ଜୌହର: ଅଵିନଶ୍ୱର ଆତ୍ମସମ୍ମାନର ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଶିଖା

ମଣିଷ ଜାତିର ଇତିହାସକୁ ଟିକିଏ ଦୂରରୁ ନିରୀକ୍ଷଣ କଲେ ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ ନିଜର ସଭ୍ୟତା ଵା ଉନ୍ନତିକୁ ନେଇ ଅହଂକାର କରୁଥିଵା ଆକ୍ରାନ୍ତାମାନେ ସଦାସର୍ଵଦା ଭାବୁଥିଲେ ଯେ ତରବାରି ଧାରରେ ମହଲ ଜିତିନେଲେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଵିଜୟ ମିଳିଯାଏ। ଉନ୍ମତ୍ତ ଵିଦେଶୀ ସେନା ଯେତେବେଳେ ଦୁର୍ଗ ବାହାରେ ଘେରାଉ କରି ନିଜର ଆଗାମୀ ଲୁଟ୍‌ତରାଜ୍‌ ଓ ପାଶବିକ ଉଲ୍ଲାସର ହିସାବ କିତାବ କରୁଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ଆଶା କରିଥିଲେ ଯେ ଵିଜେତା ଭାବେ ଦୁର୍ଗ ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଲେ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଚୁର ସମ୍ପତ୍ତି ଓ ବନ୍ଦୀ ମହିଳାଙ୍କ ଦାସତ୍ୱର ଉପହାର ମିଳିଵ। କିନ୍ତୁ ରାଜପୁତାନାର ମାଟିରେ ଵିଜେତାମାନଙ୍କର ସେହି କାମନା ଜଳିପୋଡ଼ି ଛାରଖାର ହୋଇଯାଉଥିଲା।

ପିଶାଚ ଅଲାଉଦ୍ଦୀନ ଖିଲଜି ଭଳି ଡକାୟତ ଚିତ୍ତୋଡ଼ଗଡ଼ ଦୁର୍ଗ ବାହାରେ ମାସ ମାସ ଧରି ତମ୍ବୁ ଗାଡ଼ି ବସିଥିଲା, ମନରେ କେଵଳ ଗୋଟିଏ ଅଭିଳାଷ—ରୂପସୀ ରାଣୀ ପଦ୍ମିନୀଙ୍କୁ ବନ୍ଦୀ କରି ନିଜର ଵିଜୟର ପ୍ରତୀକ କରିଵ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଦୁର୍ଗର କପାଟ ଖୋଲିଲା, ସେତେବେଳେ ସେ ଵିଜେତା ପାଇଲା କ’ଣ? କେଵଳ ଗୋଟିଏ ଵିଶାଳ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡର ଶୀତଳ ଧୂଆଁ ଏଵଂ କିଛି ମୁଠା ଭସ୍ମ। ଯେଉଁ ସାମ୍ରାଜ୍ୟଵାଦୀ ଅହଙ୍କାର ଭାବୁଥିଲା ଯେ ନାରୀର ଦେହ ଓ ସମ୍ମାନକୁ ଖଣ୍ଡା ଧାରରେ ଛଡ଼ାଇ ନିଆଯାଇପାରେ, ତାହା ଆଗରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଥିଲା ଜୌହରର ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନି ଶିଖା। ସଂସ୍କୃତର 'ଜତୁଗୃହ' ଵା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେଉଥିଵା ଲାଖଘରର ସାଦୃଶ୍ୟରୁ କାଳକ୍ରମେ ଭାଷାଗତ ପରିଵର୍ତ୍ତନ ମାଧ୍ୟମରେ 'ଜୌହର' ଶବ୍ଦର ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଥିଵା ଏହି ପରମ୍ପରା କୌଣସି ଆତ୍ମହତ୍ୟାର ଦୁର୍ଵଳତା ନଥିଲା, ତାହା ଥିଲା ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କ ମୁହଁରେ ଶେଷ ଥର ପାଇଁ ବସାଯାଇଥିଵା ନିର୍ଘାତ ଚାପୁଡ଼ା।

ଆଜିର ଏକଵିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଆରାମଦାୟକ ସୋଫାରେ ବସି, ହାତରେ ଚା’ ଚଷକ ଧରି ଇତିହାସ ଚର୍ଚ୍ଚା କରୁଥିଵା ଆଧୁନିକ ମାନଵସେଵୀ ଓ ଆଲୋଚକମାନେ ଏହି ଵିଷୟରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଜ୍ଞାନ ବାଣ୍ଟନ୍ତି। ଆମର ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ଶିକ୍ଷାବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ଦରବାରୀ ଇତିହାସକାରମାନଙ୍କର ଛଳନା ମଧ୍ୟ ଏହି ଆଧୁନିକ ଅଜ୍ଞାନତାର ଏକ ବଡ଼ କାରଣ। ଯେଉଁମାନେ ନିଜ କଲମ ମୁନରେ ଇତିହାସ ଲେଖିଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ-ଏସିଆରୁ ଆସିଥିଵା ନିଷ୍ଠୁର ଲୁଟେରାମାନଙ୍କୁ 'ଦରଦୀ ପ୍ରେମିକ', 'କଳାର ପୂଜାରୀ' ଏଵଂ 'ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଶାସକ' ଭାଵରେ ଚିତ୍ରଣ କଲେ। ପାଠ୍ୟପୁସ୍ତକରେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଏକପାଖିଆ ଭାଵେ ପଢ଼ାଗଲା ଯେ ଆକ୍ରାନ୍ତାମାନେ ଆସି ଆମକୁ ସଭ୍ୟତା ଶିଖାଇଥିଲେ! କିନ୍ତୁ ସେହି ଵିଶାଳ ଐତିହାସିକ କୋଠାବାଡ଼ିର ମୂଳଦୁଆ ତଳେ କେତେ ନିରୀହଙ୍କ ରକ୍ତ ଓ କେତେ ସତୀମାନଙ୍କର ଲୁହ ଲୁଚି ରହିଛି, ତାହା ବେଶ୍ ଚତୁରତାର ସହ ଲୁଚାଇ ଦିଆଗଲା।

ସେହି ମାନଵସେଵୀଙ୍କ ମତରେ, ରାଜପୁତ ମହିଳାମାନେ ଆକ୍ରାନ୍ତାଙ୍କ ସହ ବୁଝାମଣା କରିନେଵା ଉଚିତ୍ ଥିଲା, ନିଜର ଆତ୍ମସମ୍ମାନକୁ ବିକି ଦେଇ ଜୀଵନ ବଞ୍ଚାଇଵା ଵରଂ ଉପଯୁକ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ ହୋଇଥାନ୍ତା! ସେହି ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କୁ ପଚାରିଵାକୁ ଇଚ୍ଛା ହୁଏ—ଦୁର୍ଗ ବାହାରେ ଖଣ୍ଡା ଧରି ଛିଡ଼ା ହୋଇଥିଵା ଵିଦେଶୀ ସେନାପତିମାନେ କୌଣସି ମାନଵାଧିକାର କମିଶନର ପ୍ରତିନିଧି ନଥିଲେ, କିମ୍ବା ସାଂସ୍କୃତିକ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଆସିନଥିଲେ। ସେମାନେ ଥିଲେ ଏପରି କ୍ରୂର ଵିଜେତା ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ପରାଜିତ ଦେଶର ନାରୀମାନଙ୍କୁ ଦାସୀ କରି ବିକ୍ରି କରିଵା ଏଵଂ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ପାଶଵିକ ଅତ୍ୟାଚାର କରିଵା ଥିଲା ଵିଜୟର ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱାଦ। ଏପରି ନିର୍ଦ୍ଦୟ ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଯେଉଁଠି ଗୋଲାମି ଏଵଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅପମାନ ସୁନିଶ୍ଚିତ ଥିଲା, ସେଠାରେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଅଗ୍ନିକୁ ନିଜର ରକ୍ଷାକଵଚ କରିନେଵା କୌଣସି ହାରିଯିଵା ନୁହେଁ ଵରଂ ନିଜ ଆତ୍ମାର ସ୍ୱାଧୀନତାର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଘୋଷଣା ଥିଲା।

ଏହି ମହାନ ଵଳିଦାନ କେଵଳ ନାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ଦୁର୍ଗ ଭିତରୁ ଜୌହରର ଧୂଆଁ ଆକାଶକୁ ଉଠୁଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଦୁର୍ଗର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ବୁଝିଯାଉଥିଲେ ଯେ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଆଉ ହରାଇଵା ପାଇଁ କିଛି ନାହିଁ। ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ମୁଣ୍ଡରେ ଗେରୁଆ ପଗଡ଼ି ଏଵଂ ଦେହରେ ଗେରୁଆ ଵସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି କେଶରିଆ ଵ୍ରତ ଧାରଣ କରୁଥିଲେ। ଦୁର୍ଗର ଦ୍ୱାର ପ୍ରଶସ୍ତ ଭାବେ ଖୋଲି ଦିଆଯାଉଥିଲା। ଵିଜୟର କୌଣସି ଆଶା ନରଖି, କେଵଳ ଶତ୍ରୁକୁ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ସଂହାର କରି ପ୍ରାଣଵଳି ଦେଵାର ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଥିଲା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୀଷଣ। 'ଜୌହର' ଓ 'କେଶରିଆ'ର ଏହି ମିଳିତ ସମର୍ପଣକୁ ଇତିହାସରେ 'ସାକା' କୁହାଯାଉଥିଲା। ଅର୍ଥାତ୍ 'ସାକା'ରେ କେଵଳ ନାରୀ ହିଁ ନୁହେଁ ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଣଵଳି ଦେଉଥିଲେ।

୧୩୦୧ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ରଣଥମ୍ଭୋରର ପ୍ରଥମ ସାକା ସମୟରେ ରାଜା ହମ୍ମୀର ଦେଵ ଶରଣାଗତ ଧର୍ମ ପାଳନ କରି ନିଜର ସର୍ଵସ୍ୱ ବାଜି ଲଗାଇଦେଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ଅଗ୍ନି ଜୌହର ସହିତ ରାଣୀ ରଙ୍ଗାଦେଵୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ 'ଜଳ ଜୌହର'ର ଏକ ଵିଶେଷ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଵାକୁ ମିଳିଥିଲା ଏଵଂ ନାରୀମାନେ ପଦ୍ମ ପୋଖରୀର ଆବଦ୍ଧ ଜଳରେ ଡେଇଁ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ପଛକେ ଶତ୍ରୁ ଆଗରେ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇ ନଥିଲେ।

ସେହିପରି ଚିତ୍ତୋଡ଼ଗଡ଼ ଦୁର୍ଗ ତିନୋଟି ମହାନ 'ସାକା'ର ସାକ୍ଷୀ ରହିଥିଲା। ୧୩୦୩ରେ ଅଲାଉଦ୍ଦୀନ ଖିଲଜି ଵିରୁଦ୍ଧରେ ରାଣୀ ପଦ୍ମିନୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ପ୍ରଥମ ଜୌହର, ୧୫୩୫ରେ ଗୁଜରାଟର ସୁଲତାନ ବାହାଦୁର ଶାହ୍'ର ଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ ରାଣୀ କର୍ଣ୍ଣାଵତୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଜୌହର, ଏଵଂ ୧୫୬୮ରେ ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଅକବର'ର ଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ ଜୟମଲ୍ଲ ଓ ପତ୍ତା ସିସୋଦିଆଙ୍କ ଵୀରତ୍ୱ ସହ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ମହିଳାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିଵା ତୃତୀୟ ଜୌହର।

ତେବେ କେଵଳ ରାଜସ୍ଥାନ ହିଁ ନୁହେଁ ଵରଂ ଭାରତ ଓ ଵିଶ୍ଵର ଵିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ମୁସଲମାନ ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କ ଅତ୍ୟାଚାରଠାରୁ ନିଜକୁ ବଞ୍ଚାଇଵା ପାଇଁ ମହିଳାମାନେ ସାମୁହିକ ଆତ୍ମଦାହ କରିଛନ୍ତି । 

୭୧୨ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଆରବ ସେନାପତି ମହମ୍ମଦ ବିନ୍ କାସିମ୍‌'ର ଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ରାଜା ଦାହିରଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା। ପରାଜୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ ଜାଣିଵା ପରେ ରାଣୀ ଏଵଂ ଦୁର୍ଗର ଅନ୍ୟ ମହିଳାମାନେ ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କ ହାତରେ ବନ୍ଦୀ ନହେଵା ପାଇଁ ଆତ୍ମଦାହ କରିଥିଵାର ଐତିହାସିକ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି।

୧୩୨୭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ମୁହମ୍ମଦ ବିନ୍ ତୁଘଲକ'ର ସେନା କାମ୍ପିଲି (ବର୍ତ୍ତମାନର କର୍ଣ୍ଣାଟକ ଅଞ୍ଚଳ) ଦଖଲ କରିଥିଲା। ଉପଲବ୍ଧ ଐତିହାସିକ ଵର୍ଣ୍ଣନା ଏଵଂ କେତେକ ତଥ୍ୟ ଉତ୍ସ ଅନୁଯାୟୀ, ଦୁର୍ଗ ପତନ ହେଵା ପୂର୍ଵରୁ ସେଠାକାର ମହିଳାମାନେ ସାମୁହିକ ଆତ୍ମଦାହ କରିଥିଲେ।

୧୫୨୮ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ମୋଗଲ ଆକ୍ରମଣକାରୀ ବାବର ଚନ୍ଦେରୀ ଦୁର୍ଗ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା। ଦୁର୍ଗର ପତନ ନିଶ୍ଚିତ ହେଵା ପରେ ରାଜପୁତ ମହିଳାମାନେ ଜୌହର କରିଥିଵାର ଵର୍ଣ୍ଣନା ମିଳେ। ନିଜେ ବାବର ନିଜ ଆତ୍ମଜୀଵନୀ 'ବାବରନାମା'ରେ ଶେଷ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଜପୁତମାନଙ୍କର ଏହି ଭୟଙ୍କର ପ୍ରତିରୋଧ ଓ ମୃତ୍ୟୁର ଉଲ୍ଲେଖ କରିଯାଇଛି ।

ୟେ ପାମରମାନଙ୍କୁ ଏଥିରୁ ସୁଖ ମିଳୁଥିଲା ଏବଂ ସେମାନେ କେତେ ହିନ୍ଦୁ ମାରିଥିଲେ ତାକୁ ଲେଖିଵାକୁ ଓ କହିଵାକୁ ବଡ଼ ସୁଖ ପାଉଥିଲେ । 

୧୮୦୩ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଅଟୋମାନ ଶାସକ ଅଲ୍ଲୀ ପାଶା'ର ସେନା ଆକ୍ରମଣ କରିଵା ସମୟରେ, ଗ୍ରୀସ୍‌ର Souliote ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ମହିଳା ଏବଂ ଶିଶୁମାନଙ୍କର ସାମୂହିକ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା। ପ୍ରଚଳିତ ଐତିହାସିକ ସ୍ମୃତି ଓ ଵର୍ଣ୍ଣନା ଅନୁସାରେ, ବନ୍ଦୀ ହେଵାରୁ ବଞ୍ଚିଵା ପାଇଁ ସେମାନେ ହାତ ଧରାଧରି ହୋଇ ଗୀତ ଗାଇ ଗାଇ ପାହାଡ଼ରୁ ଡେଇଁ ପଡ଼ିଥିଲେ। ଭାରତୀୟ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଏହାକୁ ଏକ 'ଜୌହର ସଦୃଶ' ଘଟଣା ଭାବରେ ଦେଖାଯାଇପାରେ।

୧୮୨୨ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଗ୍ରୀସ୍ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ସମୟରେ ଅଟୋମାନ ସେନା ଦ୍ବାରା Naousa ସହର ଧ୍ୱଂସ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ଅନେକ ମହିଳା ଶତ୍ରୁ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ହାତରେ ବନ୍ଦୀ ହେଵା ଅପେକ୍ଷା ଶିଶୁମାନଙ୍କ ସହ Arapitsa ଜଳପ୍ରପାତକୁ ଡେଇଁ ପଡ଼ିଥିଵାର ଉଲ୍ଲେଖ ଗ୍ରୀକ୍ ଇତିହାସରେ ମିଳେ।

ଇତିହାସର ଏହି ଅଧ୍ୟାୟଗୁଡ଼ିକୁ ବୁଝିଵା ପାଇଁ ଆତ୍ମସମ୍ମାନର ଗଭୀରତା ଆଵଶ୍ୟକ। ମୋଗଲ ସମ୍ରାଟ ଅକବରକୁ ଆଜିର ଅନେକ ଇତିହାସକାର ଅତି ସହଜରେ "ମହାନ" ବୋଲି ଆଖ୍ୟା ଦିଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ୧୫୬୮ରେ ଚିତ୍ତୋଡ଼ ଜିତିଵା ପରେ ସେହି ଦୁର୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଥିଵା ତିରିଶ ହଜାର ନିରସ୍ତ୍ର ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କୁ ଗଣସଂହାର କରିଵାର ଯେଉଁ କ୍ରୂରତା ସେ ଦେଖାଇଥିଲା, ତାହା ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ରାଜପୁତ ମହିଳାମାନଙ୍କର ଜୌହର ନିଷ୍ପତ୍ତି କେତେ ଦୂରଦୃଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ ଓ ଵାସ୍ତଵିକ ଥିଲା।

ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତର କଥା ଉଠିଛି ଯେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କର ଦୋମୁହାଁ ନୀତିକୁ ମଧ୍ୟ ଉନ୍ମୋଚନ କରିଵା ନିତାନ୍ତ ଆଵଶ୍ୟକ। ପରଦା ଉପରେ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକମାନେ ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନଙ୍କୁ ସୁନ୍ଦର, ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାୟକ ଭାଵରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି। ଖିଲଜି ଭଳି ପିଶାଚକୁ ଏକ ରହସ୍ୟମୟ ଵୀରର ରୂପ ଦିଆଯାଏ, ଆଉ ଅକବରକୁ ଏକ ଦରଦୀ ପ୍ରେମିକ ଭାଵରେ ସଜାଇ ଆମ ମନମସ୍ତିଷ୍କରେ ଭରିଦିଆଯାଏ। ଅଥଚ ଯେଉଁ ରାଜପୁତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ମାତୃଭୂମି ପାଇଁ ହସି ହସି ପ୍ରାଣ ଦେଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ କଠୋର, ଅନ୍ଧଵିଶ୍ୱାସୀ କିମ୍ବା ପଛୁଆ ଵିଚାରଧାରାର ଲୋକ ଭାବରେ ଚିତ୍ରଣ କରିଵାକୁ ଏମାନେ ତିଳେ ହେଲେ କୁଣ୍ଠାବୋଧ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଆଜିକାଲିର କିଛି ତଥାକଥିତ ବୁଦ୍ଧିଜୀଵୀ ଏଵଂ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରେ କାମକରୁଥିଵା ବାରାଙ୍ଗନାମାନେ ଜୌହରକୁ କେଵଳ ଏକ ଅନ୍ଧଵିଶ୍ୱାସୀ କୁପ୍ରଥା ତଥା ଜୌହରରେ ଭାଗ ନେଉଥିଵା ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଡରକୁଳୀ ବୋଲି କହି ନିଜର ଆପାତତଃ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତାର ପରିଚୟ ଦିଅନ୍ତି।

ସେମାନେ ହୁଏତ ଭାବନ୍ତି ଯେ ଷୋଡ଼ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଆକ୍ରମଣକାରୀ ସେନାପତିମାନେ ଗୋଲାପ ଫୁଲ ଧରି ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଵାକୁ ଛିଡ଼ା ହୋଇଥିଲେ! ସେହି ସମାଲୋଚକମାନେ ଭୁଲିଯାଆନ୍ତି ଯେ ଜୌହର କୌଣସି ନିୟମିତ ପ୍ରଥା ନଥିଲା, ଏହା ଥିଲା ଧର୍ମ, ସମ୍ମାନ ଓ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଅନ୍ତିମ ପ୍ରତିରୋଧ। ଯେତେବେଳେ ଵିକଳ୍ପ କେଵଳ ଦୁଇଟି ଥିଲା—ଦାସତ୍ୱ କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ, ସେତେବେଳେ ରାଜପୁତ ରମଣୀମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ବାଛିନେଇ ଆକ୍ରମଣକାରୀଙ୍କୁ ଶୂନ୍ୟତା ଉପହାର ଦେଇଥିଲେ। ଵିଦେଶୀ ଵିଜେତାମାନେ ଵିଜୟର ବ୍ୟାନର ସିନା ଉଡ଼ାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ପାଇଲେ କେଵଳ ଭଗ୍ନାଵଶେଷ।

ଆଜିର ବଲିଉଡର ଶୀତତାପ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କୋଠରୀରେ ବସି, ଦାମୀ କଫି ପିଇ, କ୍ୟାମେରା ଆଗରେ ନକଲି ଲୁହ ଗଡ଼ାଉଥିଵା ଅଭିନେତ୍ରୀ ସ୍ୱରା ଭାସ୍କର ଭଳି କିଛି ତଥାକଥିତ 'ପ୍ରଗତିଶୀଳ' ମହିଳା ଯେତେବେଳେ ସେହି ଅଗ୍ନିସ୍ନାତା ଦେଵୀମାନଙ୍କୁ 'ଡରକୁଳୀ' ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କର ବୌଦ୍ଧିକ ଦରିଦ୍ରତା ଉପରେ କେଵଳ ହସ ମାଡ଼େ। 

ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ କେହି ପଦେ କଟୁ କଥା କହିଦେଲେ ମାନସିକ ଅଵସାଦ (Depression) ଆସିଯାଏ, ସେମାନେ ଆସିଛନ୍ତି ଇତିହାସର ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନିପରୀକ୍ଷା ଦେଇଥିଵା ନାରୀମାନଙ୍କ ଵୀରତ୍ୱର ଓଜନ ମାପିଵାକୁ ! ଏହା ତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ "ଓଲଟା ଦାସେ ଘୋଡ଼ା ଚଢ଼ିଵା" ଭଳି ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ କଥା ଅଟେ। ନିଜ ସ୍ୱାଭିମାନକୁ ବଜାରରେ ବିକ୍ରି କରିଦେଇଥିଵା, ନିଜର ଧର୍ମ ଛାଡ଼ି ପର ମଜହବର ଲୋକକୁ ବାହା ହୋଇ ମାନସିକ ଓ ଶାରୀରିକ ଗୋଲାମ ସାଜିଥିଵା ଲୋକେ ପୁଣି ଵଳିଦାନର ପ୍ରମାଣପତ୍ର ବାଣ୍ଟୁଛନ୍ତି।

ଆଜିର ଏହି ତଥାକଥିତ 'ନାରୀଵାଦୀ'ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନାରୀ ସଶକ୍ତିକରଣର ସଂଜ୍ଞା କେଵଳ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଵା, ସର୍ଵସାଧାରଣରେ ଉଚ୍ଛୃଙ୍ଖଳତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଵା କିମ୍ବା ପାରିଵାରିକ ବନ୍ଧନକୁ ଭାଙ୍ଗିଵାରେ ସୀମିତ ହୋଇଯାଇଛି। 'My Body, My Choice' ର ଫମ୍ପା ସ୍ଲୋଗାନ ଦେଉଥିଵା ଏହି ଖୋଳପା-ପିନ୍ଧା ନାରୀଵାଦୀମାନେ ଭୁଲିଯାଆନ୍ତି ଯେ, ସେହି ଅନ୍ଧକାରମୟ ଯୁଗରେ ନିଜ ଶରୀର ଓ ସମ୍ମାନ ଉପରେ କୌଣସି ପଶୁର ଅଧିକାର ସାଵ୍ୟସ୍ତ ହେଵାକୁ ନଦେଵା ହିଁ ଥିଲା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ 'Choice'। ଜୌହର କେଵଳ କୌଣସି ଆତ୍ମଦାହ ନଥିଲା, ତାହା ଥିଲା ପୁରୁଷତାନ୍ତ୍ରିକ ତଥା ସାମ୍ରାଜ୍ୟଵାଦୀ ଅହଂକାର ଉପରେ ଏକ ନାରୀର ସର୍ଵୋଚ୍ଚ, ସ୍ୱାଧୀନ ଓ ଅପରାଜେୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଶରୀରକୁ ହିଁ ସର୍ଵସ୍ୱ ମଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଆତ୍ମାର ଏହି ଵିଶାଳତାକୁ କିପରି ଵା ବୁଝିବେ?

ଏହି ଆଧୁନିକ ସମାଲୋଚକମାନଙ୍କର ଇତିହାସ ଜ୍ଞାନ ଏତେ ସୀମିତ ଯେ, ସେମାନେ ହୁଏତ ଭାବନ୍ତି ଖିଲଜି କିମ୍ବା ବାହାଦୁର ଶାହର ଉନ୍ମତ୍ତ ସୈନିକମାନେ ବଲିଉଡ୍ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ବାଦଶାହ ଅକବରର ଋତିକ ରୋଶନ୍ ଭଳି ସୁନ୍ଦର,ସାଧୁ, ନ୍ୟାୟଵାନ ଓ ଭଦ୍ର ଥିଲେ ! ସେମାନଙ୍କୁ କିଏ ବୁଝାଇଵ ଯେ, ଯେଉଁ ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପରାଜିତ ସୈନିକଙ୍କ କଟାମୁଣ୍ଡର ପାହାଡ଼ ତିଆରି କରିଵା ଆଉ ହାରିଯାଇଥିଵା ରାଜ୍ୟର ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଶିକୁଳିରେ ବାନ୍ଧି ମଧ୍ୟ-ଏସିଆର ବଜାରରେ ଦୁଇ କଉଡ଼ିରେ ଦାସୀ କରି ବିକିଵା ଏକ ଖେଳ ଥିଲା, ସେମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିଵା ବୁଦ୍ଧିମାନର କାମ ନଥିଲା। ଯଦି ପାଶଵିକ ବଳାତ୍କାରର ଶିକାର ହୋଇ, ଶତ୍ରୁର ହାରେମ୍‌ରେ ସାରା ଜୀଵନ ଏକ ପୋଷା ଜୀଵ ପରି ବଞ୍ଚି ରହିଵାକୁ ଏହି ସିନେମା ଜଗତର ନାୟିକାମାନେ 'ସାହସିକତା' ବୋଲି ଭାବୁଛନ୍ତି, ତେବେ ଧନ୍ୟ ସେହି ରାଜପୁତ ରମଣୀମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଏପରି 'ସାହସୀ' ହେଵା ପରିଵର୍ତ୍ତେ 'ଡରକୁଳୀ' ହୋଇ ନିଜକୁ ଜୀଵନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ଆହୁତି ଦେଵା ଶ୍ରେୟସ୍କର ମଣିଲେ।

କଳ୍ପନା କରନ୍ତୁ, ରୋଷେଇ ଘରେ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ ଟିକିଏ ନିଆଁ ଲାଗିଗଲେ ଆମର ପ୍ରାଣ ଛଟପଟ ହୋଇଯାଏ। ଆଉ ଯେଉଁ ନାରୀମାନେ ହସି ହସି, ନିଜର ଛୋଟ ଛୋଟ କୁନି ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଛାତିରେ ଜାବୁଡ଼ି ଧରି, ଇଷ୍ଟଦେଵୀଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଵିରାଟ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଭିତରକୁ ଡେଇଁପଡ଼ୁଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ 'ଡରକୁଳୀ' କହିଵା ପାଇଁ ଜଣେ କେତେ ନିର୍ଲଜ୍ଜ ଓ ମୂର୍ଖ ହେଵା ଦରକାର? କ୍ୟାମେରା ଆଗରେ ନିଜର ଦେହ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଵାକୁ ଯେଉଁମାନେ 'ସ୍ୱାଧୀନତା' ଓ 'ନାରୀ ସଶକ୍ତିକରଣ'ର ନାମ ଦିଅନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେହେଲେ ରାଣୀ ପଦ୍ମିନୀ କିମ୍ବା ରାଣୀ କର୍ଣ୍ଣାଵତୀଙ୍କ ତ୍ୟାଗର ଗଭୀରତାକୁ ବୁଝିପାରିବେ ନାହିଁ। କାଚ କଣ୍ଢେଇ ପରି ସଜା ହୋଇଥିଵା ଏହି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ତାରକାମାନଙ୍କର ସେହି ଯୋଗ୍ୟତା ନାହିଁ ଯେ ସେମାନେ ସେହି ଅଗ୍ନିସ୍ନାତାମାନଙ୍କ ପାଦର ଧୂଳି ସହ ସମାନ ହୋଇପାରିବେ।

ଅସ୍ତୁ, ଇତିହାସ କେଵଳ ଘଟଣାଵଳୀର ସୂଚୀପତ୍ର ନୁହେଁ ଵରଂ ଜାତୀୟ ଚରିତ୍ରର ଦର୍ପଣ ଅଟେ । ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଆସିଲେ, ଦୁର୍ଗର ପ୍ରାଚୀର ଭାଙ୍ଗିଲେ, କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଦେହକୁ ପଶୁଵତ୍ ରାମ୍ପି ବିଦାରି ଖାଇଵାର ଲାଳସା ନେଇ ସେମାନେ ଆସିଥିଲେ, ତାହାର ଛାଇ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ଛୁଇଁ ପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏହା ହିଁ ଥିଲା ସନାତନ ନାରୀର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଵିଜୟ। ଚିତ୍ତୋଡ଼ର ସେହି ମାଟି ଆଜି ବି ପଵିତ୍ର, ଯେଉଁଠି ପାଉଁଶ ତଳେ ଅଗ୍ନିର ଫୁଲିଙ୍ଗ ଲୁଚି ରହିଛି। ଆଜିର ମୂଲ୍ୟହୀନ ସମାଜରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇ ନିଜର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକତା ଖୋଜୁଥିଵା କିଛି ଅହଂକାରୀ ପିଶାଚ-ପିଶାଚୁଣୀଙ୍କର ଶବ୍ଦବାଣ, ଚିତ୍ତୋଡ଼ର ସେହି ପଵିତ୍ର ଭସ୍ମର ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ କେବେ ମଳିନ କରିପାରିଵ ନାହିଁ। ଆଜିର ପିଢ଼ି ଯଦି ସେହି ଭସ୍ମରୁ ଟିକିଏ ନିଜ ମଥାରେ ଲଗାଇବେ, ତେବେ ହୁଏତ ବୁଝିପାରିବେ ଯେ ସ୍ୱାଭିମାନର ମୂଲ୍ୟ କେତେ! ଜୌହର କୌଣସି ପଳାୟନ ନଥିଲା; ତାହା ଥିଲା ଧର୍ମାନ୍ଧ ଶତ୍ରୁର ମୁହଁରେ ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପଦାଘାତ, ଯାହାର ତାପ ଓ ତେଜ ଆଜି ବି ଏହି ନକଲି ବୁଦ୍ଧିଜୀଵୀମାନଙ୍କ ଚେହେରାକୁ ନିରନ୍ତର ପୋଡ଼ି ଚାଲିଛି ଏଵଂ ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ଆକାଶରେ ଚିରକାଳ ଧ୍ରୁବତାରା ହୋଇ ଜଳୁଥିଵ।