖପାଖର ସମସ୍ତ ଜନଜାତିକୁ ନିଜର ଶାସନାଧୀନ କରି ଏକ ଵିଶାଳ ଜୁଲୁ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ। ଏବେ ଶାକା କେଵଳ ଏକ ଛୋଟ ଗାଁର ମୁଖିଆ ନଥିଲେ, ସେ ଥିଲେ ଏକ ଵିଶାଳ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଅଖଣ୍ଡ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦୟ ଶାସକ। ତାଙ୍କ ନାମ ଶୁଣିଲେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ହୃଦୟ ଭୟରେ ଥରି ଉଠୁଥିଲା ଏଵଂ ଆଖପାଖର ରାଜାମାନେ ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିଵାକୁ ଶ୍ରେୟସ୍କର ମଣୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏତେ ସବୁ କ୍ଷମତା, ସମ୍ପତ୍ତି ଓ ସମ୍ମାନ ପାଇଵା ପରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ମନରୁ ପିଲାଦିନର ସେହି ଦାଗ ଲିଭିନଥିଲା। ଲାଙ୍ଗେନିମାନଙ୍କର ସେହି କଦର୍ଯ୍ୟ ପରିହାସ, ପଥର ମାଡ଼ ଏଵଂ ମାଆ ନାଣ୍ଡିଙ୍କର ଅସହାୟ ଲୁହ ତାଙ୍କୁ ରାତିରେ ଶୋଇଵାକୁ ଦେଉନଥିଲା। ସେହି ପୁରୁଣା ହିସାବ କିତାବକୁ ସୁଝିଵାର, ପ୍ରତିଶୋଧର ନିଆଁରେ ସେହି ଗ୍ରାମକୁ ଜାଳି ଛାରଖାର କରିଦେଵାର ସମୟ ଆସିଯାଇଥିଲା। ଶକ୍ତି ଓ କ୍ଷମତାର ସର୍ଵୋଚ୍ଚ ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚିଵା ପରେ ଦିନେ ଶାକା ନିଜର ଦୁର୍ଦ୍ଦର୍ଷ ଏଵଂ ରକ୍ତପିପାସୁ ସେନାଵାହିନୀକୁ ଲାଙ୍ଗେନି ଅଞ୍ଚଳ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଵାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ। ଜୁଲୁ ସେନାର ପଦଚାଳନାରେ ସମଗ୍ର ଭୂମି କମ୍ପି ଉଠିଥିଲା। ଖବର ପାଇ ଲାଙ୍ଗେନିର ଲୋକମାନେ ଭୟରେ ଆତଙ୍କିତ ହୋଇପଡ଼ିଲେ। ସେମାନେ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ଯେଉଁ ଶାକା ଦିନେ ଏକ ଅସହାୟ ବାଳକ ଥିଲା, ଆଜି ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ସବୁଠାରୁ କ୍ରୂର ସମ୍ରାଟ ଏଵଂ ସେ କେବେହେଲେ କ୍ଷମା କ’ଣ ଜାଣିନାହାନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଶାକାଙ୍କର ଵିଶାଳ ସେନା ଲାଙ୍ଗେନି ଗ୍ରାମକୁ ଚାରିଆଡୁ ଘେରିଗଲେ, ସେତେବେଳେ ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁର ଏକ ଭୟଙ୍କର ନୀରଵତା ଖେଳିଗଲା। କାହାରି ପାଟିରୁ ପଦେ କଥା ବାହାରୁନଥିଲା। ଶାକା ନିଜର ଵିଶେଷ ରାଜକୀୟ ବେଶଭୂଷାରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ନିଜର ପ୍ରିୟ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ଏକ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଛିଡ଼ା ହେଲେ। ତାଙ୍କ ଆଖିରେ ଥିଲା ପ୍ରତିଶୋଧର ରକ୍ତାକ୍ତ ନିଆଁ। ସେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ ଯେ ଲାଙ୍ଗେନିର ସମସ୍ତ ବାସିନ୍ଦା- ଆବାଳବୃଦ୍ଧଵନିତା ବିନା କୌଣସି ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରରେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେବେ। ସମସ୍ତେ ମୁଣ୍ଡ ତଳକୁ କରି ଭୟରେ ଥରି ଥରି ଆସି ରୁଣ୍ଡ ହେଲେ। ତା'ପରେ ଶାକା ନିଜର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ସ୍ୱରରେ ଏକ ଦୀର୍ଘ ଭାଷଣ ଦେଵା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ସେହି ଅତୀତର ଦିନଗୁଡ଼ିକୁ ମନେ ପକାଇଲେ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଖାଇଵାକୁ ମୁଠାଏ ଦାନା ନଥିଲା ଏଵଂ କେହି ଜଣେ ହେଲେ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇନଥିଲେ। ସେ ଗୋଟି ଗୋଟି କରି ସେହି ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକର ଵର୍ଣ୍ଣନା କଲେ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ 'କାପୁରୁଷ', 'ଅନାଥ', 'କୁକୁର' ଏବଂ 'ବିନା ବାପାର ପିଲା' କହି ଛେପ ପକାଯାଇଥିଲା। ସେ ଗର୍ଜନ କରି କହିଲେ ଯେ ଆଜି ସେହି ଶାକା ଏଠାରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛି, ଯାହାକୁ ସେମାନେ ନିଜ ଗୋଡ଼ ତଳର ଧୂଳିଠାରୁ ମଧ୍ୟ ହୀନ ବୋଲି ଭାବୁଥିଲେ। ଶାକା କହିଲେ ଯେ ଆଜି ତାଙ୍କର ଛାୟା ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଏକ ମୃତ୍ୟୁଦୂତ ପରି ଘେରି ରହିଛି ଏଵଂ ଆଜି ଲାଙ୍ଗେନିର ପାପର ଘଟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଛି।

ଜନସୃତି କହେ ତାପରେ ଶାକା ନିଜ ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ ଲାଙ୍ଗେନିର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଦୁଇ ଭାଗରେ ଵିଭକ୍ତ କଲେ। ଯେଉଁ ଅଳ୍ପ କିଛି ଲୋକ ପିଲାଦିନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ପ୍ରତି ସାମାନ୍ୟ ସହାନୁଭୂତି ଦେଖାଇଥିଲେ କିମ୍ବା ଅତି କମରେ ତାଙ୍କୁ ହଇରାଣ କରିନଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ସୁରକ୍ଷିତ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ରଖାଗଲା। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଜଣେ ଦରିଦ୍ର ଵୃଦ୍ଧ ଯିଏ ଦିନେ କ୍ଷୁଧାର୍ତ୍ତ ବାଳକ ଶାକାଙ୍କୁ ଖଣ୍ଡେ ସିଝା ମାଂସ ଖାଇଵାକୁ ଦେଇଥିଲେ ଏଵଂ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଵ୍ୟକ୍ତି ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ପିଇଵାକୁ ପାଣି ଦେଇଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଶାକା ଚିହ୍ନି ପାରିଥିଲେ ଏଵଂ ସେମାନଙ୍କୁ ମୂଲ୍ୟଵାନ ଗୋରୁଗାଈ ଦେଇ ପୁରସ୍କୃତ କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିଲେ ସେହି ଅସଂଖ୍ୟ ଲୋକ ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶାରୀରିକ ଓ ମାନସିକ ନିର୍ଯାତନା ଦେଇଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ଚରିତ୍ର ସଂହାର କରିଥିଲେ ଏଵଂ ତାଙ୍କୁ ଗାଁରୁ ବାହାର କରିଦେଵାରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଶାକାଙ୍କର ସ୍ମରଣ ଶକ୍ତି ଏତେ ପ୍ରଖର ଥିଲା ଯେ ସେ ଭିଡ଼ ଭିତରୁ ଗୋଟି ଗୋଟି କରି ନିଜର ଅତ୍ୟାଚାରୀମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ। ଦଶନ୍ଧି ବିତିଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ କାହାରି ଚେହେରା ଭୁଲିନଥିଲେ। ସେହି ଅପରାଧୀମାନଙ୍କୁ ଯେତେବେଳେ ଅଲଗା କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ଜାଣିସାରିଥିଲେ ଯେ ଆଜି ସେମାନଙ୍କର ଶେଷ ଦିନ।

ଏହାପରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଆଫ୍ରିକୀୟ ଇତିହାସର ସବୁଠାରୁ ଲୋମହର୍ଷଣକାରୀ, ନିର୍ଦ୍ଦୟ ଓ ବର୍ବର ପ୍ରତିଶୋଧ। ଶାକା ନିଜର ଏହି ପୁରୁଣା ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ କୌଣସି ସାଧାରଣ ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡ ଦେଵାକୁ ଚାହୁଁନଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ଗୋଟିଏ ଚୋଟରେ ଜୀଵନ ଚାଲିଯାଏ। ସେ ଚାହୁଁଥିଲେ ଯେ ସେମାନେ ଠିକ୍ ସେହିପରି ତିଳ ତିଳ ହୋଇ କଷ୍ଟ ପାଆନ୍ତୁ, ଯେପରି ସେ ନିଜ ପିଲାଦିନେ ପାଇଥିଲେ। ସେ ତାଙ୍କର ସୈନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ ଯେ ଦୋଷୀ ସାଵ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଥିଵା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଵ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଜୀଵନ୍ତ ଶୂଳିରେ ବସାଇ ଦିଆଯାଉ। ସେହି ଦିନ ଲାଙ୍ଗେନିର ଭୂମି ଶଵ ଓ ରକ୍ତରେ ରଞ୍ଜିତ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରାଯାଇଥିଵା ଲମ୍ବା କାଠର ଶୂଳିଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଗଲା। ତା'ପରେ ଜଣକ ପରେ ଜଣେ ଲୋକଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଲଗ୍ନ କରି, ସେମାନଙ୍କ ହାତଗୋଡ଼ ବାନ୍ଧି ସେହି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୂଳି ଉପରେ ବସାଇ ଦିଆଗଲା। ଶରୀରର ଓଜନ ତଥା ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି ହେତୁ ସେହି କାଠର ଶୂଳିଟି ମଳଦ୍ୱାର ଦେଇ ଶରୀର ଭିତରକୁ ପଶି ଯାଉଥିଲା ଏଵଂ ଧୀରେ ଧୀରେ ଭିତରର ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗକୁ ଫାଡ଼ିଦେଇ ଛାତି କିମ୍ବା ବେକ ପାଖରୁ ବାହାରକୁ ବାହାରି ଆସୁଥିଲା। ଏହି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏତେ ଅକଥନୀୟ ଓ ଭୟଙ୍କର ଥିଲା ଯେ ମଣିଷ ତୁରନ୍ତ ମରୁନଥିଲା ଵରଂ ନିଜର ଅନ୍ତବୁଜୁଳା ଫାଟିଯିଵାର କଷ୍ଟ ଅନୁଭଵ କରି ଘଣ୍ଟା ଘଣ୍ଟା ଧରି ଆଉ ବେଳେବେଳେ ଦୁଇ ତିନି ଦିନ ଧରି ପ୍ରଖର ଖରାରେ ଛଟପଟ ହୋଇ, ରକ୍ତ ବାନ୍ତି କରି ଶେଷରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରୁଥିଲା। ପୁରା ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାରିଆଡ଼େ କେଵଳ ଚିତ୍କାର, ଭୟଙ୍କର କାନ୍ଦଣା ଏଵଂ ପ୍ରାଣବିକଳରେ କରାଯାଉଥିଵା ପ୍ରାର୍ଥନା ଶୁଭୁଥିଲା। ଶାକା ଏକ ଵିଶାଳ ପଥରର ଆସନ ଉପରେ ବସି ନିଜ ଆଖି ଆଗରେ ଏହି ମୃତ୍ୟୁର ତାଣ୍ଡଵକୁ ଅତି ଆରାମରେ ଦେଖୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମୁହଁରେ କୌଣସି ଦୟା, ଵିଚଳିତ ଭାଵ କିମ୍ବା ଅନୁତାପର ଚିହ୍ନ ନଥିଲା। ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଲୋକ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲା, ଶାକା ହସି ହସି ତାକୁ ସେହି ଦିନଗୁଡ଼ିକ କଥା ମନେ ପକାଇ ଦେଉଥିଲେ ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଏକ ଛୋଟ ପିଲାକୁ ଗୋଇଠା ମାରି ତାର କଷ୍ଟକୁ ଦେଖି ଉଲ୍ଲାସ କରୁଥିଲେ। ଲାଙ୍ଗେନି ଗ୍ରାମର ନୀଳ ଆକାଶ ମାଂସାସୀ ପକ୍ଷୀ ଏଵଂ ଶାଗୁଣାମାନଙ୍କର କୋଳାହଳରେ କଳା ପଡ଼ିଯାଇଥିଲା। ଯେଉଁ ଗାଁ ଦିନେ ନାଣ୍ଡି ଓ ଶାକାଙ୍କୁ ରାତିକ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଵାକୁ ମନା କରିଥିଲା, ଆଜି ସେହି ଗାଁ ଏକ ଵିଶାଳ ମୁକ୍ତ ଶ୍ମଶାନରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଶାକା ପ୍ରମାଣ କରିଦେଇଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କୁ ଏଵଂ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ ଆଘାତ କରିଥିଵା କୌଣସି ଵ୍ୟକ୍ତି ଏ ପୃଥିଵୀରେ ନିଶ୍ୱାସ ନେଵାର ଅଧିକାର ରଖେ ନାହିଁ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଗଣହତ୍ୟା ଏଵଂ ନିର୍ମମ ପ୍ରତିଶୋଧ କେଵଳ ଲାଙ୍ଗେନିମାନଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଵା ପାଇଁ ନଥିଲା, ଏହା ଥିଲା ଶାକାଙ୍କର କ୍ଷମତାର ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଵାର୍ତ୍ତା। ସେ ସମଗ୍ର ଆଫ୍ରିକାକୁ ଜଣାଇ ଦେଵାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ଯେ ଜୁଲୁ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ସମ୍ରାଟଙ୍କୁ ଵିରୋଧ କରିଵାର କିମ୍ବା ତାଙ୍କ ସହିତ ଶତ୍ରୁତା କରିଵାର ପରିଣାମ କେତେ ଭୟାଵହ ହୋଇପାରେ। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ଶାକାଙ୍କର ନିଷ୍ଠୁରତା ଏଵଂ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଵିସ୍ତାରର କ୍ଷୁଧା ଆହୁରି ବଢ଼ିଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ମାଆ ନାଣ୍ଡି ହିଁ ଥିଲେ ତାଙ୍କ ଜୀଵନର ଏକମାତ୍ର ଵ୍ୟକ୍ତି ଯାହାଙ୍କୁ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭଲ ପାଉଥିଲେ ଏଵଂ ଭଗଵାନଙ୍କ ପରି ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ନାଣ୍ଡିଙ୍କୁ ସବୁ ପ୍ରକାର ସୁରକ୍ଷା ଦେଵା, ତାଙ୍କୁ ରାଜମାତାର ସର୍ଵୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରିଵା ଏଵଂ ତାଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଇଚ୍ଛାକୁ ପୂରଣ କରିଵା ଶାକାଙ୍କ ଜୀଵନର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଲଟିଯାଇଥିଲା। 

ଐତିହାସିକମାନେ ମତ ଦିଅନ୍ତି ଯେ ଶାକାଙ୍କର ଏହି ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୂରତା, ରକ୍ତପାତ ଏଵଂ ମାନସିକ ଅସ୍ଥିରତା ତାଙ୍କର ସେହି ଅଭିଶପ୍ତ ଓ ନିର୍ଯାତିତ ପିଲାଦିନର ସିଧାସଳଖ ପରିଣାମ ଥିଲା। ଯଦି ଲାଙ୍ଗେନି ସମାଜ ତାଙ୍କୁ ଏଵଂ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ ସ୍ନେହ, ଆଶ୍ରୟ ଓ ସମ୍ମାନର ସହିତ ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତା, ତେବେ ବୋଧହୁଏ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ଇତିହାସ କିଛି ଅଲଗା ହୋଇଥାନ୍ତା। ଗୋଟିଏ ସମାଜ ନିଜର ଅହଂକାର, ପରମ୍ପରାର ଗର୍ଵ ଓ କୁସଂସ୍କାର ଵଶଵର୍ତ୍ତୀ ହୋଇ ଏକ ନିଷ୍ପାପ ଶିଶୁ ପ୍ରତି ଯେଉଁ ଅମାନଵୀୟ ଆଚରଣ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲା, ତାହା ହିଁ ଶେଷରେ ସେହି ସମାଜକୁ ଗିଳି ଦେଇଥିଵା ଏକ ଭୟଙ୍କର ଦାନଵର ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲା। ଶାକା ଜୁଲୁଙ୍କର ଏହି ପ୍ରତିଶୋଧ କେଵଳ ଲାଙ୍ଗେନି ଗ୍ରାମର ଲୋକମାନଙ୍କର ଵିନାଶ ନଥିଲା, ଏହା ଥିଲା ମାନଵିକତାର ସେହି ଅନ୍ଧକାର ଦିଗର ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଉଦାହରଣ ଯେଉଁଠାରେ ନିରନ୍ତର ଅତ୍ୟାଚାରରୁ ହିଁ ପୃଥିଵୀର ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ଅତ୍ୟାଚାରୀର ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ। ପରଵର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଵିଶାଳ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ଵିସ୍ତାରର ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ହଜାର ହଜାର ନିରୀହ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ଏଵଂ ଅଗଣିତ ଗ୍ରାମ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଯାହାକୁ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଇତିହାସରେ 'ମଫେକାନେ' (Mfecane - ମହାଵିପର୍ଯ୍ୟୟ ଵା ଵିନାଶ) ବୋଲି କୁହାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ସେହି ସମସ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ, ହାହାକାର ଓ ରକ୍ତପାତର ମୂଳ ଉତ୍ସ ଥିଲା ଲାଙ୍ଗେନି ଗ୍ରାମର ସେହି ଧୂଳିମୟ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ଲୁଚି ରହିଥିଵା ଜଣେ କୁନି ପିଲାର ଅପମାନ, ଭୋକ ଏଵଂ ତା'ର ମାଆର ଅଵିଶ୍ରାନ୍ତ ଲୁହ।

••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••

(ଵି:ଦ୍ର:—ରାଜା ଶାକାଙ୍କ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା 'ଇ-ଶାକା' (ପେଟର ରୋଗ ଵା ପୋକ) ବୋଲି କୁହାଯିଵା, ଲାଙ୍ଗେନି ଗ୍ରାମଵାସୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୈଶଵରେ ହେଉଥିଵା ଅତିମାତ୍ରାରେ ଅମାନୁଷିକ ନିର୍ଯାତନା ଏଵଂ ପରେ ସେହି ଗ୍ରାମର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଏକାଠି କରି ଜୀଵନ୍ତ ଶୂଳିରେ ବସାଇ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେଵା ଭଳି କେତେକ ଲୋମହର୍ଷଣକାରୀ ଵର୍ଣ୍ଣନାକୁ ଆଧୁନିକ ଐତିହାସିକମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସତ୍ୟ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ । କେତେକ ଐତିହାସିକଙ୍କ ମତରେ, ୟୁରୋପୀୟ ଉପନିଵେଶକାରୀମାନେ ଏଵଂ ପରଵର୍ତ୍ତୀ ସମୟର ଲେଖକମାନେ ଶାକାଙ୍କ ଵ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱକୁ ଅତିମାତ୍ରାରେ କ୍ରୂର, ନିର୍ଦ୍ଦୟ ଓ ରକ୍ତପିପାସୁ ଭାବରେ ପ୍ରତିପାଦନ କରିଵା ପାଇଁ ଏପରି ଅନେକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଓ ଜନଶ୍ରୁତିର ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲେ। ତେବେ ପ୍ରଚଳିତ ଇତିହାସ ଓ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ମଧ୍ୟରେ ଶାକା ଜୁଲୁଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଯେଉଁ କାହାଣୀ ରହିଛି ସେସବୁକୁ ଏକାଠି କରି ଏହି ପ୍ରବନ୍ଧଟି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି)