ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଶାଳୀନତା: ଏକ ଉତ୍ତମ ସମାଜର ପ୍ରତିବିମ୍ବ

ଆମ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀଵନରେ ଭାଷା କେଵଳ ଭାଵ ଵିନିମୟର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ହୋଇନଥାଏ, ଵରଂ ଏହା ଏକ ସମାଜର ମାନସିକତା, ସଂସ୍କୃତି, ପରମ୍ପରା ଓ ସାମାଜିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ଏକ ଜୀଵନ୍ତ ଦର୍ପଣ ଅଟେ। ଉଦାହରଣସ୍ୱରୂପ, ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ଯେତେବେଳେ ଜଣେ କାହାଣୀକାର କହୁଛନ୍ତି, "एक राजा था इतना ताकतवर कि उसका हुकुम समंदर तक मानते थे", ସେତେବେଳେ ସେ ରାଜାଙ୍କ ଵ୍ୟକ୍ତିଗତ ପରିଚୟ ପାଇଁ "था" (ଥିଲା) ଓ "उसका" (ତାର) ଭଳି ଏକଵଚନ ଵା ସାଧାରଣ ସମ୍ବୋଧନ ଵ୍ୟଵହାର କରୁଛନ୍ତି, ଅଥଚ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାଵକୁ ଦର୍ଶାଇଵାକୁ ଯାଇ ଭାରତ ମହାସାଗର, କଳିଙ୍ଗ ସାଗର ଓ ସିନ୍ଧୁସାଗର ଆଦି ସାଗରଗୁଡ଼ିକ ରାଜାଙ୍କ କଥା मानते थे(ମାନୁଥିଲେ) ବୋଲି କହୁଛନ୍ତି।

କିନ୍ତୁ ସମାନ କଥାକୁ ଓଡ଼ିଆରେ କହିଲାବେଳେ ଆମେ ସ୍ୱତଃପ୍ରଵୃତ୍ତ ଭାବରେ କହୁ— "ଜଣେ ରାଜା ଏତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ ଯେ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରୁଥିଲା।" ଏହି ଗୋଟିଏ ଵାକ୍ୟରୁ ଉଭୟ ଭାଷାର ପ୍ରକୃତି ଏଵଂ ସେହି ଭାଷା ଵ୍ୟଵହାର କରୁଥିଵା ଲୋକଙ୍କ ସାମାଜିକ ତଥା ସାଂସ୍କୃତିକ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ଥିଵା ଆକାଶ ପାତାଳ ପ୍ରଭେଦ ସ୍ପଷ୍ଟ ବାରି ହୋଇପଡ଼େ। ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଜଣେ ରାଜା ଵା କୌଣସି ସମ୍ମାନନୀୟ ଵ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ "ଥିଲା" ପରିଵର୍ତ୍ତେ "ଥିଲେ" ଏଵଂ "ତାର" ପରିଵର୍ତ୍ତେ "ତାଙ୍କ" କିମ୍ବା "ତାଙ୍କର" ଵ୍ୟଵହାର କରିଵାର ଏହି ଯେଉଁ ଅଦ୍ଭୁତ ଗୁଣ ରହିଛି, ତାହା କୌଣସି ଆକସ୍ମିକ ଘଟଣା ନୁହେଁ କି ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ଵା କିଛି ଵର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇନାହିଁ । ଏହା ପଛରେ ଏକ ସୁଦୀର୍ଘ ଭାଷାଗତ, ସାମାଜିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ମନୋଵୈଜ୍ଞାନିକ ଇତିହାସ ରହିଛି, ଯାହା ଓଡ଼ିଆ ସମାଜକୁ ଏକ ଉତ୍ତମ ଓ ସଂସ୍କାରଯୁକ୍ତ ସମାଜ ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରେ।

ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ସମ୍ବୋଧନ ପ୍ରଣାଳୀ ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କ, ଵୟସ ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆଧାରିତ। ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁରୁଷରେ ଵ୍ୟଵହୃତ ହେଉଥିଵା 'ତୁ', 'ତୁମେ' ଓ 'ଆପଣ'— ଏହି ତିନୋଟି ଶବ୍ଦ କେଵଳ ସର୍ଵନାମ ନୁହନ୍ତି, ଏଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଯୋଡ଼ିହୋଇଥିଵା କ୍ରିୟାପଦର ରୂପ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ। ନିଜଠାରୁ ସାନ, ସ୍ନେହର ପିଲା କିମ୍ବା ଅତି ଘନିଷ୍ଠ ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିଵା ବେଳେ 'ତୁ' ଵ୍ୟଵହାର କରାଯାଏ, ଯାହା ସହିତ 'ତୁ କରୁଛୁ' କିମ୍ବା 'ତୁ ଯାଉଛୁ' ଭଳି କ୍ରିୟାପଦ ଯୋଡ଼ାଯାଏ। ସେହିପରି ସମଵୟସ୍କ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ପରିଚିତ ଵ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ 'ତୁମେ' ଵ୍ୟଵହୃତ ହୁଏ ଏଵଂ ସେଠାରେ କ୍ରିୟାପଦ 'ତୁମେ କରୁଛ' କିମ୍ବା 'ତୁମେ ଯାଉଛ' ରୂପ ନିଏ। ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ଵୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠ, ପୂଜ୍ୟପୂଜକ କିମ୍ବା ଅପରିଚିତ ଵ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନର ସହ କଥା ହେଵାକୁ ପଡ଼େ, ସେତେବେଳେ 'ଆପଣ' ଵ୍ୟଵହାର କରାଯାଏ ଏଵଂ କ୍ରିୟାପଦ 'ଆପଣ କରୁଛନ୍ତି' କିମ୍ବା 'ଆପଣ ଯାଉଛନ୍ତି' ଭାବରେ ବଦଳିଯାଏ।

ତୃତୀୟ ପୁରୁଷ ଵା ଅନ୍ୟ ଵ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଵିଷୟରେ କହିଵା ବେଳେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମ୍ମାନାର୍ଥକ ଭାବ ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଏ। ଏଠାରେ ସର୍ଵନାମ 'ସେ' କିମ୍ବା 'ସିଏ' ସମାନ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଵ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଅନୁସାରେ କ୍ରିୟାପଦର ଶେଷ ରୂପ ବଦଳିଯାଏ। ଜଣେ ସାନ ଵା ସାଧାରଣ ଵ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଆମେ କହୁ 'ସେ କରୁଛି' କିମ୍ବା 'ସିଏ ଯାଉଛି'। କିନ୍ତୁ ସେହି 'ସେ' ଶବ୍ଦଟି ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ, ବାପା କିମ୍ବା ସମ୍ମାନିତ ଵ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରୟୋଗ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଆମେ କହୁ 'ସେ କରୁଛନ୍ତି' କିମ୍ବା 'ସେ ଯାଉଛନ୍ତି'। ଅତୀତ ଓ ଭଵିଷ୍ୟତ କାଳରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ; ଯେପରି ସାଧାରଣ ଅର୍ଥରେ 'ସେ ଗଲା' କିମ୍ବା 'ସେ ଖାଇବ' ହେଉଥିଵା ବେଳେ, ସମ୍ମାନାର୍ଥେ 'ସେ ଗଲେ' କିମ୍ବା 'ସେ ଖାଇବେ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ବ୍ୟାକରଣଗତ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦେଖିଲେ, ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ତୃତୀୟ ପୁରୁଷ ସମ୍ମାନାର୍ଥକ ଏକଵଚନ ପାଇଁ ପ୍ରାୟତଃ ବହୁଵଚନର କ୍ରିୟାପଦ ଵ୍ୟଵହୃତ ହୋଇଥାଏ। ଯେପରି 'ସେମାନେ ଯାଉଛନ୍ତି' ଏଵଂ 'ମହାଶୟ ଯାଉଛନ୍ତି'— ଦୁଇଟିଯାକ କ୍ଷେତ୍ରରେ 'ଯାଉଛନ୍ତି' କ୍ରିୟାପଦଟି ସମାନ ରହେ। ଏହାଛଡ଼ା ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁରୁଷର ସମ୍ମାନସୂଚକ 'ଆପଣ' ଏଵଂ ତୃତୀୟ ପୁରୁଷର ସମ୍ମାନସୂଚକ 'ସେ'— ଏହି ଦୁଇଟିଯାକ କ୍ଷେତ୍ରରେ କ୍ରିୟାପଦର ରୂପ ଏକାଭଳି ହୋଇଥାଏ, ଯେପରି 'ଆପଣ କରୁଛନ୍ତି' ଏଵଂ 'ସେ କରୁଛନ୍ତି'। ଅର୍ଥାତ୍, କେଵଳ କ୍ରିୟାପଦର ବଦଳୁଥିଵା ରୂପରୁ ହିଁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ସମ୍ମାନ ଓ ଶାଳୀନତାର ସ୍ତର ସହଜରେ ବୁଝିହୁଏ।

କିନ୍ତୁ ହିନ୍ଦୀରେ ଅନେକ ସମୟରେ ଲୋକକଥା ଵା କାହାଣୀ କହିଲାବେଳେ କଥନର ସୁବିଧା ପାଇଁ ଵା କାହାଣୀରେ ଏକ ନାଟକୀୟତା ଆଣିଵା ପାଇଁ ରାଜା, ମହାରାଜା କିମ୍ବା ଐତିହାସିକ ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସାଧାରଣ ଏକଵଚନ 'था' ମାଧ୍ୟମରେ ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଇଥାଏ। ବୋଧହୁଏ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ କାହାଣୀ ଶୁଣାଉଥିଵା ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ଚରିତ୍ର ପ୍ରତି ନିଜର ଆତ୍ମୀୟତା ଵା ସାଧାରଣ ସଂଯୋଗ ଦର୍ଶାଇଵାକୁ ଏଭଳି କରିଥାଏ। ମାତ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଵ୍ୟାକରଣ ଓ ଶବ୍ଦଵିନ୍ୟାସରେ ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଏତେ ଗଭୀର ଭାବରେ ଗୁନ୍ଥା ହୋଇଛି ଯେ, ଯେକୌଣସି ପଦଵୀ, ଵୟସ କିମ୍ବା ସମ୍ମାନର ଅଧିକାରୀ ଥିଵା ଵ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଵିଷୟରେ କହିଲାବେଳେ ଭାଷା ଆପେ ଆପେ ବହୁଵଚନ ଵା ସମ୍ମାନସୂଚକ କ୍ରିୟା (ଥିଲେ, କହିଲେ, ଗଲେ) ଆଡ଼କୁ ଢଳିପଡ଼େ।

ଓଡ଼ିଆରେ ଯଦି କେହି କାହାଣୀରେ "ଜଣେ ରାଜା ଥିଲା" ବୋଲି କହେ, ତେବେ ଶ୍ରୋତାଙ୍କୁ ତାହା କାନରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କର୍କଶ ଓ ଅଶୋଭନୀୟ ଲାଗେ। ଏହା ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଗଠନ ହିଁ ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ମାନ ଉପରେ ଆଧାରିତ।

ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଵିଶ୍ଳେଷଣ କଲେ ଏହାର ଚେର ଆମ ମାଟିର ପରମ୍ପରା ସହିତ ନିଵିଡ଼ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ ଥିଵାର ଦେଖାଯାଏ। ଓଡ଼ିଶାର ସଂସ୍କୃତି ମୁଖ୍ୟତଃ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟଵସିତ। ଆମ ସମାଜରେ ରାଜାଙ୍କୁ ସାଧାରଣ ମଣିଷ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ ନାହିଁ। ଓଡ଼ିଶାର ଗଜପତି ମହାରାଜାଙ୍କୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ଆଦ୍ୟ ସେଵକ ତଥା ଚଳନ୍ତି ପ୍ରତିମା ରୂପେ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯାଏ। ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରତି ଥିଵା ଏହି ଭକ୍ତିଭାବ ଏଵଂ ଅପାର ସମ୍ମାନ କେଵଳ ଗୋଟିଏ ରାଜପରିଵାର ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନରହି ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଜନମାନସରେ 'ରାଜା' ଶବ୍ଦଟି ପ୍ରତି ଏକ ପଵିତ୍ର ଧାରଣା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ତେଣୁ କୌଣସି ଗପ ଵା କାହାଣୀର ରାଜା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକଟିଏ ନିଜ ସଂସ୍କୃତିର ଅଵଚେତନ ମନର ପ୍ରଭାଵରେ ତାଙ୍କୁ ତୁଚ୍ଛାର୍ଥରେ ଵା ସାଧାରଣ ଭାବରେ 'ଥିଲା' କହିପାରେ ନାହିଁ। 

ପୁଣି ଓଡ଼ିଆ ସମାଜ ସର୍ଵଦା ମୁରବୀମାନଙ୍କୁ ସର୍ଵୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ଦେଇଆସିଛି। ଵୟସ, ପଦଵୀ ଓ ଜ୍ଞାନରେ ବଡ଼ ଥିଵା ଵ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଆପଣାଛାଏଁ ମୁଣ୍ଡ ନଇଁଯିଵା ଆମ ପରିଵାର ଵ୍ୟଵସ୍ଥାର ମୂଳଦୁଆ। ଆମ ସଂସ୍କୃତି ଶିଖାଏ ଯେ ସମ୍ମାନ କାହାକୁ ମାଗିଵାକୁ ପଡ଼େନାହିଁ ଵରଂ ନିଜ ଆଚରଣରେ ତାହା ଦେଖାଇଵା ଆମର କର୍ତ୍ତଵ୍ୟ । ଏହି ସାଂସ୍କୃତିକ ନମ୍ରତା ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୁ ଏତେ ମଧୁର ଓ ଶାଳୀନ କରିଛି ଯେ ଏକ କାଳ୍ପନିକ କାହାଣୀରେ ମଧ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମାନ କ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ହେଵାକୁ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ।

ମନୋଵୈଜ୍ଞାନିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଭାଷା ମଣିଷର ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ସିଧାସଳଖ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ ବୋଲି ଵିଭିନ୍ନ ଗଵେଷଣାରୁ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି। ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ଵ୍ୟକ୍ତି ନିରନ୍ତର ଭାବରେ ନିଜ ଭାଷାରେ 'ଆପଣ', 'ଆଜ୍ଞା', 'ଥିଲେ', 'କରୁଥିଲେ' ଭଳି ସମ୍ମାନସୂଚକ ଶବ୍ଦର ଵ୍ୟଵହାର କରେ, ତା'ର ମନୋଵିଜ୍ଞାନ ସ୍ୱତଃ ଶାନ୍ତ, ସହନଶୀଳ ଓ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ହୋଇଯାଏ। 

ପିଲାଦିନରୁ ଯେତେବେଳେ ଗୋଟିଏ ଓଡ଼ିଆ ପିଲା ଜେଜେମାଆଙ୍କ ଠାରୁ ଗପ ଶୁଣେ, ସେ ଶୁଣେ "ଗୋଟେ ରାଇଜରେ ଜଣେ ରାଜା ଥିଲେ।" ଏହି ଛୋଟିଆ ଵାକ୍ୟଟି ପିଲାର ଅଵଚେତନ ମନରେ ଏକ ଵାର୍ତ୍ତା ଛାଡ଼ିଯାଏ ଯେ, କ୍ଷମତା ଓ ଗରିମାକୁ ସର୍ଵଦା ସମ୍ମାନ ଜଣାଇଵା ଉଚିତ୍ ଏଵଂ କାହା ପଛରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ନ୍ୟୁନ କରି କହିଵା ଅନୁଚିତ। ହିନ୍ଦୀରେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେତେକ ଭାଷାରେ ଯେତେବେଳେ ତୃତୀୟ ପୁରୁଷ ଵା ଅନୁପସ୍ଥିତ ଵ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଏକଵଚନ ଵା ସାଧାରଣ ଶବ୍ଦର ପ୍ରୟୋଗ ହୁଏ, ତାହା ମାନସିକ ସ୍ତରରେ ଏକ ପ୍ରକାର ଅହଂକାର କିମ୍ବା ଖାମଖିଆଲି ମନୋଭାବ ସୃଷ୍ଟି କରିଵାର ଆଶଙ୍କା ଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଏହି ସମ୍ମାନସୂଚକ ପ୍ରୟୋଗ ଵ୍ୟକ୍ତିର ମନରୁ ଉଦ୍ଧତପଣକୁ ଦୂର କରି ତାକୁ ଅଧିକ ଵିନୟୀ କରାଏ। ଭାଷାରେ ସମ୍ମାନ ଦେଵାର ଅଭ୍ୟାସ ମଣିଷର ଚରିତ୍ରରେ ସମ୍ମାନ ଦେଵାର ଗୁଣକୁ ଵିକଶିତ କରେ, ଯାହା ମନୋଵୈଜ୍ଞାନିକ ସ୍ତରରେ ଏକ ସୁସ୍ଥ ଓ ସକାରାତ୍ମକ ଵ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଗଠନ କରିଵାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

ଏହି ସମସ୍ତ କାରଣକୁ ଭିତ୍ତି କରି ବିଚାର କଲେ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଏହି ଵିଶେଷ ଗୁଣଟି କିପରି ଏକ ଉତ୍ତମ ସମାଜର ପ୍ରତୀକ ଅଟେ। ଏକ ଉତ୍ତମ ସମାଜ କେଵଳ ଉଚ୍ଚ ଅଟ୍ଟାଳିକା, ଅର୍ଥନୈତିକ ସମୃଦ୍ଧି କିମ୍ବା ଵୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏନାହିଁ ଵରଂ ଏହା ସେଠାରେ ଵାସ କରୁଥିଵା ଲୋକଙ୍କ ଆଚରଣ, ଉଚ୍ଚାରଣ ଓ ପାରସ୍ପରିକ ଵ୍ୟଵହାରରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ। ଯେଉଁ ସମାଜ କାଳ୍ପନିକ କାହାଣୀରେ ଥିଵା ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ଚରିତ୍ର (ରାଜା) ପ୍ରତି ଏତେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ସମ୍ମାନ ଦେଖାଇପାରେ, ସେହି ସମାଜ ଵାସ୍ତଵ ଜୀଵନରେ ନିଜ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ଜୀଵିତ ମଣିଷମାନଙ୍କୁ କେତେ ମାତ୍ରାରେ ସମ୍ମାନ ଦେଉନଥିଵ ତାହା ସହଜରେ ଅନୁମେୟ। ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ଆମକୁ ଶିଖାଏ ଯେ ସମ୍ମାନ କେଵଳ ଭୟରୁ ଆସେନାହିଁ ଵରଂ ଏହା ଭଲପାଇଵା ଓ ସଂସ୍କାରରୁ ଆସେ। ଓଡ଼ିଆରେ ରାଜାଙ୍କ କ୍ଷମତା ଥାଉ ବା ନଥାଉ, ତାଙ୍କର ପଦଵୀ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ "ଥିଲେ" କୁହାଯିଵ । ଏହା ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ଓଡ଼ିଆ ସମାଜରେ ମଣିଷର ସମ୍ମାନ ତା'ର ଭୌତିକ କ୍ଷମତା ଉପରେ ନିର୍ଭର ନକରି ତା'ର ସାମାଜିକ ଅବସ୍ଥିତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଏହି ଗୁଣ ଏକ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଓ ମୂଲ୍ୟବୋଧଭିତ୍ତିକ ସମାଜର ମୂଳଦୁଆ ଅଟେ।

ଅସ୍ତୁ, ଏହା ନିଃସନ୍ଦେହରେ କୁହାଯାଇପାରେ ଯେ ଭାଷା କେଵଳ କେତୋଟି ଶବ୍ଦର ସମାହାର ନୁହେଁ, ଏହା ହେଉଛି ଆମ ପୂର୍ଵଜମାନଙ୍କର ସାଧନା, ସଂସ୍କାର ଓ ସାମାଜିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଵଦାନ। ହିନ୍ଦୀ ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ଭିତରେ ଥିଵା ଏହି ଛୋଟ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଵାସ୍ତଵରେ ଆମ ସାଂସ୍କୃତିକ ଉତ୍କର୍ଷତାର ଏକ ଵିରାଟ ପ୍ରମାଣ। ଓଡ଼ିଆମାନେ ନିଜ ଭାଷାରେ ଅନ୍ୟକୁ ଯେଉଁଭଳି ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି, ତାହା ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରାର ସର୍ଵୋଚ୍ଚ ଆଦର୍ଶକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରିଥାଏ। ଜଣେ ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଆରେ 'ଥିଲେ' ଓ 'ତାଙ୍କର' ଭଳି ଶବ୍ଦର ପ୍ରୟୋଗ କେଵଳ ଵ୍ୟାକରଣଗତ ନିୟମ ନୁହେଁ, ଏହା ହେଉଛି ଆମର ନମ୍ରତା, ଆମର ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ପ୍ରଭାଵ ଏଵଂ ଆମର ଏକ ସୁନ୍ଦର, ସୁସ୍ଥ ଓ ଉତ୍ତମ ସମାଜ ନିର୍ମାଣ ଦିଗରେ ରହିଥିଵା ମାନସିକତାର ଜୀଵନ୍ତ ଉଦାହରଣ। ଆମ ଭାଷାର ଏହି ମହାନ ଗୁଣ ହିଁ ଆମକୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଠାରୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରମାଣିତ କରେ, ଯାହା ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକ ଗର୍ଵ ଏଵଂ ଶିକ୍ଷାର ଵିଷୟ ହୋଇ ରହିଵ।